IOM. " And. Matthioli Comm. 
vum parandi vationem in prefatiouis bujus libri c ariotradidimw: fiq bis tantir Miss 
sc quai [ole olo, montiullos Aviperis demar[os f[anavimus, paucis admodum boris, qui citm malim lai a 
Cine " "quam deplorati jacebant. Namtantaetl borum partium tenuitas , ut momento univer[um ees s ^ 
Iourigi Jnbindeomne faperent venenum. Protulit Aetius [armentorum, C  ficulnea cineri vice, eam que een s. a, 
gni.Cujus fententiam magis probandam cenfemus,quod bac arbor [uapte natura polleat adver (us venena.tibi Pitri, 
mi vit contumax reperiatur, C» nonnifi longotempore evinci pofit, efl diligenter animadyertendà ne id u, — 
seitu dormire finantur, donec veneni vis eyanuerit, quippe quód fomma (ut alii in loci fuperis didum est) 
maxim? ad cor,C cerebrum ducat,e fecum trabat. Multa prater bac babenturvemedia vulneri illinenda,ut calgvy, 
oleo C melle fabatia:bec enim (tt Aetius e$l autor ) omnibus venenatis morfibus opem fert, praterquam ab ape ilti, 
Sunt C qui nigri veratrirecentemradicem in vulnus gendum confulam: quód bec (ut equidem me experientia qm 
viffe fateri poffum ) vim valentifimé extrabat. Quamobrem Tridentina vua cüm jumentum «liquod à fn. 
ftatim perforato ibidem corio, preflantifimo remedio ellebori nigri radices in vulnus inferunt. Profunt etiamaum nz, 
gno juvamentocepa, allium, porrum, afpbodeli, & dracunculi vadis elixa, contufa, & fubinde Theriaca , aut Mil, 
datio, C oleo de fcorpionibu (ubacla, C illita, Non fecus auxiliantur iridis, ati, phu , utriu[a, chamelconi, lij hem. 
rocallis, belensj, feniculi, fmyrnii.gladioli, fcilla fparganij, cyclamimi,br yonia utviu[g,raphani, c* bulbaceorumomn. 
umadices, concifa, ac decotte, & morfibw illita : que omnia fpe à nobisexperta funt. — Conferunt praterea bdelim, 
Syriacum bitumen, pix liquida ca[loreum , montanarum caprarum fimum, euphorbiums fulpbur urina admiftum u, 
nitrumfel,oleracee eruce, utrunquelafer,galbanum, fagapenum panacis lachrymataurinumyerica,byfopum,rigai 
omne genus, dickamnum Cretenfe, C Italicum, valamintba, conyz.a omnis, verbenaca, balicacabum, Jativa & api 
Tuta. (oncbustam afpera quam lavis fifymbrium, finapi, nafturtium , lepidiumyberis i blafpi, aut im emplajris, ata 
fementis exterius adbibita. — Que ver pota, vel devorata valentiffima cenentur, ea omnia erünt, queinnoflrom un 
libri prafationem comment ario longiori catalogo recenuimus : tametfi prtvatim ad venenatos ictu proferam 
camala, Gr eorum femen: quin C echj, C viticis, d liguflici, & paonie, C byacintbi : praterea virides platani 
lespilule, juniperi bacca, conyz.a,cbamadrys, fcordwum.cbamapitys.echini terreflri caro, gallinaceorum & gallinam 
cerebella leporis, equi coagulumex vino potum, marina tefludsmis fanguis cum cymino, porri fuccu ex melle gu] 
um majoris centaurii, gentiana, albi didlamni, € fuperior gladioli radix, tbla[pi, pulegium Cretenfe dictamnum ali. 
tr Y)fi coma, rana oleo incacta, C (ale conjper[e, eavundem jus oleo & [ale adjediis, & cervi genitale ficcum,C inpuyam 
SEPANE potum. Marificum ac fingulare remedium pveflat illiu berbaradix , quam Goritienfes, ex eo quód ferpentium mau 
fngul celeriter, € efficaciter medeatur, Serpentinam vocant, cuju bifloriam defvipfimus libro fecundo in coronopimanum: 
bac fiquidem inpulverem ex vino baufla cochlear menfura, à venenofo quovis (erpente demorfosbrevi mp uut: qq 
neá, ea folim valet adverfus, virulentos ictus, fed etiam contra epota venena.lis feré vivibus pollemt (ut quidamvaan- 
resfatentur )flofculi fylveftres rofeo colore smicantes,quos nonnulli (ylveflzes garyopbyllos vocamt.PorraGallibdethaiae 
ca ad Pifonem, caters antidotis tam fimplicibus, quam compofítis ad vivulentorum mor(us Andvomachi Theriacan prem 
Theriaca rg; bis verbis, Theriacaesi proculdubio apud univerfos bomines celebratifimum antidotum, tum quid pulsis nmi- 
laudibus ,,, frufiverur tum ob ipfim aclionis eficaciam.Siquidem nullum unnquam à feris, que bominem baee an 
& 
à Gal T. 
