Apologia adverfus Amathum. 2 
pum faccharum ex bifce Rofis paratum à medicequadam Veneto tanquam medicamentum quod nullo incem- 
modo alvum cieret , degufla[fec,fHLatim faucium Cr lingua defquam at ionem,quin Cr ventriculi erofioncm con- 
traxit, Nibi ad me attinet illa, quam adducit, muliercula. Primum (ut go mibi refti effe po[Jum ) id con- 
trà Lufitant fententiam maxime pugnat,quum [apu ipfemet jd [ump[erim medicamentum , altug, frequenter 
dederim fine ullo pror[m incommodo , adco ut quandoq, pueris felicifime propinaverim. Praterea non magno Lutant. 
negotio deprebendi poteff Lufitani judicium effe faljum , quód man(a bec i mih penitus: guftui relinquat judicium 
ftd tantum fe offendit tum Adflringentem,rum etiam fubamaram. 1d quod manifefle indicat,ut 
nulla faucium, aut lingue erofio , inflammatione binc deguflantibus accedere poft. Mibi enim bafcerofas fpe 
mandenti,ut quandog, adflricam excitarem alvum,nibil erofionis inflammationive accefüit. Quofit,ut quis vé- 
10 dle opinari pofiit [uo inconflantà judicio delu[um e[fe Lufitanum , utpote qui bujufce medicamenti facultatis pe- 
nitus ignarus (ymptomatis illius caufam in illud perperam rejecerit, Cum potim credendum fit,id ab acrium,[al. 
feruma, fuccorum deftuxu proveniffe,qui forte fortuna eo tempere , quo rofaceum illud faccbarum mulier illà 
fumplit,a capite in eas partes labi cepit.Necputaverim unquam medicum illumVererum,quem tamen nomina- 
re non audet Lufitanus,adeo excordem,imprud, ntglig q, fuiffe , ut tam mobiliac diviti mulieri mà- 
dicamentum prabuerit cuju ignoraverit vires , praefertim cum ad bujufmodi ditiffimos egrotantés ij plerung, zt 
accedant medici , qui primas in civitatibus tenent... Atqui magis (ane demiror bominis imperitiam , quod tam — u 
acriter damnaverit bas Dama(cenas Rofat,odore perquam fuavi fragrantes.e quibu clementifimum vllud para- v nag 
"tur medicamentum,nullo penitus i do alvum ducens, Contra vero tam magnis laudibus pretulerit ad imperitia, 
z. tandem exolvendam Perfici arboris flores : quin Cr fyrupum ex eorundem diluto paratum. Quandoquidem (ut 
20 jam [excenties obfervavimus) Perfici avbri flores ad ducendam alvum devorati , incommodis quam plurimi 
T fumenes afficiunt nempe crebris vomitionibus ventriculi Qr inteflinorum torminibus , ammi deliquio,Cr crebri 
«lvi dejectionibus,que omnia plerung, fequitur frigidus fudor effuatio virium amifto, C corporis univer[t imbe- E 
cillita. Prater id, quis nam Amatbum bunc merito A'uxfiv non appellaverit cim eo ignorantia peryeniffe con- (are 
flet utcerto fibi per(uaferit Yeleniabinà Perficis paratum , de quopluriesin febrium curatione Cr venriculi do- anon 
lere menumu Avicenna , ex Perfien arboris floribur parari debere ? Sed quam falfa , ac videnda teneatur opi- 
mione , (tce clarius offendit ipfa medicamenti omenclatio , quippe Ieleniabin Mauritauis omnium praclarifi- 
morum medicorum confen(uni| alsud defignat,quam Mel Rofaceum.. Sed quonam patto Rofaceum Mel? flori- 
Ew Perfici arboris parari pofi;t (alryab,ab | prerifu fcribere fere nequimus) qui [ciunt , doceant quum id bailes 
mus nec viderim,nec legerim v[quam.. Conftat enim per Rofas Per[icas nil aliud voluiffe Avicennam ,quàm Pu- 2 A 
30 niceas, Siquidem lib.v. ubi is de compofitioue medican um omnium egit ,de quibus in univer[o meminit yel Avi- 
volumine , Teleniabin ad febres C ventricvii dolores parari jubet à Rubeis Rofis, non autem (ut Lufitani vana cenaam? 
fert opinio) ex Perfic: avboris floribus. 1d quod mantfefle indicat,nil aliud Perficas Rofas Avicenna defignare, 
quam Puniceai , Per [cae illi fortaffe Yoco' as quod à Perfis in fuas venerint regiones, Nam C? nos Dama[cenas 
vocamus eas, de quibus di vimus, quód ? Damafto Syrie primo ad nos pervenerint. 
