r: " --— po gularum uncias quatuor: feminis nifi, melanthii , florum [ativi  erratici buglpfii omnium fant. 
162 And. Matthioli Comm. 
rami implantantur, feruntur & propagantur,nifi quàd ill ud idem humidum innatum intra fe continent d» eodem vigent 
temperamento, quo qui adolefcunt :etenim [urculi atq,rami funt caudici, perinde atq, fili propterea animalibus eta, 
tetenellis non abfimiles.| 1d, quod maxime confirmat Tbeophr.l.1.c42.de caufis plantarum, ubi fic baber. Etenim quod, 
germen quafi planta quedam in arbore, perinde ac interra confiflit.. Atqui mibi longe magis junioris caudicis placeret y.. 
fus: fiquidem in bunc immediate terra bumor C alimentum defertur,ac praterea quoniam i fortaffe nullum adbuc frn- 
dum protulerit : quandoquidem fetus à plantis, ut etam ab animalibus , multum virium aufert. Praflantifimum it4 
. lignum Guajacum Mud erit; quod ex juniori Caudice recenter ca(um fuerit ,tam exterius , quam mteriw albicans, rimis 
Guajscl (reps denfum, pondero(um, minim? cariofumy,odoratum, gu(lui & acre, C fubamarum.Caterim quoniam noffra atate 
bné- s aqu cettices , atq, lignum in u(um veniunt , eandem inii vationem fervandam cenfeo , ut quinam meliores pre[Lantio- 
sesá, fint, digno[c poffint, quam nos in eligendo optimo ligno in medium attulimus , ut fcilicet illieligantur c probatifi. 1o 
mibabeantur, qui à pra[lantiori caudice detracti fuerint. Ymportatur Guajacum tam ex occidentalibus, quam orienta 
libus Indiis: nam & Hifpani à (uis vegionibus noviter repertis C Lufitaniex Calicut,Taprobana & Jaya infulis. & Matu- 
ritani, Aegyptii, Arabes ac Per[a à marivubroper cameloyum carovanat ( ut ajunt ) Guajacum ad nos conyebunt : quin 
€ ex Aetbiopia, ut quidam narrant. At cüm omnibus compertum fit, eain medicamentorum genere long? magis cetera 
pracellere, qua ex orientaliplaga compertantur;ob id omnino cenfendum fuerit, Hifpanicum viribus effe imbecilliusquam 
Guajsci quod ex Lufitania, vel Alexandria in Italiam importatur. Guajaci planta (ut ii referunt, qui eam in (ylyis fe vidiffetes 
plaata, flantur ) ad faxiniproceritatem, C ad bominis mediocris babitus raffaudinem plerumq, a[Jurgit. Folia ferr quadante- 
nu plantaginis emula , dura acbrevia. Flares ejusproduntur ltltei : fructus vero juglandis magnitudine, qui efu alvum 
^e fubducit : cortex annofís niger, juvenibus verà fubvutilus. Porr fi Guajaci vires ac qualitatesvecl? perpendantur, procul- 
mes C- "dubioliquido confLabit,ea preftare po[Je, qua in arcenda Gallica luerequiruntur : nam citm id ex partibus admodum (a- 10 
* didis ac tenuibus confiflat, itemá, ficis, babeató, fibi refina plurimum admiftum, nimirum etiam poteft fuis viribus ea ef-— 
ficaciter exiccave, attenuare, liquefacere atq, expurgare, qua bumores infecerint : quinetiam fudorem ciere. Huc accedi 
etiam, quüd partevefinofa, quam poffidet contagioni atq, putvedrmi wnrific vefiflit:que quidem incommoda bancpeftem 
comitari (olent. Ceterum eo tempore, quo primum in Italiam Guajacum inferri capit , necnon etiam multi poft ams, 
mon [ine [ummo timore dabatur potandum.. Ftenim ferebatur illi manifeftum necis periculum imminere, qui rectames. 
quifiti vitus vationem per panis & uve pa[fe modicum mon ferva[[et, qui&, non perftitiffet in curatione ad quadragei- 
mum diem ufq, in tenebris inclu[us ita ut ne aeri quidem claritatem in[piceret , nedum pedem cubiculo efferret : sinu. 
