164. And. Matthioli Comm. 
Epiflolarus lifloriam bane poflevitatis memoria commendavit Joannes Heus M edicus Norimbergenfis, Caterig "non 
defunt alii , qui banc opinionem mpugnent, quod videant Carga Parille, C afpera fmil 4c radices facie non parui dif- 
ferrecttm ha nodofe illa vero rugofe babeantt.Fgo autem quid deve hac veri affirmare poffim; [an ton babeo;quid, auf 
quam integram viderim Zavz a Parilla plautamn.Veruntamen cogor interim fequi Luce Gbini opinionem, quód à (ut ego. 
Jfyneere atteflavi poTum) pvatér id,quod in cenfendis plantis tim vixityneinini fecundus babebatur, fed quod candidus gd. 
aiodum fidelis C verax perpetuo fuerit. Nec admodum ob[Tat radicum differentia, quandoquidem (ur Theopbra[fus 
Author ) loci à locis differunt, C fepe climatum, celi, folid, varietate differunt cum forma; tum [pore C» odore planta. 
vumvadices. Hu aceedit nomenclatuva fi gnificatio: namq,zarzaparilla apud Hifpanos nil alind defignat, quàm Rulds 
Zarz viticulofis, Parra enim Hifpanis vitis dicitur, Parilla vitictla c zargarubusHetrufci quoq, Afberam fmilaceim, quod 
Laus. actileos Rubi mulos habeat,Cervinum ritbum appellant, Ea arbores etiain proceras ad fummum ufa, fcandit : quofitur va 
gia apud Hedera actleata pluribts dicatur. Quaimbbremant aperain fmilacem zargam parillam e[fe dixerim, aut plantam illi ^ 
Hipan. viribus, & facie congenerem. Vis lliekealfaciens c» attenuans, c qua valenter [udorem provocat. -Peculiariter autem. 
: E preflat uon folum ad Gallicum sorbum turandum, (ed ad quofcunayarticulorum dolores : quinetiam ad quafctmd, cutis 
vires, nfecliones, ulcera contumacia , d" Lichenat, Auxiliatur prateveais , quiedemate laborant; Videturó, proprias abere: 
Decoio facultates ad fripidos capitis, c ceyelivi affectus. Decoquitur bujufce radicis uncia quatuor, in libris quindecim aque, in 
AU. duaprins maceratafuerint die C noeuna , ad medias,ac etiam diutius, ubi decottum valentius defidererur subi autem. 
deferbuerint ,linteolo tnundo colantur c» a[fervatur decoctum ad potandum. Dantur bujufce detotti quotidi gristam. 
mane quam ve[peri , boris quatuor ante cibum tiia olo , priuscalefadii, &- deinde fadant en ledloffraguliscontedi horis 
ditabus,in trigefimum, C quandog, ( ubi worbus contumax Jit ) in quadragefimumdiem ufq... Es bac radix iagis te 
nmuium partium , quam China c Guajacum , ob idó, copiofiorem provecat fudovem , c» longe melius morbos, qui fitim: 
apibitu corporis, curat. Efl tamen opera pretium decuno quoq, diebibentes purgare, aut catapotiis, aut potionibus ad mir ^ 
bum facientibus. Vicus ratio eadem inftituitur, que Guajaci decoctum fusaeptibus inflitui folet ; nempe ex pane lf, ru 
Gravis paffis, quanquam quandog, imbectllioribus gallinacei pulli, c avitulaconcedantur. Daturá, potandum cum cil. 
idein decoctum, pro affedorum voluntate. Quibus quog;, ubi ferena quietad, fuerit dies , coiiceditur, ut e E 
antur, Cateriin oportet, ut qui loc medicamento uti volunt, ti. prius prapurgati ad hanc cuvationem accedant. St 
- Nomias, ^42 parilla hadenus. Tam ad Ebenum vedeauus, atq, de nomimbus agamus. — Ejus nomén Grecum eft £v : 
(o e Latinim Ebenus : Arabicum, Abanus feu Abenus : Italicum, Ebeno. Quod vero Latini Lignum Guajacum, Lignum. 
Janum, aut Lignum Indum votant , Italis , Legno anto , Güajaco, Q* Guajacane appellatur : Germanis, Stati 
- . boli: Hifpanis Legno [anto, c» Legno della antilbas : Gallis, faintbois. £r : eu 
UN L Io Rm EE Au PAS E DU SN E e E 
beni . — Ebenusduplex Diofcoridi, E pica & Indica;hanc The E E | 
fpecies, - fecit: Braflavolus in tra&atu de morbo gallico ( ubi 2 34. morbi gallici (peciesrecenfer ) Ebeni plui 
... facitfpecies,rubram, albam, lüteam,variegatam,de Guajaco inte igens, cam fint,qui velint Guajacum. 
Mer s Ebenumeffe.Guajaci nomen patrium eft, Indi enimGuayacan vocantnunc Guajacum;Ciajacum 
pus Indum nominant:quod aliqui Buxi fpeciem faciuntzaliiEben& ftatuunr:alii Ebeni fpecien 
acileconceflerimus, propter levorem fimilem ei qui eft in cornü elaborato: propter fpiflitudine 
teria» propter ipfius gravitatem;quod in aquis ftatim fubfideat & non fluitet, qua de Ebeno p ed 
Plinius& in Guajacoobfervátur:ob vires;cum GalenusEbeno vim extergentem cum calidita 
Gujii tium tenuitatetribuat, quamfane & in Guajaco reperias. Eft autem arbor (referente Monarde 
abors Indic occidentalis) Ilicis magnitudine ram ice magnanigricante, cortice craffo, pin 
Rug ficco facile decidenti: foliis exiguis,c iteo:fru&u rotundo folido,in quo femina veli 
: ilo cótinentur. Ad nos verba abincolis in trücos ferra incifi, cuj 
Bedislongitudinem pen? equat lignodenfiffimo, in ambitu albo, vel potius flavefcente,in medio 
Guáj;ci Ebeniformarefinofo, faporenon infüiavi, fübamaro ortices cralli, cinerei, fcabri, amarioresl 
tria ge- nerátria;ali 
nera. 
Palum 
alterum in infulas. Joh 
s& pene finematrice, fuperior 
: í 
iffe; cuifervu 
uerit: cu X 
Chinz remedium advectum. 
defcript.: po 
"d cauliculistenuibus raris fcandit, fui 
* libus: In maritimis Chinz Indiz regio: 
.cui & Schina: Chinna feu Cinna; 
