Apologia adveríuüs A mathum. 19 
pravet, ac malevols bmines minime defuturos , qui etiam redifiime à nois dia lacerare , Cr canini dentis 
bw arrodere non ce[farent , Cr. qui citius reliquorum omnium fructu fe expoliari mallent , quam ut leviffimum 
«alicui condonarent erratum, Sed quid ? Tot amicorum erant interpellationes , qui boc opus me quotidie fla" 
gitarent, e prope fuo jure poftularent ne boc meorum fludiorum partu cos dintins defraudarem, cr fufpenfos te 
nerem, ut improborum , invidorumque iniquis morfibus me intempe[livius objici maluerim , quam borum refi- 
flere voluntati. Emifi tandem opus non tam maturum, quam amicorum precibus , & ob[ecrationibw efflagitao 
tum, quorum defiderii (atisfaum a nobis plurimum gaudeo, Si qua vero erant mimis accelerata , ea jane lon^ 
ge 4ccuratius in Latinis noflris commentariis agitata funt , & difculfa, id quod tunc me maxime folabatur, 
qua fi ante meita deprebendiffer Lufitanus, ut nullam in me offentajfet acerbitatem , nullas in optimemunita, 
xofirmataó, fuas ingefi[fet calumnias, Cr mon fua infidelitate in alienas po[feffiones irrumperet , gratias ei profeto 
agerem, quàd ( dio, c fynceritate bi[ce nos fublevaffet laboribus. J am vero optima quaó, [adifsme lacefiit, 
conveliit, diripit, & in quibus aliquam veniam mereri poterat ejus calumnia , bac majori offujcat falfitate. Di- ; «Grai 
xipaulo ante in Trago. quam fua reprehen[ioneturpiter aberraverit , nunc quog, wm Amarantbo nibilo cautius objc&io in 
€ peritius fegerit. — Scio in Italica editione Aetium de Amaranthi viribus dijJerentem me cita[je in vulgari D 
Amarantho , quum Actio nil fit aliud Amarantbum , quàm Diofcoridi Helichryfum. — Nectamen aLufitano ^ 
admionitus facile , C non invitus quedam revocare , dr omnia prov[us trutinare decveveram in Latinis pofiea 
commentarii : quod [74 jampridem esi fadum.  Atne Lufitanas vane centra nos exultet , ac nulliincogitantia C 
in dulgendum vociferetur, videat ipfe quàm falfo fibi per(uadeat vulgaris ufus Amaranthum e(fe Cbr jfecamen. rebus 
Namf (ut audio) Graci fermonis peritum fe ipfum facit , maximo illi vitio ad[cribendum fucrit, quód Gra- Luttanier- 
20 torum verborum vires tam negligenter expznrerit, yeveos enim Grecis, aurum Latinis defignat , nip vero us x x 
ma. Adeoutid [it Gracitggvzoxium quod Latinis aurea coma: quo manifeffe deprebendrur Lufitant in[citia, bd 
Quandoquidem cüm vulgari Amarantbo fpicatus flos infit , non aureus, fed im purpura ardens, quo pado fieri 
poffit ut recle is gvzenónn Gracis dic, -- dijudicent, qui Greci fermonis peritioves babentur interpretes, quia, 
bec diligentiu exploraverunt.. Quod autem Chr)focome flore fit aureo , ut ipfa fert nomenclatio ,teflis es Plin. (.. - 
lib. 21.cap.3.ubi fic inquit : Cbry[ocome , five Chryfitis non babet'Latinam appellationem , pali altitudine eit, ien 
comantibus fulgore auri corymbis. Quamobrem non folum conflalit, quam lubrice lapfus fit Lujitanus,fed quam : 
falfo, ac inique accufaverit Ruellium, & Fucbfium. — Quippecitm Chryfacome , & Amarantbum longe nter fe eoe ^ 
differant, ut clarifiimi illi viri rede norunt , non ab re illis dicum est Amarantbo purpureo vim ejfe adftrin- y Gri 
gentem, fiquidem vai Sd tl ac etiam vadix adflvingentem facultatem non obfcuram pra fe ferunt. calumnia 
30 Hà accedunt, qua in m n 0 i itanw enumerat, itaexordiens. — At minus Sedum (ut ego opinor) faba sáicte 
craffa, fivefaba MM, didla efl, matura frigida, non autem V ermicularis , ut Mattbiolus, C alii putant, C jjonni 
quiaVermicularis berba fapore aeris est, natura vero calida, que duo minime Sedo minori conveniunt , cim, X VIL de 
ut dixi, Sedum minus, ficut c majus, matura frigidum eft. Ceterum C planta ipfa defcriptioni intotorepon- ES d 
det, ut jure concludendum fit, ut Fabainver[a, five cvaffa dita minus bac Sempervivum fit. Hac illius funt de-. an erat- 
liramenta.Sed (ane vereor, ne bac tam cra[[atamá, frigida berba cerebrum extoim pexrfrigeravit , inverterity tam. 
