Culti-ration of Vara. 68 1 



KE ANO O KA MAHI KALO O KA \YA KAHIKO, A ME KO KEIA WA. 



Ua pi LI no keia moolelo i haawi ia mai ia kakou i keia manawa, no ka \va o ke au 

 o na kupuna o kakou i ka \va kahiko, i ke ano o ke kanu ana o ka lakou kalo, a me ke 

 kann ana o ke kalo o keia wa, ame na mea e pili ana i ka lakou hana ana. Ma ko'u 

 noonoo ana, a ma ko'u ninaninau ana aku i kekahi o na elemakaiauli kahiko. ua hai mai 

 keia, he elua wale iho no mahele nui o ka mahi ana o ke kalo o ka wa kahiko. Akahi : 

 He okoa no ka mahi ana o ka aina maloo. Alua : He okoa no ka mahi ana o ka 

 aina wai. Aka, e lawe mai kakou i ka mahele mua a kukulu iho, a na'u e kalai aku 

 ma kahi mea hiki. i kokua ])u ia hoi me ka olelo a keia elemakaiauli ; oia hoi, no ka 

 mahi ana o ka aina maloo, a me na mea paahana i hana ia e lakou i keia wa. 



I ka manawa kahiko ka, aole o-o, aole ko'i, aole he mau mea paahana kupono no 

 ka lakou hana. Aka, ua hele no lakou e huli, a loaa na pohaku lipilipi oioi, i kapaia he 

 pahoa, a me ia pohaku lipilipi no e pii ai a oki aku i na laau i mau o-o no lakou. Eia 

 na laau kupono i ke kalai ana i mau o-o no lakou; ka mamane, ka ohia, ke aalii ku lua- 

 kani a me na laau paa e ae ; a hoomaka e kalai i na o-o, eia ka lakou hana mua : kahea 

 aku i na akua o ke kalai ana, no ka mea, ina aole lakou e kahea mamua o ke kalai ana, 

 alalia, e pau ana na o-o i ka hakihaki. Nolaila, kahea i na akua o ka mauna. Penei 

 ke kahea ana : 



"Kumokuhalii, Kupulupulu, Kualanawao, Kupaikee, kua i ke kumu, kua i ka elau, 

 kua i ka lala, e ike, e nana i ke kalai ana o ka o-o, he a'alii ka o-o, mahi au i ka aina ku- 

 la, he uhi ka ai, he kalo maloo ka ai, a me na ai kupono i ke kanu i ka aina maloo." 



A penei ka hoomaka ana i ka mahiai, ua puhi mua ke kanaka i ke ahi i kahi ma- 

 hakea nui, waele a maikai, hoolei ke a-a a pau ma hai a maikai ka mala. Alalia, ka- 

 kali aku ka mahiai o ka haule mai o ke kuaua nuia, a i ka haule ana o ke kuaua mua, 

 olioli ka naau o ka mahiai, hoihoi na maka, kakali hou no ka mahiai hookahi kuaua i 

 koe, ma-u, kui, mahakea, a haule hou ke kuaua, ahiahi oia la, hele ka mahiai e imi i mau 

 huli. Eia na huli kahiko kanu ia i kahi maloo: i, elepaio; 2. apuwaipiialii ; 3, lehua- 

 ku-i-ka-wao; 4, kumu; 5, manini ame ka ape. Ope a paa waiho a kakahiaka o kekahi 

 la, alalia pii aku a hiki i ka mala ana i hana ai, pahu mua i ka makalua a nui, alaila 

 kanu aku i na huli i hai ia ae la maluna. A paa ka mala i ke kanu, alaila, nana aku ka 

 mahiai o ka ulu mai o ka nahelehele. a i ka ulu ana ae o ka nahelehele, hele aku la no ua 

 mahiai nei me kahi 0-0 laau e kuwehu i na mauu i ulu mai, kapaia he oloolohio. A 

 peia e hana mau ai a hiki i ka laupai ana o ka ai, ia manawa ua puka ae ka lau o ke 

 kalo, ekolu a eha lau. Alaila hoomaka mai ka mahiai e mawehe i na huli i kanuia, no- 



Memoirs R. p. B. Museum, Vol. V. — 43. 