erlebin.- mor[um. bac flatum epota perüffe memoria esi proditum.Nullu eadcm prefumpta baud multo pofi morfui 
LE lua veneno ceu illam [uperante rmteriit; Quod fubinde nonnulli pratoves etiam , pencs quos vita Cr neci pat La 
periumus : atq, medicamentum probarevolentes, an quod promittat praftare quoq, pofi in omms jn , 
dam, illegitima facinoraad mortem judicatis,de ip[a faciunt experimem um.Nos autem«ctm inhoi id nmpe E 
fimusin aliis quibusdam animantibus idemfacientes,veram inedicamentiprobationem invenire en " " ang, gal 4 
qui domi non enutriti, neg, nobis funt contubernales, fed potius 2; » € ficciore praditis temperamem captis fe 
à biberint, covmaleaamt , & À 
745 objicimus,Cr qui inter illos non biberint ex medicamento , protinus intereunt : qui verà biberint, jn 
mov(u vit am vetinent, Interdum verb medicamentum num adultéyazum fitybac quog, modo proare memi. Siepeta 
Tberiaca, non purgetur, qui purgans (umpfit medicamentum;boc ipfajudicams antidotum effe praftanti fimum qum 
am purgationem, ei qui medicamento ufu fit purgante , impedieruyut tali experimento à veri medigammu inyentiont 
gunquam aberravevim : badenus Galenus, Cujus nimirum "de mdwape ri. VERE Pd jujms 
j e poterant num Tberiaca acultatis, an adulterina. Namq,pluribusin ui ob Jt 
n frin pese en À pront legesfiatutbont: [ed 
morti fapplicio damnabantur, non [emper capite, aut quovisalio pene geneve necabantur » MEUS 
: ed urne PP t UE AAA ; ajpidibus, C» viperis effe ntur demordendi luper 
teffis eft Gal.eodem libro ad Pi[onem, ubi pol enarvatum Cleopatra interitum, fic inquit : Plurits im mag? E" n 
fum contemplatus, quam celeriter afpides bomines perimant. Cüm enim aliqucin hac panalege demit PE 
citoó, volunt occidere, adjicientes ipfis peBori feram , jubentesá, paululum amdulare, ita fint mora inni 
medio.Probanda igitur fuerit Tberiaca,prafertim qua fit eir o Miri. ia pto iei ni jui 
agreflibu à feri faepius enarratis demorfs.ut docet Galenus, aut in alio quovis ammali:erenim in fimis| p - 
(v certius id experiri poffunt quàd fimiamagis cat eru bominem referant.Caterüum fi qua in Mtalia Theriaia nunt 
tur, qua mibi proban?a fit, ea [ane fuerit ( fervataomnium pace) qua Verona ad Campana amea inf qnt, ae 
Calz olario.pharmacopeo quam peritiftmo fimpliciumá, medicamentorum indagatori acerrime, p rari ale sient 
baud minorapreflarevideatur. quam qua olim wo imperatarib. parabatur. Siquidem prete jest 
atis vi us morbis , non defunt quii 
ceffus, quos (ut ego mibi teflis effe|poffum) im variis ac diver[is jam ferà depler. ufi funt.ac quortdieutumtar AMI (n 
nullorum aliorum baud infine doctrina Medicorum teffimonia, qui bac tberiaca. d c quottá 
di admodum fucseffibus.Verim enimv pir quie oi tn nodi auxilia tam bumam 97^ 
faluberrima m omnium con[pecum palam facere, ac pev univerfierbisoras fcriptis extollere ne defraudentur bonis e 
filentio inveluantur £a quibus mortalium vit a tueri poffit ac prafeus quandog, mors vint é fai snm 
— juvandecüm ice, tum pofferitatt continu operam navare non defino, Injufce [ami admin e es 
Calceo- ficere monpo[fum, tametfr non defuturos (ciaminvidos, ac maleferiatos,qui bac d " s 
Eni de. cordian: cofringent 1 llorum cl« ifimorum Medicorum tefBimania,qua muntin medium aftra" tm E 
omen. fumma experientia clarw Antonius Caprianus Mantuam, qui fuam ob raram doüirinam.Crin v di 
dau. "mabemnib. Sacrofancti Concilij Tridentini Patzib. in medicum afcitu eft fe quidem im quim(üam 5 zu vmi pron 
franz ,inpeflileni febre ajfeciisyn melancbolicuyac quartana febre laborantibusyCalceolary tberiasa, 
