468 And. Matthioli Comm. 
dentes. I.Chelidonium majus, Trag. Matth.Fuch,Dod.gal.& fol.Cord.inDiofc.Gef.hor.Lac.Lob.Caft, 
Lugd.Caef.Lon.Tab. Chelidonia, Brunf. 1I. Alterum hoc Chelidonium majus, quernis foliis eft,quod 
folus potiflimum à priori diflat;qua fi perpendas,tenera quercus folia dixeris,in hac enim argutius inci- 
fa funt,fuperneex virorenigricantia;inferné pallida,levilimé;ut & cd:Bles;hirfuta: flos luteus;cujus fo- 
Hia dife&a fünt & veluti imbriata; in reliquis priorifimilis. Ex horto Spren geri pharmacopeei Heidel- 
bergenfis primüm habuimus,dein in horto Illuftr.DucisW'irtenbergici Montembelgardilegirus:quod 
fiin parietinis feratur formam retinet, letiore vero in folo aliquando degenerat. III. Aquilegiaquafi 
Aquilina ob lorum mucrones aduncos, inftar unguium aquilinorum: cenfetur Pothon veterum , Co- 
fixo: Jafione Theoph.Caf. Jovis flos Atheni, Dalechampto: Ifopyron Diofc.Columnze.Dicitur Aqui- 
legia Trag.Fuch.Dod.gal.Lon.Lu g.(cui &Columbina) Cam.Aquileia,Dod.fol. T hal. Aquilina; Matth, m 
Lob.(& Chelidonia fylveftris) Caft. (cui & Chelidonia media) Tab. Variat flos magnitudine, colore 
& foliorum numero : eft fimplex , eft plenus: Ciseruleus, candidus, flavus, in carnatus, ruber, varius ex 
czruleo & purpureo: ficeft candidus, nonnullis veluti lituris ceruleis afperfis. Interdum fore inverfo 
albo, incarnato, candido ceruleo permixto: interdum inverfo& degenere virefcente., 
Xeudónur tempo, CHELIDONIUM MINUS . CAP. CLXXVIIE 
? 
(uds » quod triticum fylveltre aliqui nuncuparunt, herbula pediculisab radice pen 
? dens, fine caule : foliis hedera , multó rotundioribus, & minoribus, teneris, & fubpinguibus, radi- 
ceshabet exeodem callo com plures, pufillas, in granorum tritici modumacervatim congellas : quarum zo 
tres, aut quatuor in longitudinem exeunt. Juxtaaquas, & lacusnafcitur. Viseiacris, & anemonesmo- 
do fummam cutem exulcerat: pforas, & fcabrosungues eximit. Succus radicibusexpreffusad purgan- ' 
dum caput, naribus infunditur. Deco&tum ejus ex melle gargarizatum , magnifice id przftat: & omnia 
pectoris vitia extrahit, 
Chelido- CHELIDONIUM M. INUS. pipere: quam omnes fer? vei berbariaperiti Chelidonium mi^ 
nus appeltaut , omnibus Italie locis, verno duntaxat tempo- 
n m!ino- 
Récouk- te, frequens gignitur ,uligimfo prefertim foloy& in fcrobiumfo[- 
deratio, |, farumó, marginibus, foliis bedera minoribus , rotundioribus, te- 
7) esu. meris , ac fubpingtibus bumi accubantibus , fine caule: flore lu- 
? UJ «teo , etfi ejus mon meminerit. Diofcorides ,tenui pediculo appen- 3o 
N fo. Radrcibus nitirtr compluribus , ex eodem callo prodeunti- 
E tibus , pu[illis, in granorum tritici modum acervatim congeftis, 
: S NIZ, quarum nonnulla tantim intongitudinem progrediuntur. Hera. 
. 5 NS ba hec brevi deperditur tempore: quippe qua vere C nafcatu, 
eens- Qr arefcat. Sunt qui banc Scropbülariam minorem appellent, 
nor, aradicum [imilitudine , ut quemultis granorum tritici grumus 
lis , veluti fIrumis , que Graca imitatione [cropbule vocatum, 
aluiffe videantur: quanquam alli ex doc potius [tc dictas 
Chelido- 
nium mi- 
s os Lam prorfus nec folii, nec radicibus pre fe ferat acrimoniam, 
terum ZZ) cim tamen acerrima , G mordax effe deberet , longéque magii 
quàm chelidonium majus : quandoquidem , Galenotefle , Cheli- 
(ES donium minus cutem exulcerat , & xcalfatit ordine quarto. 50 
NP 1d qued fatis manifeffé offenderepoffet , banc non e[fé Chelido- 
Z9 nium minus: nifi quis in boc illud dixerit , quod de Are feriptum 
veliquit Gal. libro 2.de alim. fac. Nam faeilé contingere poteft 
NN) — quód quemadinodum Arum Cyrenis minimum tmedicamentofis 
"om BN —Y — minimumá, acritonie pofidet, adeb ut in cibis velvapuutilins 
babeatur : in Italia veró ac minori. Afia contra adeà acre , us medicamentis duntaxat expetatur : ita C» Chelidenium 
minus , quod in Italia nafcitur minimum acrimonie fortiatur : quod verhin Gracia provenit, acre admodum [entia 
tur. — Siquidem excepta acrimonia tamm , noftrati nibil, preterea deeffe videtur , quinlegitimum Chelideninm minus 
dici queat, Ex quo facil? addmdus (um ut credam , qubd quamvis in Italico defideretur acrimonia , non tamen id efe 
Chelidoninm minu difftendum eil ; tametfi inficiarire non liceat , noftrum Chelidonium minus, qubd omnino acrimo- 6o 
ni« fit expers, iis morbis baudquaq nire poffe , quibus illud conferre , quod in Grecia gignitur , tradiderunt Dio- 
fcordes & Galenus. Nam bac deficiente qualimare, neceffe quidem efl, ut Cr vires, qua illam confequuntur, deficiant, c 
rachéos Perzant. Hinc igitur fit ut non pofim ego fubfiribere judicio Fuchfi, quiin libro deiomp. ien Tun um fecin- 
arguitur. do excudit , Chelidonium minus cenfet alteram Malacociffi fpeciem. — Quinimo ejus opinio. E 
quàd planta illa nullis fere notis aliquam mollem bederam referat. Eà quidem foliis bederam quod ae m 
5509 qur, fed quod maqui attendendum erat, viticulas non » quibus bmi repat : id Leéc- ri ó ma - 
Nugato- sug; e5, — Sed long? magis alius quidam nugaror accu(andus eit , quippe qui eo dementia deyener. » Wf Conten 
ris cujut: ; j lantam minus mon effe Chelidonium , fed Vergilii Amellum. | Verm nibileft quod 
* M onn. re nobi[cum non erubuerit , banc p n effe Chelidonium,, ed Ve a predilit cal Ure t 
explo. magis bomines deliros efficiat , quam ambitiofa temeritas, Minori cbelidonii vires memoria pro «libro $. 
3 
J, 
plicium 
