. 0088 And. Matthioli Comm. 
€x quod Bunion vocant , purgationibus feminarum , dr vefte, & urina utile decodum, potum ex Aqua mulfa, vel fucci 
drachina.Semen dy[entericis voffum ritumá, in aqua calida à c arbi quatuor:fed urizam inbibet, fi nox. lini femen ung 
bibarur. Alterum gems Buniada appellant, & raphano, & vapo fimile.seminis preclaricontra venena : obid C» in agn. 
dotisutuntuy tllo:bec Plinius.Ex cujus fa ud verbis palam fieri arbitror eam nobu plantam effe Bunium,quamN apum fjt* 
vVeftren rura ià eiruria appellant N afcisty bac inculto folo, frigido pracipuétradu.V erum Pfeudobunium.quod Graci: 
vocaut, nondum mibi in 1talia compertum est. Quod nulli mirum videri debet : nam quàd planta bec fruticet in Creta ug 
Bouii vi Diofcorides teflatur, videtur potius Cretenfium propria; quàm. aliarum gentium. Bunium;ut Pliniu tradit , antidoti 
rsex — admi(cetur : quare & inip(a Andromacbitberiaca Bunium expetitur, Utriufó, vires [ant paucis tradidit Galenw lil, 
Gal. fimplicium medicamentorum, fic inquiens : Bunitm;alii ardicon, adeo excalfacit ,ut C urinam moveat, G menfes pro. 
Nomina, Vocet.Sed & Pfeudobunium adfimilis illi caliditatis eft. Quod Graci Bsver, Latini fimiliter Bunium vocant : Itali,Nayo- ? 
n 
mefalvatico. Quod vero illi yevdoBva, hi Pfeudobunium, c Buniofalfo, 
Xehahóbi. CHAMJECISSUS. CAP. CXXI, 
Hamaeciílos folio eft hederz, cenuiore,lon £iore, ramulisà radice quinis fenifve,dodrantalibusjfg." 2] 
liofis : lore violz albe fimili, candidiore, actenuiore, guftu fupra modum amaro: radicetenui, 
candida, inutili: nafcitur incultis, Bibuntconvenientiffime ifciadici folia, tribus obolis in aquse cya- 
. this tribus, tricenis, quadragenifve dicbus: eodem pota modo, fenis aut feptenis diebus, regium mor. - 
bum purgant, E. y M 
Chama- Redidit Leonardus Fuchfiu, in (uo de ffirpium biffovia commentario , nibil differre Chamaciffum ab eay 
citis (C notitie planta, quam ut fuperius lib.3 n Afclepiadis mentiane diximus berbariorum vulgus Hederam terrelm 
à confid, : ; * 8 E : "CU " D 
nomat.Sed ctr ejus fententiam comprobem, fané mon babeo. Siquidem vulgaris hedera terreftris folio conflatrotunh. 
quadantenus ferraro : catilibus, vel potius fumculis vitilium modo longis, umi longotradlu repentibus,Cham«ciffuyerh 
Diofcoridi foliis est bedere, tenuioribus, longioribus : ramulis à vadice quinis femfve, dodtantalibus, foliofiss Adde qui 
Chauaciff flores viole alba fimilesfacit Diofcorides, ac etiam candidiores. Sed terveftris bedera florem profert pufilum, 
in candido purpura entém. Quibus utia, rationibus dügor, ut putem banc herbam non effe Chamacilfum, quód matin. 
ter feplurimim pupnaye deprebendantur.His etiam accedit, quod Cbameaci[[os (fi Plinio credimus b. 24. c. 15.) irata 
ef rritici modo:C ciim floret exiflimari potefl alba viola.Ruelliu banc in Gallia nafci fcribit.Sed eam aliam ef 
. 8*.. hama. ?t&ciffo bic repvefentato per[picuum eftzed enimyque Plinius vefert, a Diofcoride difentiunt quem nullam fbicara 
WO - eil vet rionem fec:[fe conffat.Equidem, ut ingenue fatear,nullam battenus in Italia berbam comperi, quam legitim. ] 
€x Ga. ,, rium aufm affirmare.De viribus Cbamec ifii breviter di[ferit Galenus lib. 8. fomplicium medicamentorum, fine « 
Womin; 0/8» Chatmecifi flos, con fit admodum amarus, jecur ob[lruttione liberat. Sunt & qui ifcbiadicis ipfum ex hibeant.Hac 
. plautaut Gracit yeuobuosGr, ita etiam Latini ChamacilJus nuncupatur. zd tum, ea 
TOXandfng, CHAMALEUCE. - CAR. cxXi 
^W Hamz:leüce lumborum doloribus propitia eft : herba virens ; incurvis foliis furculófisdu f 
c3 : E e. " 
x* A E: 
Chamz- S An quàm paucis Chamaleuces bifforiam pervftrinxit Diofcorides, quave diffcillim quidem d. 
7 leues  Jupiverfo plantarum genere Cbamaleucen referat.Caterum bic filentio non diffimulandum puto,qu 
sonlid. - 4; //s (ur Marcellu c* Ruellitu Dio[coridis interpretes ajunt) in quibus non yaaaeMfun, fed xaisasino leg 
quidem lectionem nos quoq, magis prebamus , tum quod in mothis Diofcoridis nomenclaturis Chameleuce. 
ni alid fit /—— 
quam tuffilago, quemadmodum C apud Plinium lib, 24.6.15. ubi eam Farranum five Farfu, ium vocari tradidit : tum Ls 
napettce,quo wies Maii P dod 
etiam quod eodein loco Plimius idem fer fcripferit de cba 
Quod baud dubi£ offendit, bujus capitis initio mendum fub 
Chang. f dii iits tantüm literemutatiane yauaeeimy, pro yeuaatemtbny Pa iius d 
leuces vi-füthilem veddidit : mibi tamenea yidetur potius picea foliis aj ümilanda, fin compofita planta nom, 
recx — pofferioris vocis fienificatum [petare : nam picea acis, larix veró «aif item Grace dicitur, 
* Ga. —. Galenus lib.Sfimplicitm medicamentorum, calida 8 facultatis tertio quodammu 
Noniiba. [957-2 Ru. n M. 
2000 fma, Latin? ES 
- Er certi facilis ac Tubricus potuit effe librariern 
v» [eripferint... Porrà Plinius chamapeucenfaliii 
d 
LAM ) Ugloffum nafcitur in campeftribus, & fabulofis. Tulio menfe colligitur. A 
£o» 1x &- 
"5 or adquarranos:eain vino decoquitur.Herbam abi ceffib 
Sr lduminterra fparfum, nigrius, aafperum, bubulas imitans linguas. 
&lpino- - : iic po 
fum, & ui diligenterBuglofi bifforiam expendunt omnes berbamBorraginem vulg vocatamyin bortis 
Bugioff QS ida Aide effe Bugl. Me t, quamillam qua Buglo['a erri pr 
ond. piseib uw. Quortim equidem judicio non dubiraverim fubferibere , Boer mpm i d Pk 
fea fimilibus, nigrioribus tamen, c. aperioribw : quibus etiam.bec roi dta 
. proxima ferre fuperius prodidit Diofcorides, Adde praterea qubd folta Borraginu interr mar 
d s or i falso vendicavit, feli 
uas tum forma, tum a[peruate imitantur. Contrà que Buglof core se pen de 
pone, elcolatthabalurderani igna minui humi defi que tiu ofr 
rd 
ust 
» Wa 