infatuaveritque, ac Amatbum noftrum penitus amentemfecerit. — Inquit Diofcorides: Sempervivum minusin i e ed 
petris parietinis, Ce maceriis, nec non fcrobibus opacis na[citur y cattliculis ab una radice multis, tenuibus, ere- eq. : 
brofoliatis, exilibus foliis, rotundis, pinguibus, mucronatis , caule z medio emicante , palmum alto, umbellam, Luütanus 
herbidosá, flaves, c tenues gerente. Diofcoridi fubfcribit Plin. lih. 2 y. cap.13. his verbis: Manus Sempervivum in mrpretio 
40 muris, parietinisó, na[citur C» tegulis, fruticofum à radice, fuvfuró, &* ad Cacumen, foliis angufis , mucrona- C js ei, 
tis, fuccofis, palimo alo caule, radix inutilis, quibus maxime omni ex partevefr agantur omes fabaria illius no- refellitur 8e 
te. Quandoquidem Fab inverfa vocate cauliculi non infunt tenues, fed crafit, ac pingues, biculitales, C quan- We c 
doque majores, nec folia quidem exilia, rotundad,, (ed magna, lata, ac prelonga, flores im umbella non berbidi, e 
fed pl melini, velin purpuram candicantes, Radice quoque non esl matilu y nec (apervactta , fed bulbo[a, ditur 
pluribus adnatis tuberculis Afpbodelifere Mei. (NAM cortice levi, c fucco plena , ad multa expetita, Faba uni- 
Quaih univerfum note. fi cim minoris Sedi bifloria comparentur , clariffime demon[lrabunt tantum ab illo dif- V*^-. 
ferre Fabariam. quantum à lufiiania corvus. Non enim aliamoh caufam Sempervivum tam majus, quam mi- 
nus id fibi nominis afcivit, quam «uod perpetuo anno toto vireftat, acvivat. — Id quod teflatur Ybeophrafius 
lib.7.cap.1a.de bifloria Plantarum, quin c Plinits loco nuper citato. Idem praterea affirmat planta ipfius no- 
$o menclatio Graca. 5 éfoovenim Graci fempiternum defignat. Sed boc nature donum Fabarie minime largitum 
videtur, quum autummo pereat tota , C in univerfum are[cat , nec inde celerius vepullulet , quam Vere medio. 
uàd autem Veriicularis dica, que Sempervivum minus nulla reclamante mata veprefent at.[apore fit acris,de- Vermicu- 
teffantur univerfi materia medica [Iudioficum nullo alio fit (apore, quàm acido Sed cim forta[fe Lufitanus fyn- ^^^ 
cero carent gu[tu, perinde ac judicio, mirandum fane non eil, fi inter acidum , Cr acrem nullam fecerit differen- 5 | ai 
tiam,De Cirfio rec habet. Adeo Cirfion noftra vulgata Buglo[[ave[pondet, ut omnino fatendum fit , candem effe bs de. 
herbam, cui fententie Ruellius quoa, patroctnatar, C merito , quia videmus MEE s aliquando triquetrüm Circ, effe 
babere caulem pinofum, ex cujusfloribus nefcio quid, ut animadvertenti notum evadet evane[cit. N am in ceteris PuglolWa, 
ita inter fe rejpondent, ut [etant nulla dubitandi manes ,Proinde Matthiolum in bac re minus bene di- : 
xiffe crediderim, citm Civfium alteram berbam à Bugloffa effe contendat. — Sic Lufitanusille, — Ceterum cum fruc ; 
vulgari Buglol[o caulis fit rotundus, won triangulus , ut forta[fe per fomnium vidit Lufitanus nec foliola ab imo Bugloffam 
cernantur, qua ullam rofe fpeciem pra fe ferant, fed [pithama longiora , quin & quod caulis cacumen orbicula- ron cffe 
tum non fit necjbi capitula purpurea, qua in pappos evane[cant , videantur , vulgaris ufus Bugloffum Cirfium pO 
6o 
enim ei, ut diximus, tereti, qui ub 
etiam preter Diofcoridem fatet: 
nuifimis aculeis rigeat. Adhac Cir[io capitula requiruntur "t4, ut 
m lanuginem ullam contrabant, fed flores tantum putpureos, nullam 
rentes m, ; lanuginem contrabentem , non video cur ita flolide crediderim 
vulgare Bugloffum legitimum e[fe Cirfium , in quo cenfendo decepti funt Kuellius € eum fequutu. : 
qui chm irip[eriz à vulgari Buglofi floribus me[cio quid evane[cere» fuam ipfiss vanitatem 
; "47 8B 
t ud 
* 
