Tlie Various Oliias of Hawaii. 623 



ia ai i ke kepau e ka poe kapili manu, a pili no lioi ka nianu, kahea aku ka niea kapili 

 manu: "A pili, a pili ka'u manu. a pela aku, he awiwi loa ke kii ana o ka manu. O 

 kona kino, he vvahie ame na lala." 



NO KA QUIA ULAULA. 



O ke ano o keia ohia, he ohia lau loloa, ua like no me ko ka ohia puakea. he laau 

 paa ke hana ia i laau hale. O ke kumu nae i loaa mai ai keia ohia, mai loko mai o 

 Puaena laua me Ukoa. I ko laua wa e noho a kane a wahine ana, hanau mai la ka 

 laua keiki o Laka. mamuli o ke kapa ia ana o kekahi kanaka o Kukaohialaka. Ma- 

 hope ku])u mai ka manao iloko o Laka e hele e ike i kona kaikuahine hoahanau ia Wai- 

 akea, aia i kona wa i hele ai e ike, pane mai o Ukoa iaia: "Ke hele la oe e ike i ko kai- 

 kuahine, e kapa ia ana nae kou inoa o Kukaohialaka." Oia iho la ka mea i kapa ia ai 

 ka inoa o keia ohia he ohia ula. no ka ula o ua keiki nei, a mamuli no hoi o ka inoa o 

 keia keiki i kapa ia ai. he ohia ula (Kukaohiaula). Ua like no kana hana me ka mea 

 i hai ia no ka ohia puakea. 



KE ANO O KA OIIIA LEIIUA. 



O ke ano o keia ohia lehua. he ano okoa no. aole i like me ko keia mau ohia i 

 hai ia ae nei maluna. O kahi nae i loaa mai ai ka inoa o keia ohia, no ka ukiuki loa o 

 Poopapale i ka haule mau o na punana hua a Akohe (he manu keia), nolaila, ulu mai 

 ka manao iloko o Poopapale e kii e hakihaki i kona mau lala a lilo i mea ole. I kona 

 hoomaka ana nae e uhai, e uwe ae ana o ua o Kalehua, no ka nui o kona eha, ia wa 

 olelo mai o Poopapale ia Kalehua: "He kanaka no ka hoi oe la. hooluhi oe ia'u e hoo- 

 luhi ai." Ia wa, olelo ae o Kalehua: "E ola au." Olelo aku o Poopapale: "Heaha 

 kau waiwai e ola ai oe ia'u?" Pane mai o Kalehua ia Poopapale: "Ina e ola ana au 

 ia oe, alaila, loaa kou pomaikai." I aku o Poopapale: "Heaha ka pomaikai." "He ai 

 ka ia'u a me ka wai, ina oe e hele i ka makaikai a hiki i kou wa pilikia ai, e, ia'u ka ai 

 a me ka wai, alaila, ola ka hoi ana a me kou mau hoa." Oia ihola ka inoa o keia lehua. 

 maloko mai o Kalehua, he wahine maikai keia. aole i loaa ia'u kona mau makua; oia kahi 

 moolelo i loaa ia'u. O kekahi hana a keia laau. he mea kapili manu ia e na kamalii. 

 O ka inoa ponoi o Poopapale. o Oupoopapale. 



KE ANO O KA OHIA KUIKAWA. 



He ohia nui keia ; o kona kino nae he pakepake, dike me ko ka puhala ke oki 

 ia, he laau popopo wale nae. aole loihi kona mau la. O ka hana a keia laau, he mea 

 hana ia i lamalama i ka poe pii i ke kua laau i ka wa e poeleele ai, oia ka hana a keia 

 laau i loaa ia'u. 



