Moolelo no ko Hawaii Oihana Kahuna i ka wa Mamua, 

 i kapa ia he Hoomanamana. 



HE MAU OLELO HOAKAKA. 



IV /TAMUA o kuu kakau ana i ka moolelo no ka oihana kahuna, aole e hiki ia'u. 

 \\/ I ke lawe niai i ka niookuauhau o ka poe nana i hookiiniu ka oihana kahuna nia 

 keia aina, ma keia kakau moolelo ana, no ka oihana kahuna, nokamea, aole wau 

 i ike i kekahi mea e ola ana i keia manawa nana e hoomaopopo mai ka moolelo o ka poe 

 nana i hookahua ka oihana kahuna nia keia lahui ; aka, eia wale no ka mea maopopo ia'u, 

 ma keia moolelo ana: Ua hoomaopopo ia e a'u ma ka lohe ana i na hana oihana kahuna 

 o keia mau aina i ka wa manuta, nokamea, i ka umikumamaha o ko'u mau makahiki, ia 

 manawa ka hoomaka ana o'u e lohe maopopo i ke ano o ka oihana kahuna, a mai ia mana- 

 wa mai a hiki i ka M. H. 1838, ko'u lohe liilii ana no ke ano o ka oihana kahuna. 



I ua makahiki 1838 la, oiai ua noho ae o Mr. E. Bailey a me Mr. Berist [Bliss] ma 

 Kohala. he mau Misionari Amerika. i ka manawa hoi i kukulu ae ai laua i mau hale Ha- 

 waii no laua, i keia manawa, aia ko'u mea nana i hanai e noho ana ma Nunulu i Kohala 

 ia manawa. O Kaili kona inoa, ua komo i loko o ka papa helu o na 'Hi ma ka aoao o Ka- 

 lanimoku, he makuakane oia no L. Haalelea. 



I ka manawa i kukulu ae ai ua mau misionari la i mau hale no laua ma ke ano Ha- 

 waii, ia manawa i hoike ae ai ua mea nei o'u nana i hanai i ka ike ma ka oihana kahuna 

 a penei. Kukulu mua o Mr. Berist i kona hale, nana aku la ua mea nei o'u nana i ha- 

 nai, a ike aku la ua hewa ke kulana o ka hale, a hewa pu me ke kahua kahi i kukulu ai a 

 hewa hou ma ke kulana o na pou. Ia manawa, olelo ae la ua o Kaili : "Ina o keia ma- 

 nawa i hala aku nei, ua hewa ka hale. Aole e liuliu ka mea nona ka hale, hele aku ma 

 kahi e. Aole hoi, he wa hou keia, ua paa i ka mana o lehova, aole hoi e hiki." 



A paa aku la ko Berista hale, he mau la niahope mai kukulu ae la o Mr. E. Bai- 

 ley i kona hale, ma ke ano Hawaii no. Ia kukulu ana a paa, a koe hookahi kala. Ia ma- 

 nawa, wawahi hou ia kekahi aoao, a ako hou. Ta manawa, olelo hou ae la no ua o Kaili e 

 like me ka olelo ana i ka hale o Mr. Berist. Aneane elua makahiki ka noho ana maloko o 

 ua mau hale nei, alaila hoi aku la i lole. A ma ka M. H. 1841, hoi loa aku la o Mr. Be- 

 rist i Amerika, a o Mr. E. Bailey hoi, hoi aku la i Wailuku, Maui. Oia ka hooko ia ana 

 o kana ike oihana kahuna. A mahope mai o ia manawa ko'u lohe liilii ana no ka oihana_ 

 kahuna, a hiki i ka M. H. 1854, ma ka malama o June. 



Ia manawa, ua mahuahua mai ia'u ka lohe ana, no na ano oihana kahuna a pau. 

 E pili ana i ka oihana kahuna lapaau maoli, oihana kahuna a kilokilo, nanauli, a me ke ku- 

 hikuhi puuone, o ke kahuna anaana a me ka hoopiopio, nokamea, o ua mea la o'u nana i 

 hanai, ua ao ia i ke kilokilo a me ka nanauli. Ua ao ia no hoi i ka lapaau maoli, a ua ike no 

 hoi i ka anaana ana a me ka hoopiopio. A ua koe ia ia ke kuhikuhi puuone. A o ke kane 



(67) 



