$898 . And. Matthioli Comm. d 
€x abfa, ullo impedimento non modbfoffoves ipfi , fed vehicula, * curriculi per eas difcuvrevent : tra&y t. 
ris fatum est, quód materia lapidefcens in ipfis ade creverit, ut fofforibus denuo ingredi volentibus, ob cavitati a 
«m deneg aretur aditus. Sed praterea metalla continu? generare ferrum indicio est.1d quod in Muein[ulemetaligufm 
( ea enim à maritimis noffris non long? diftat ) non modo probatiftimi fcriptores memorie prodiderunt , fed fulfnei, 
qui diutius in ipfis ver[ati funt , verbis veferunt: quippe quod ferree illa fodinamultis jam anni deflituta ,iteruma,. 
iterum ferrea materia impleantur. Porrb Philofophi r chymifla aliter fentiunt. Arifloteles Lapidum materiam Mfg 
Coara famtüm exiflimat, Cbymiflarum verb nonnulli omnino a[ferunt, metalla in vifceribus terre gigni ex (ulpbure cr, 
Poe ge to vivo, alii ex quodam cinere aqua madefacta. — Quorum fententia, cim non folim (ufpetta, fed eriam planfa 
9^ — beatur, eos nimirum omnes decipit , qui borum lubricu fundamentis nixi philofophantur , ut firmistum rationibus tuy 
argumentis probare non vererer,nifi id prater noffrum inflitutum e[[et,qui bic barum verum capitazantüm petcuniny, Yo 
Verüm fi quis vem banc fufius enarratam , atq, exadtifime difcu[Jam babere cupit , librum legat Georgii 
eruditi(imi, à quo nosplura mutuatos effe ingenu? fatemur.Caterum illud omuibus, ut mea quidem fert opin 
fum effe debet, quàd nil aliud fit metallorum materia, quàm fubftantia elementaria, quetantó perfectum 
cit, quantà magisin equali proportione tum qualitatis, tum quantitatis impens? depurata conflat. Quippe inm 
Tum materia aquam e(Je maximo argumento esl, quod ignis calore liquentur, ac fluant z frigore verà tum adi 
iam aquarur(us denfentur, ac coeant.1d quod clar? offendit, ea aque multum, terre vero parum obtinere.S 
aqua non esl corum imateria, fed mila cum terra: atq, terre quidem portio tanta in mi[lione exiflit quant, 
cuitatem ob(curet, fulgorem verb non auferat. Quin etiam miflura quà purior fuerit, eo pretiofiw(ut dixi 
conflat dá, magi ignispatieus redditur. — Sed quota terra portio infit cuiq, bumori , ex quo efficitur m 
mortalium unquam mente concipere potesl, ne dum verbis explicare.l1d tanttum noyit Deus optimus max 
Ac definitas qua[dam leges natura tribuit quibus ves inter fe mifcet, ac temperat .Succus igitur esl, ex 
tallum, quem pariunt varii motus, quorum proximi funt aque defluxus terram mollientis , aut fecus 
que[cere, ac eam tratu temporis post liquationem, ipfius ignis calore comtabefcer 
yidetur eorum opinio, qui tantim calore aneo metalla confici crediderunt. 
effici iderum errantium influxu. Solin i generationem affignant, Lime argen 
vivi, Jovi fl anni,Veneri aris, Saturno den'g, plumbi, — Adduntá,, quid ficut metalla ai 
pium habent: ita pretiofi lapides,ac gemme,à fixis uam effettricem cau[am [ufcipiunt. n 
acquiefcunt, quoniam bas caufas nimis remotas credunt, &* prapinquioribus caufis inbarendum effe 
tamen inficiat non eundum veor, quin omnia bac inferioraterrena ac finita , regantur, gubernentur, &. 
faperioribus celeflibus,ac fempiternissque tandem diuturna orbium circumvolutione,omnitan éan[arumt. 
quam propinquarum cau[a exiflunt.]ta pariter dicendum exiflimo,lapidum gignendorum caufam non fe 
gore,vel calore.fed modà ab boc mod) ab illo provenire. Nam lapides,quos aqua bumect, iffolvit, ca 
coipegiffe intelligimus. Contrà vero qui calore gnis lique, , ut fluviorum, & rorrentium fili 
gis vitrum conficiunt artifices , eos frigore concrevifecertum est. — Colkvetio enim eique oppofit 
fcilicet, atque liquefathio, oriuntur à caufis inter fe contrarius. — Etenim calor a materia bumor 
cit duram: at frigus eandem , aere masima ex parte exclufo, Vm Le e 4 
quamin glaciem, vel nivem cogit. — Hinc est, quàd memoria prodidit Galenus,eam aquam ci 
effe, qua a nv, vel glacie colliquatisfluxit : quoniam omne, quod in ea tenuifitmum erat; 
'buibiscaufistertia quoque accedit. que eit fuccu ille lapidefcens , de quo fuperius diximus 
. permiftusin flirpium meatus, aut in animantium particulas vecipitur. . Nam praterqua 
| €aufa etiam efficientis partes fubit : quando [cilicet in corpus aliquod per meatus penetrat , 
Uo vertit. — Quod fiinlapidem concreverit guttatim cadens , aut in urceos diffufus , tunc m 
ciens dicimerebitur.: Gignitur bic (ut fupra dictum est) inlocis quibufdam lapidofis, & i 
venas terra manat, Cr efjltit. — Quapropter mirari non licet y fi fontes , rivuli, lacus , ac p 
pes» offa , & aliamulta in lapidem tractu temporis vertant, — Verum non estignorandum 
motu aliquo agitatus, non f acil in lapidem den(atur , nifi cra[fw admodum fuerit fed f 
alterius rei receptus, difper[wó, quieverit, frigore cogitur, C concrefcit , mutatá, res illas , 
ut in quodam Gotha fonte evenire probatiftmi autores teflantur. Cuju gutta folo perfufesc 
queant ab ambiente aére, denfantur Cr lapidefunt. — Quhd fi platerea verum elinmontila 
bus aqua pluviales lapidefcant id ideo fieri poffe videtur, qud aquas cum terra permiftas 
cengd- relig propter colorem ficcandi vis, qua terra infit y confpi[fet : utroque enim : 
Neg, neceffe eft confingere, aut commini[cialiam vim, queid ipfum agat , quam quatuor qua 4 
] Sed bic nobis fubit inquirendum cur 4 
jtur, tit avbitramur, umen tantitm 
Cur pau. 
ci, cur 
ant, 
£- : P e 4 * 
materiam conferens, unum duntaxat 1 gignit , 
q Prid» j ulares a [rigore 
ur. Verum conttA 
rere queat : nam fi 
cos efficit lapides : fin multimultos, 
yerfitate : quandoquidem calor 
res efficiuntur ex multis umims loci recept. 
mon minus, quam calor vires fuas exer 
v. lfdemmodi quoque glate 
puit, efficiantur. Hadenui Cau a5 
bis od 
5 
