Tlic J'arioiis Oliias of Hawaii. 621 



waa, aole nae e pono i na kanaka elua a ekolu, o piholo i ke kai. Aole nae i ka nia- 

 nawa niaka e kalai ia ai a pan ; a aia a waiho aku a maloo alalia lawe mai ; ua like no ka 

 hana ana o ke ama nie ka waa wiliwili. A hiki mai ka nianawa e ike ia ai ka ia, o ka 

 inoa oia ia he auau, holo aku la ka niea nona keia waa wiliwili holo pu akula me ka mii 

 o na waa a loaa mai ka ia, alaila, hoi mai kanaka haawi ia iho la ka ia me kahi kana- 

 ka nona ka waa wiliwili. Aole oia wale no; he hana ia e kekahi poe i jnilupulu i mea 

 hoomau i ke ahi, i niea e pnhi paka no kekahi poe. Oia iho la na mea i loaa mai ia'n 

 ma ko'u hele ana aku e ninau i na hoa. Ua hai mai no lakou e like me ka mea i loaa 

 ia lakou a wili iho la me kahi mea i loaa ia'u a mahuahua iki ; he nui wale aku no paha 

 na mea i koe, aole nae i loaa aku ia'u. Pela ka nui o ka mea i loaa. 



W. J. Kahopukahi. 



NO NA OHIA O HAWAII NEI. 



Na quia i loaa ia'u oia hoi ka ohia kumakua, ohia puakea, ohia ulaula, ohia le- 

 Ima, ohia kuikawa, ohia ha ame ka ohia ahihi, nolaila, e wehewehe mua kakou i ke ano 

 o na ohia mc ko lakou wahi i loaa mai ai. 



KE AND O KA OHIA KUMAKUA. 



lie ano like no me ko ke koa kino; o ko ianei ili nae he ano like me ko ke kukui, 

 he palupalu nae ko i nei kino ke oki ia, a he mananalo kona ili ke ai aku, oia no hoi ke- 

 kahi ai o ka wa pilikia ke pii ma ka nahelehele, he laau hale nae keia no na hale nui a 

 me na hale liilii iki iho, he popopo wale nae keia laau ke kukulu hale ia, he pou pa. he 

 laau akui no hoi kekahi no ka wa u])enakuu, elua ano pua o keia laau, he pua keokeo 

 a he pua ulaula, oia iho la ke ano o keia laau. 



KE ANO O KA OHIA PUAKEA. 



He wahine maikai keia. mamuli o ke kapa ia ana o ka inoa o keia ohia puakea 

 no kekahi kaikamahine maikai, oia hoi, o Waiakea, no kona noho paa ana malaila, a 

 hiki i kona wa i lauhine ai, ia wa, hoopuka mai ia i kana huaolelo penei : "E Aulii 

 e," kahea mai o Aulii, "Eia no au." "E kii oe i kuu hua ohelo aia ia Kealia (ma 

 Oahu ) a e lawe mai oe. I ninau mai auanei ia ia oe, heaha mai nei kau? Alaila hai 

 aku oe, i kii mai nei au i ka hua ohelo a ko kaikamahine a Waiakea, no ka nui o kona 

 ono." Ia manawa haawiia mai la ua man huaohelo nei. A i ko Aulii hoi ana mai a 

 hiki i ka hale o Waiakea, ninau mai o Waiakea; "Auhea na hua?" "Eia no," wahi 

 a Aulii a i ka nana ana iho a Waiakea, ua ike oia ua kupono ole i kona makemake, ia 

 manawa kapa iho ia i ka inoa o ua man hua nei, o Puakea, oia iho la ka mea i kapa ia 

 ai ka inoa o keia laau he ohia puakea; a o keia laau he keokeo ka pua ame kona hua 

 ke pala; he ono no hoi ke ai aku, a o kona anoano. hookahi no, elua apana, he poepoe, o 

 ka wai o kona pua, he ai na na manu. a nia ka lala i paapu i na pua, malaila e kapili 



