972 And. Matthioli Comm. 
ejufmodi funt,ut efitata in alimentum converti poffint : quim immo contrariam obtinent facultateg, ; 
jam nutrita,in fe ipfas convertant. — Cuju(mod: eff elleborus,aconitum, cicuta, napellus,Sardeni, : " €m, ita ut 
quam plurima plantarum genera, de quibus in proce[fu pluribus feorfum agemus. In animalibus M Th 
unt,cujus natura bumane prov(us adver(atur. — Patetidin viperis, afpidibus, bafilifcis igoiévs n om 
phalangto,(alamandra,rabidis quadrupedibus : itemin morticinis carnibus aut à fulmine occifis ia 
bidis animalibus. Ceterim bac inre,licet nonnulli dicant venenum cum vita animali confumi Sio "€ Gu. 
cervi lupi,apri,G relique fere, qua venenatis fagittis conficiuntur innocu? comedantur [cire bein 2 
lam deficere in bisque pe[fis, aut vabies,aut fulminis iChus,aut venenoforum morfus enecat, Quands iu de 
vidimortuos effe, quitantinn boves pe[le confeilos excoriaverant, haud aliter toto corpore tumentes s , R 
Pia eneyo ; 
0, Tubeta, 
Venena imcurnffemt. — Inmetallicis deniq, illa omnia produntur venenata qua maleficayac letbali conflant facultate "m 
quor ia ; ; e : . 
kac funt argentum vivum,auripigmentum, [andaracha,magnes,c» fimilia, Ad bac fciendum efl venena joy ea 
mortem fe'ficere per os [umpta. fed interdum etiam extrinfecu applicata,varii ac diverfis rationibus. Porr) qug 
adferanz. venena vitam adimunt, (ub ciborum, aut medicinarum [pecie plerung, propinantur. Qua veri pss "s [ 
inficiunt ut plurimim à venenatis,Cr mortiferis animalibus defumuntur.. Siquidem bac bominesnon mo ees 
iiu necanit,fed vifa quoq, fibilo,Cr tatu (ut quidam fcribunt) interimunt. — Quinetiam non defunt a M 
flatuolfadud, tantum [latim bominem in perniciem agant nulla teinpori mora, que quidem inter cater, MR 
| atrocitatis principem locum obtinent : quippe quàd fecum deferant pra[entaneum interitum,ex quo nu me 
veliquum infelicibus moribundis faccurrendi tempus.Caterüm mor[uictuó, interficiunt vipera (pides, [corpi ind, 
langiaspaftinace pices,rabidi canes,C alia 1d genus plura.Vifu autem c fibilo (ut aut bor efiGalemu lire doti 
ad Pifonem.fi tamen Galem legitimus eft liber) latim inficit Bafilifcus.Tattu alius ferpens enecat, de quo apens Ay, 
na lih. a. fen. 6. narrat, quód i a milite quodam bafla infixus virulentam vim per baflam tranfinifit ad m 
4 
Ailitrium d, 4lis 
rimim infecit. deindetotum corpuscorrupit, | Ad-bujufce rei comprobationem illud fant compertum habeo, quida 
Biftoris agro Tridentino evenie fcio. Nempe ciun rufticus quidam effet fuis in vinetis, parvum quendain collem (epi afienis 
notabili 1;; ut ibi uvarum cuftodiam ageret. — Hinc quadam die ad collis pedem magnum € borrendus vidit ferpenten, aja 
«apiti fupernà baftam [atis longam imfixit: at dtm fixam feram fe binc inde fortiter contorquenten, C ba[T cire. 
lutam.pro viribus reneretmagno flatim tremore correptus cf , quo maximé deterritus vociferats, viatores, C? aram. 
