P) Petri Andr. Matthioli .—.-.- | 
infulis Rhodiorum, C aliit Gracia locis cedittir , non verb ex oliva fpeciem veferente avtore, Vidimy opi 
apudrhauam Lucenfemn infignem apud Ferravien(es pharmacapolam,bujufce ligni fruflum rachialiscyo 
Calumni "Ib folidum, graveymulis imterosptum nodisquod a Grecis bominibus (ub nomine Apalathi ACCDEYAE yag ey á 
retunditur, Dignum coloris fubrufi, cui fimile m Hifpania apud Tavaconenfes c» V alentinos magna in copia reperitur, 
nus ille. O felicem difcipulum, qui ubiq, magiflros habet pharmacopolas, à quibus fic inflitutus difcedir. K * 
Apollinis, aut Aefculapii revertatur oraculis.Sed venit mibi in mentein,ne quoq, injuriam his faciamay Tuafiab 
cepto ibis fe toties uum jachuat.. Verum feu ab iis boc fit edoHus , feu ipfe ingenio lec excogitaverit (malo d 
Rhodium 555 4 ne bec agitareteflimonia, quam ad hec inveftiganda tantum fruftra fufcipi laboris) ego profeto Rog, 
c-— illud l'gnum maltüi diffare ab Afpalathocerzà fcio : quód prinum illud carticezenus vubens non fit.fed porius qq. 
ipalathum. Picaas,Afpalathus enim Diofcorid: detracto cortice adeovubet, ut purpuram pene vefevat. Quo argumento cyoj, | 
dere quidam Santalum rubrum legitimum effe Afpalatbum, quanquam Cr illi aberraverint. Sed C» id cls; * 
demonfhrat, Rbodium lignum nullam cum Afpalatbo babere cognationem, qud fcribat Galenus qui egi * 
in Gracia forta[fe pluries deguftavit bunc guftu effe acri, c fimul adftringenti vi praeditum. Td quod miyig) ig. 
... hoc Rbodio lignoveperitur, quemadmodum nec pravalens amaritudo, quam:lli reddidit Diofcorides, 
Rhodii O- top py (jufce ligni planta fit Oleaffri ecies,id maximi fatentur Rbodii,qui ejus bifariam ex Melita Tnfula ad mg. 
" feripferunt bis verbis : Lignum ex quo torno olobuli fiunt ad  fundendas preces truncus est arboris, longitudinehg.. 
sinis metam non excedentis. N a(citur avido C (Axofotradlu, fronde perpetua Olea[lvi emula; floribus albicaui. 
Uus; baccis nigricantibusparvis, caudice brevi contra aybrachii inflar craffo;a quo ami prodeunt vari ffimisfeyy 
nulliaut adinodum paucis,albicante COYLice, Liani tmnateries cortice tenus candicat medullitus ver) figricat. Rae. 
dicib.nititur firmis albicantibus. Quibus palam e[fe arbitror Rbodium,boc lignum ab Afpalatlio admodum e| diztg 
verfum, cLufitanum una cum Ruellio in eodem verfari errore. Quippe(ut premifimus ) Afpalatbustantin conj... 
ce tenus, non ut ille exifli affe videtuv,intata ligni fubftantia, (atuvatà rufefcit,ut purpureus appareat, Quinta. ? 
jam ción Afpalatbusin Rbodo proveniens, frutex fit fumeulofus (ut teflis esl Diofcorides ) nen arbor procera, ratiga 
ni con(o num non e[l,ut ad brachialem craffitudinem adolefcat. Coterim quod de re incerta non miodocontendat, - 
fed tam facilà audeat affirmare, deteflandum mihi videtur. Quippe nihil tamtemerarium, tamó, indignum faa. 
pienti gravitate crediderim, quam aut falfum [eutire , aut quod nan fati exploraté perceptum fit c COghiittih, 
fineulla dubitatione defendere. . td 
Calamnia Hinc ad belenium venioin quo quum Luftamu exiflimet jme pluribus modis ballucinatum,adeh ut nullispo d 
Ri L.deHe- fep me defenderevationibus, acriori mora in nos invebitur his verbis: Covfirmat Marcellus Vergiliu fe fic ian-. 
99. — "iquifiimo Diofcaridis codice l egiffe : Caulem e fe fe mittit Heleuium.cva(jum, birfutum, cubitalem,C» aliquan« 39 
- to majorem, angulofumó,, flores luteos, & in ii femen Verbafco fimile, tau pruvitum faciens. Undefacilberes 
dete esl, ut bac pervev(a.Ór immutata fuere, ita quoq, pars hac ad amaritudimem atti quanquam eam quo. 
que à Plinio pratermiffam animadverto. nde Matthiolus Senenfis bic falsó admodum Plinium. adducit lib.ig. 
