Ratio 
tractatus 
de viru- 
i006 And. Matthioli Comm. : 
fcentibusminuuntur:& cum definuntjiidem finiuntar:quibus folis ac per fe manentibus eff 
queipfi manent. . Taliaquidem receptiffima funt caufarum difcrimina ; quorum nulli wwe 
fubjici poteft.Evidens enim caufa non eft,quoniam morbus ipfe permanet,nec ipfaà pur f. pto 
Nec continens caufa dici poteft,cüm magna ex parte hic adfit: quemadmodum accidit iis ui 
cane funt demorfi.Qud fineq; evidens caufa,neq; continens fuerit, neq; per fe;neq; aliu 3ioí 
caufa erit. Quod fià nulla caufarum differentia phthoropeon deducere poflumus, confequitur 
caufam effe fateamur. Quód autem afferunt,vocabula quadam in fe non habere partes rerumf, e 
tricesfed nuda &fimplici pronunciatione fita effe, fateri necefle eft. Verüm non omnia,fed Perpauca "t 
leninancifci conditionem exiftimandum eft : neq; enim sain hoc nomine edpozonr, més. uh 
fumptitia profertur,fed longe principem obtinet fignificationem.  Quemadmodumenim m. 
córrüptionis nomen,mutationem in pejus fignificat: fichoc verbum wwe» fumi debet, ut nihil ampi 
éx eo quód hanc di&ionem efoea fecum habeat;declaret: neq; prorfus id fignificat , quod omnes 
audiunt, & huic fimile redditur, smzltZyevdtL-, Si dant à corruptione fanis fieri morbum, concedy 
ütiq; vim in hujufcemodi verbo «o fübeffe : fiquidem aliquid eft, quod corruptionem efficiat, 
autem quod aliquid efficit, oftenditur per fingulas caufas,quz corporibus fubjiciuntur, idqstam 
thalibus venenis quàmin iis que corporib.ingeruntur, Verüm nonnihil fubjacere caufarum diff 
is produnt. Quinetiam aberrarunt;non exactam divifionem affumentes. Quiveró fe dogmatic 
tentur,caufam effe partim praeparantem,partim continentem afferunt,ut inguinumulcus,&in p 
amfebrim,& quz effe&ui tum affiftat;tum etiam feparetur,utà fra&is precipitatio, In fumma qu 
uidpiam fuapte natura caufa fuerit;nec ulla divifione comprehenditur, vitiofum eft, neq; caufz; 
fibirareiféni qua idem genus fortiuntur.Sed quod phithoropocon caufa fitjnomen ipfum argum 
to eft, & in iisque contingunt;apertius oftenditur. Quid aliud caufze arbitrantur efle poft impre 
ferpentibus i&um,quam ex animante vim,& illapfum in corpora virus? N eq; enim frigus,neg; 
neq; fe&ionem carporis,neq; cruditatem;neq; aliud quicquam fimile caufari polfunt. Verbmq 
caufarum differentiis gaudent,& aliquas continentes;alias evidentes appellant, ipfis dice dum 
iltorum modorum evidentem quidem caufam effe,quod affe&um pracedit , & quod cer " 
tiam preoccupat: continentem veró quod morbis prafentibus adeft;qua feparata recedunt, quaai 
ipfa evenerant.Sed de iis ha&enus. Statuendum itaq; mortiferam vim intrinfecus manife(tiflim 
caufam,ipfamq; principem facerefcopum oportet. Etantequàm ad ima decumbant morbi, 
diseft certandum,donec vis tota corporibus excutiatur.Modó cnim revocari debet ea parte, 
intraverit : modó aliqua alia, praefertim principatum non obtinente;ant? coerceatur, quàma 
pens vifcera tangat. autejus pernicies eluatur retundaturq;,cum jam membratim pervagati 
venena fi haufta fint;crebris vomitionibus:fi morfu imprefla;fcarificatione;affixis cucur. 
carnis circumfcriptione,jnonnunquam amputatione extreme partis,evocantur, Retine ; 
fione, & impofitu medicamentorum acrium cohibentur : hec fimul utiq; arcere virus & eluerepol 
Reftinguuntur,& evincüntur meraciore potu, aut paffo nulla aqua diluto, vel contrarioru a dí 
acrimonià fint preedita.Poftremo deje&tio alui;evocatus fudor,&alia quadamin comm 
' bratim demonítrabimus;auxiliantur. Verüm enimvero non lethiferam modó materiam 
tudinem,& tempus,pro fcopo confiderare oportet: etenim ab iis remedia quàm plui 
capeffunt.A magnitudine quidem,cimnonnulla ex venenis, & virofis animalibus, 
alia putredines altas, aut exteriores excitant: alia vehementifli mos dolores, aut cecoscie / im 
medicamentis cedunt,&magis minufve moleftias excitant.Oportet autem ca qui cula jet 
vicacioribus auxiliis expugnari: & minus infefta,mitioribus.Qui ppe abfurdum fuerit E 
fegnioribus medicamentis homines in difcrimen adducere :in gingribds ver RM sd 
rum injuria corpus laceffere. Finitio à tem poribus in promptu eft: hoc enim ROI 3 
fentes raoleftias adducit: illad veró fenfim, & dilatans in diem longam,aut breviorem pr n it icaque 
inacutis quidem confeftim multa fimulauxilia re praefentari oportet:reliquis,paulatim. n aec qua 
artisformula breviter definita fint. Jam membratim rem profequamur, z : 
VO PRNTTPPEPREPER RSS 
: DEC pc RED aud , 
Um balents tradiderit Diofcorides de his privatim venenis, que epota aut. in cibis fumpta, corpora yis t rj 
: AR DU riee P hrs, imaltero vero curdtit^ 
pusfumuntur.. Ibi enim indicia à curationibus non dujunxit. Namfiin unotraclatu indicia, in alt edad 
2 9 ; TT h An E o fth emniain unum n. 40a ^. 
mes querantur majus temporis di[pendium fiet major, menti moleflia inferetur, quam fi bec P "P? | 