flames colonos ad fe irevogabat.. Quam vociferationem audientes,qui non longe aberant ruflici, eà curfu velocitaran- 
zenderunt.C ipfum fere [emimortuum invenerunt Cognita tamen ex occifo ferpente [ui infortuni cauja,ad therucam, 
€» alia antidota confugerunt quibus eum ad vitam revocarunt. Veruntamen duobus annis poftea is univerfi fere corp 
flupore in lecto (emper decumbens egrotavitye co prafertim bracbio,quo perniciofum animal bafla occiderat, Nec al- 
modum mirarivem banc nobis licet cim videamus (ut etiam literis mandavit Galenus lib.é.de locis affecit) tarpedinm 
marinam devepente pifcatoris manum obflupefacere;ac torpidam reddere ubi primm is tridente eam tetigerit.Id qud 
fimiliter efficit tranfmiffaper funem veris qualitate, dum tr abitur in litus .Proimde id experientia dodi pifcatorsfi dum 
vetia trabunt,imanus torpe[cere t remered, pra(entiant certà torpedinem captam fciunt, etfi longo admodum fun tra» 
batur.Unde illud perfpicuum esl quód fi bujufee pifcis qualitates per tridentis baftam,c* reti quam longifimum fncm 
sranfiniffe ad manum, inficiunt & corrumpunt bomines, e magis id ipfum fieri poterit, fi ammalia ip/a, aut nula me- 
mudut alia corporis partetangantur,. 1dcirco mamfefl conflat nullum effe brachium tam validum € robuflum,qui 
zorpedinem adhuc viventem diutins fuflinere pofiit. Quare admirandum [ane non erit (ut lib.teftatur Galenu nuper i- 
» | 
sputum f4i0) quid fputum canis rabidi, fi bumanum corpus contigerit, perinde ipfum rabie afficiat,ac fi ab ipfo cane effet denur- 
canis ra- fummam & bujufce effectus bac noffra etate pluva afferri pofJent exempla. Neq, etiam alicuimirum jet, t] 
bidi ra- fputum afpidis cog nomento Ptyas.omnes veneno inficiat,quos contigerit. Hocidem fimiliter ef erij 
eed i mne at;quos contigerit. linniliter ef 
eit: venena arte conflata tanta permeandi € penetrandi vi pradita, quód illitis (ut ferunt ) fellarum pediferi , infe[Jorum 
ocreas penetrant, donec ad nudas pedis plantas peruentay Cr inde per cutis [pivacula in corpus ingre[asuniver[a eju meme 
bra corrumpunt,c» ab[umunt, — Horum ufus (ut audio) frequens apud Turcas,C* alias ferinas gentes, — Ex hac autem 
ve nullam quis capiat admirationem oportet : fiquidem arterie corporis noftri ( teffe Galeno libro tertio de fimplicium 
medicamentorum facultatibus, ac aliis im locis ) ad fesntus trabunt quodcunq, proximb circumdat eas dum continu die 
latantur. 1d quod quotidie liquet ex inunctionibus,ac fuffitibus ad morbum Gallicum paratis quippe e«dem abarterià 
attratla, ubi argenti vivi,cinnabaris,vel [ublimati officinis vocati plurimum admiferint,(aviffima [epe parium [ympte- 
Venena mata, Sunt Qv alia venena quaolfactntanium (ut quorundam fungerum meminit. Rafis) pra[entantam afr 
olàGu. wrrem js qurea naribus admoverint.. Hujus umma malitia fedem illud (an? tenere debebat, quo florem recentur 
PEC39UÀ« y oronicum vocatum , Semis quidam circumforaneus infecerat ex bis quiinnocu? venenum devorare profitentunquem 
(— eimnelfaciendum exbibuiffet fuo concurrenti xn publicoSenenfiforo is ex folo olfactu derepente concidit mortuu,Pratt- 
eavenena quedam funt, que (olo guftatu, quanquam non deglutiuntur, pei imunt : áda, praflat afpidu ficti utum. 
Venena Quomemint quofdam imprudenteranfettoseffe. — Inter quos vidi ego rufticum in valle Anania, qui dum fanum [uut 
fologu. 1m pratis, feram falce per medium (ecuit Cr cim poffea capitis truncum manu cepi(fet, ut fociis aflantiu offenderet. 
fuuc- — porequi jam feram demortuam forta(fe cenfehat, fufpen[us manu truncus caput retorfit, Cr ruflici manum favimme- 
€0UR  movdit, Ar ille credens factu vulneri fuccurrere,os [latim morfui admovit. Quo facto derepentà in terram ceci M 
yeneno- co mutus factus deperit. — Infuper [ciendum eft , quàd venena non uno eodemá, modo, neq, ab una eademq, U^) 
rum eff? payiunt effectus. Siquidem (ut fapientes quidam memorie prodiderunt ) quedam agunt excefuqualitumdme 
Qus di uy, arum miffione conflant. Quadam vero propria tamm qualitate aut forma,quam occtlltam propritiuttm 
bord corum quidam appellant,in mihi woferioribus imtrodudta ex influxu linearum rearum vadicalium,qua ex imm je 
xorum [plendore proveniunt. pro materia miflorum proportione feu conffitutione.. Alia deniq, utrog, modo. is 
Aquili-. sepe cy qualirate elementari, C propria quam formam [pecificam nominant. — Porr venena, quéexa ur s 
eut farum qualit avum operantur, fuas variant acliones, pro varietate ipfarum qualitatum : quippe quid ena qi 
E 
6o 
fimi ap 
eer dum,aliud frig'dum,aliud ficcum,aliud humidum. Quaigitur caliditase excedunt duobus modis | perimunt. 
tibus. : 3 
ug intus im corpus (umpta excalfaciant urantycorrodanta, usq, ad cor : alio quàd extrin[ecus appofita corri gig 
carnes usq, ad offa : id quod lepori marino ad fcribuur.— Vel quod femmé calfacientia tam intus, ung i Eos 
adurant,quemadmodum eupborbium., € elleborus donec inflammato tandem corde interimant. Fri 
vuuL etiam cor congela[cit,ut ijs evenire fepius compertum eff, qui opsum deyorarunt, — Altero, qu 
figi» 
' siam necem adferunt.Uno modo quod exuberante frigiditate futasusa, adeb corpus gelidum, pue rm "em 