LME INVOLUCRUM 
pee preter id Lufitanus in ea examinanda palma,quam Graci sxcerw vocas 1s enim nil aliud. Palme 1n- Tc m 
volucrum acéruy Grecis vocatum primum e[fe exiflimat,quam Nucis Indice villofum tegumttum,boc tAWeB paz ia. 
argumento fretus , quód Nux Indica vocata ab arbore proferatur (ut referunt quiin Indiam peregrinantur) volucto. 
Palma fimili, Deinde vero (ua fortaffe incon[lantia dudusin ejusdem capitis proce[fu ,vevocata priori (ententia 
49 (qui taltum puerorum efl mos ) nil aliud tandem affi mat 4pud Diofcor.effe Elaten quàm Palme germen , quod, 
Grecis Encephalos dicitur ,ea vatione innixus , quod fcripferir Galenus libro $. de. fimplicium medicamentorum 
facultatibus id recte Elaten vocari, Sed gemino bic fe implicat errare, Quandoquidem Diofcoridi Palma Elate Palma Ela- 
nibil aliud ef) quam fructus palmarum adbuc flore[centium involucrum, 6Alixq, , non nucis alicujus tegumentii, or 
nec germen, Indice enim Nucu nufquam meminit Diofcorides nec (quod fiverim legerimve) antiquorum ali ees 
quis. Quofit.ut cenendum fit hujufce Nuci involucrum nusquam antiquis innottiiffe. Porro Palma avborque PalmaEla. 
datlylos profert (id quod penitus ignorare Lufitanum non ambigim) primoinvolucrum magnum edit, follicu]; e biftortae 
cujusdam inflar, im quo quam plurimi flores meluduntur,qui longo pediculo ferie quadam pendenter racematim 
cob arent. ld tractu temporis debifiit emergunt, flores. Carpitur-deinde involucrum ad plura utile ,ida, eft, 
quod Diofcorid: Elate appellatur : que fi mon ig sor affet Lufitanus,non ita fort affe facile,dum duabus vult infi- 
50 dere fellis,duobis binc parietibus caput impegiffer.. Nec nobis. fane obftat Galeni authoritas, quanititur Lufita- Galeno - 
mu. Siquidem Galenus loco fuperius citato duo facit Flates genera , unum quod germen eft ipfius Palma , aliud Eltes duo 
pero tegumentum ,de quo tantum fcribit Diofcorides: cus etiam Elates duo produntur genera ,quorum unum eee - 
illud eff de quo diximw,aliud veroid totum,quod involucro ille concluditur squorum nullum Nucis Indice t&- iam & Dios 
gumentum,nec Galeni Encepbalon ejfe potejl. Ceterum ut fortaffe probet Elatenplura apud antiquos defignare, fcoridi- 
Plimum in medium affert, quippe qui fcripferit libro duodecimo,capite ultimo , arborem quandam e[fe Abietem 
Yocatam,unguentü expetitam,quam alii Elaten vocant,alii Palmam , Alii Spatben. 1d quod maxime palam... 
facit quam imprudenter velit Lufitanus aliorun, errorum infcitia [uam tueri opinionem, Siquidem Plinius Plinii exrot, 
non [atis apte locutus deprehenditur vocabulorum fimilitudine deceptus. Ipfe enim cm legiffet apud Gracos oris 
tirar Abietem arborem defignare ,quin C? inde» quibusdam vocari Palmam Elaten Jive Spatben, & banc quitur 
60 in unguentis addi , magno ac pudendo errore putavit idem effe Abietem arborem , e florefeentium dad lo, ^mathus, 
Tum involucrum , quod ad unguenta [j;fanda expetebat. antiquitas, 
ferunt, 
i^ 