cap. y. qui ultra quod in eocapite nullam penitus de Helenio mentionem faciat, lib. tamen 21. cap. to-ubi Helen 
memimt, non de bac loquitur, fed potius de Aeg yptia,cui Diofcorides in boc capite ex mente Crateveberbariivae 
mulos ferpylli mado bumijfhzr os tribuit. folia vero Lenti fimilia : cui qtto4, eo in loco nullam tribuit amaritudi- 
nem.Imàin def;tjvenda bacherba Plinius à Diofcoride variat , cum Diofcorides folia , fed Serpylli potiw poffi- 
dere dicit. Accedttne uu Bac, quod cap. 1. ejudem libri, ubi meditamerta Helenii pertradlat, dulcem effeafferit, — 
* gon amaram : ut liquido conftet, Plinium de illa tantirm dulci Aeg 'yptia Yaula memoriam feciffe, nonverb de bac. — 
à nobis amara tratlata.Proinde Mattbiolus, fi Plinii autoritatem tn bac parte fubticui(fet, prudentius dubiopra- 40 — 
.€ul feciffet, ac nan ita duplici errore hallucinaretuv.Primutn cm credat, Plinium de bac lnulaprimatentionem — 
feciffe, quum (ut diximus potius de fecunda Aegyptia agat. Secundo cim dicat Plinium illi aimatitudinem tri- 
buere, cim ve vera illi dulcedinem condonet, & non amaritudinti, ut ttti d, legenti notum erit, 
Caumnia —— Hecirag funt, queinme[picula mittit Lufitanu.. Sciat igitur velim eulpam , qua me accu[at, non inme, 
retunditur. (4 is rybograpbum effe rejiciendam, quippé qui &nprudenter meam pervertevis fententiam obliti quibudam li- 
neisy in quibus Plinii verba aünotaveram , qua de Helenioprimi generis ab eo fvibuntur (prater Lufitani opinio 
nem, quid bunc Plinii locum femidormeins pertranfiverit) lib. 23. cap. s. & quibusdam aliis lineis priorum lera 
acceptis ex decimo vige[fimi primi libri capite, que poflea in medium adduxer.m de altero Helenii genere, quod 
in Aegypto provenit.Facilis enim ac lubricus fuit lapfus y quippe quim prop? effent due ile Pliniana atitoritates, 
Typographus, qui 6 codice noftro manu fcripto hac iu [utm transferebat typum , oculi imprudentia deceptu prie 5 
mum Plinii locum tanquam dormiens pr ateriit, & [ecundum in ejn locui vepafuit , quod ad aherum fjellave-— 
rat Helenium. Cujus erroris illud femper omnibus fuevit argumentum (ne fortaffe quis putet me id torum fübdolà 
in Typographum rejicere) quód non modo in comment arit noffris Latinis factis pluribus antea anti in lucem tlie 
tis, id erroris fuerit expurgatum, fed quód ea quoq, Plinii verba per Typographum eb tran[lata lib. 192p ibida 
feripta noa legantur, fed lib.2i.c.10.ubi de Aegyptio Helenio is egit. Quin C illud deinnocentia nofira EA 
flari poterit, quod illa per Typographtan tran[hofita autbovitas, nibil penitus ad vem noftram  faciat,neq, conclts L. 
dat, tt priores Italica editionesnoffrs unumquemá, certioremreddent.Non enim putet velia Lufitanus, quid a 
dei fim excors, it tam indecenter , tamáó, fatué Pliniana illa verba, qua nibilpro fententia noftra concludi 
predictorum [ulcimentum attulerim.Quandoquidem fi aquo animo isaccuratius perpenderit,qua Plinius: pr. 
lenio verba fecerit l.bra decimo nomo,capite quinto, à meo loco citata;nec ofcitanter Plinium relegerit BE 
vulpa vacare comptl(us veritate fatebitur.Ipfe enim Plinius ibi fic labet: Siferis [atu menfibus Februario MAT! ke. 
Aprili, Aucuflo, Septembri, Oclobri, brevior is est, fed tovofior, amariorg, nula per fe ftomacho inim ; 
dem dulcibus mifla faluberrima : pluribus modis aufleritate. junia gratiam iuvenit : batfenus i. Hec js LM 
ATypograplio oblita, qua ad probanda ea,qua diximus, afferebamus ex quinto capite decimi noni libri. Ceterum 
Lufitantim gr (s 5 Luft ano deter am negligentiam; vel fortaffe imprudentiam,dicat fane cur tam aperta ffoste negaverit, 
prudentia; punt ite decimbséno, cap. 5 Helenii five Inul«, de qua primó feribit Diofcorides , nibil penuusmenmpm—— 
cim tamen ea omnia, ac etiam perplura ibi babeantur, qua bic bis perpaucis line in medium attulimmt, De 
bus eciam videre paterit, quaratione negaverit,reperiri apud Plinium Inulam effe amaram.Hijce Igunt desse : 
jam primüm Lufitanus conjiceré poterit, id quod in me reprehendit , tantum quidem à veritate difiare, ut M: 
Cslumnia fibiipfi, quam mibiinjuriam inferre videatur. At infignem C arrogantem bominis temeritatem rpm Z 
7.in unguz- qu) magus preceps est inrebu maxim? ambiguis, boc manifefliu [uam prodit infcitiam. — Sed jam fefe v] — 
"ek. - : : P n 2 ent : gto 
Peckim, recrimitiandas qua in unguento Sampuchina adver[um me feribit , sametfi lengà magi pu d eei 