per carnium e(u, C vini potu interdiGtum trat, non fecus atq, veneno.V erum enimvero cim [epiu eveniffet,ut anieconfias 
tutum t&pus quidam ob tenuiffimam villus rationem ita imbecilles ac viribus deftituti confhicerentur , ut pene fpiritu d 
vita deficerent ,ii ne intam matifeflo vita difcrimime ver[arentur,a c is C" affidentibus perfuafi,caporum.gali. 3 
narumá, jura, ac contu[as carnes in cibum fumentes, tantum inde p juvamentum, ut vitam quafi deperditi 
ven Quo poflea medici experimento edocli, vanam illorum inam videntes, quitam gravem agris legemitme — 
Matthio- ponebant, paulo pleniori vitu uti jufferunt, nempe juvenum gallinaceorum carnibus, ac majore panis portione, At mulis 
X Pos samen adbuc aufus erat vinum exbibere. Qua ve à me [apiusanimadver[a, ego primus (nifallor ) inter Ytalos mediosra- 
exGua- Piomibus non obfcuris adduictms tentare volui, po[et ne vinum dariex Guajaci macerattone iis majori cum juvamenti 
jacopro- Gallica lue correpti effent. Quod cium mihi infrigidis morbis felicius cefiffet, quam ex aquatantim lignum decoquereil 
PiDVi— pori Gmmum me adduxit , ut banc vini potandirationem ad commune omnium commodum literis , pofleritatió, memera. 
' mandarem, id, quod feci pluribus jam annis elapfís : quo fcilicet tempore Dialogus noffer de morbo Gallico Bononia € 
fis prodi in lucem, ubi eodem anno Carolus Quintas invictifiimw Imperator à Clemente feptimo Pontifice maximo 
periali diadematefeliciter efl coronatus. Ex quopofleafatium ejfe audivi , ut plerig, medici ex illis noftris luculr 
bus, brevi temporistractu plurimum laudis ac gloria fi diee quivinum Guajaci ad (uam pra. 
tiffent, profhero admodum fucceffu. Li int.qui aliis pev[uadere Conati fint, fuum illud e[fe inventum : quiutvan] 
cilius pratexerent omuibus bujufm eparationem difmulabant C» occultabant : vel id [acerent,ut remiaplte 
vtmi facientes, inde majorem quaflum « i poffent. Sed cavendum profecto eft à quibusdam impoftoribus,qui cim [mt 
earum rerum ignari , qua ad medica facultatis contemplationem [petant , dum lignum, vel ejus cortices 
quunt.cyclaminumshryoniam pit yu[am.coloz ynthidém C turperum admifcent, atq, alios mille cacodemot 
. mediotollant , quippe nulla babita temperamenti , egrittdimis, temporum anni, fexus, nec etatis ratione, fingulis dieu 
bujufce decocti tepidi cyatbum omnibus indifferenter prabent potandum. — Quo fit, ut fi forte quadam unum qu 
per[anant , decem poftea jugulent , ranquam improbi carnifices, — Verum ut quifq, borum manus evitare, atq, 
it ; opere pretium vi[um esl, vini Guajaci conficiendivationem [ubjungere , ac fubinde bauriendimodum adi 
Tmpofto- 
xam fraus 
cavenda. 
Vini ligni Guajaci pra]lantifrmi b s feobem tenuiffimam attriti, aut rornatili inffrumento mi 
Guajaci rWor : corticum eju[dem libras duas : cavdui benediclilibram unam & femis : adiantbi , a[pleni, 
ues : trinfg, buglofii, cuju[a, libram , cafiia odorata drachmas fex inis aif fefcunziam i faechari libras qu 
bibendi. inde conjiciantur omnia in cado vinario mundo apta capacit atis, defuper affufs vini albi quam optimi & ferv 
maio. — centum é quinquaginta , mox diligenter vas operculetur , omniad, fic macevari triduo dimittantur. Pofltri 
và linteo percolentur , devi bujufce macerationis vinum in alio vafe ad egrotantium potum. Siquidem b 
tai inprandio quam iPeona, fecundi Guajaci decocti loco: non mane , neq, vefperi ferapii vice, quemadmo 
re multi facere confueverunt, Hoc idem vinum longe etiam melius, C majore quantitate vindemiarum temp 
poteft , admiffis ligno, cortice , caterud, aliis recentibus uvis albis in muflum compreffis : ibid, tamdiu dimifis 
mujtum efferve[cere defiuat. €» pellucidum clarumá, reddatur : veruntamen multiplicanda [unt omnia, que, 
medicamenta. prouyarum quantitate. Prater bujus vini potum cibis af[ociandum, bis in die man? Jailicet, 
. bust quatuor boris, antea quam [umatur cibus, egrotantibus exhibeo decotliligniex aqua fecumlum 
Pto dicorum ufum fenas uncias, admiffis unciis duabus liquoris boc modo parandi. Sumito primum adia 
mis fumaria, a[pleni.fene, fingulorum manipulos tres radicum centaurii magni, glycyrrbis e, Jide Arif bug Í 
lorutn , c4 : I 
omum vocant , fingulorum dracbmas quinq;. Hac ex Hue libris viginti quatuor decoquantur ad t - 1 
deiude praftamtifime fenelibras duas , conjicitod, in vas fittile oris angu[Hi , demum pe 
onito, ac inde obturato fictileore pulvinari anferimsplumisfavéto igni, priu 
ido collocato , itaq; per diem ac noctem reponit. Poffridie verómambus fena premitur 
* s 
