go Pétti Andr Matibidli 
Deeaautem qua à nicibuspineis emanat flrobilina vocata, meminit Diofcorides libro primo, cim inquis... ,7 
Aridze refi. ME» v02 fugás v uf» gt g'eofunavy , no SA[lya, & did euni , s dli suifvin : dei; Qua vui iii A iie 
nziqu- afcribuntur , quedam ex pitis nucibus , alia ex abiete , picea Cr pinu exi ; Nirovs ig 
cgo us 464m €x pitu , » picea C pinuexierunt. — Quibus palam est non (oli, 
isst poe Strobiline meminiffe Diofcoridem , fed c» ceterarum de quibus meminit Galenus. — Siquidem nil aliud eft apud 
tis? Diofcoridem ficca pini refina , quàm qua afüvor eéezam vocatur : quinetiam nil. aliud ficulina "t 2 
que a picea abieted, ficcacolligitur. — Qua quidem , ut boc etiam avo , ad nos comportantur impura die 
fíccis arborum foliis C» corticumramentis vitiate, quibusdam in veceptaculis e fuarum plantarum corticibus * 
vatisiita nibil fané prolibet , quincredamus easdem advexiffe antiquitusin fictilibus bomines, ' Ad ea ed 
qua poftulas an picea refina , de qua fcribit Galenus libro tertio de compofitione medicamentorum per genera, 
liquida fit pix , de quapluriesidem meminit, refpondeo, banc haudquaquam e[fe picem , fed picea atboris h. 10 
disk poe [ponte manantem. Btenim liquidapix nunquam (ua fponte fiuit , [ed arte accenfisigne pinu, quain tes 
nibil apio. 4497 contabuerunt , ut pluribus differuimus in noflris in Diofcoridem Commentaria. — Hifce itaq, cum rationi 
fcorid;im UM» tum allatis Galeni teflimoniis non folimy qua priu confu[a de vefinis videbantur, jam clara , aperta, ac ex. 
relinarum  fricata cognofces, fed etiam qubd in vefinarum hiftoria niil à Diofcoride diffentiat Galenus, quodá, plura quam 
buc dif. jj babeat earundem genera, — Quinetiamforta[fe plura Goritie vel Utini devefinis te didiciffe fateberu, qum 
"o Patavii, cin ad me [cribas , ibite adinveniffe neminem , qui ex hifce tenebris te liberaret , dum ibi medicam 
materiam addifcebas, — V ale. ^ 
PETRUS ANDREAS MATTHIOLUS, 
Joanni Francifco Nafcimbeno Medico, ui 
Sede EA . 
Declaratur qua fet aris nigri [quama aptid Galenum. 
) Ifi antea ad ea non ve[pondi, que , datis ad me literis, de nigri aris [quama, àme petieras, dequa 
lib. 2. de compofitione medic, fecundum genera ca. 2. de gilvis emplaffris agens , meminit Galenus: — 
3 id tamen velim tibi pevfuadeas baudquaquam eveniffe , quód non femper accinctus frm quominus 
tuis atisfaci titionibus, aut td tantum mibi labori faceffat , fed quod pluvibus fuerim men- 30 
ES "fibu occupatus in augendis excolendisá, meis in Diofcoridem commentarii , nec ab bifce ftudiis. - 
finejaciura potuerim ingenium meum avertere. — Atquicitm otii nunc aliquid fuperfit , diutius fane differte 
son poffum , quintuis bumanifüimis literavefpondeam. — Scias ita, velim , quód quanquam non negligenter: 
perlegi cum antiquortum , tum vecentiorum libros , qui de metallicis feripferunt , non memini me tamen legiffe 
:5£ empiam reperiri as, quod (uapte natura nigrum fuerit. Sed báberi as aureo , argenteove colore ex vu- 
Arisgene- bro nigrefcente , aferit Plinius lib. 24. capite 2. fic inquiens :. Aeris tria genera , Candidum argenteo nitori 
TAS Quam proxime accedens,in quoilla miflura pravaluit : alterum in quo aurifulva natura: tertium in quo equas 
lis omniumtemperiesfuit. — Prater bac est as, cuju ratioreddi non potest: fuocolore preciofum ad jecinoris co- 
lorem vergens , quod ideo Hepatizon appellant. — Hi itaá, funt. aris colores de quibus meminit Plinius, qui 
longe diffufius de are favipfit quam catevi qui ante vel postipfum claruerunt, — Atqui inter omtia bac aris ge- 40 
mera nulla nigri eris Plinio fit mentio , nifi quifpiam fortaffe dicerer , illud nigrum effe as quod Hepatiz.on idem 
; 9d cim fit. ( ut illeinquit ) ceteris praflantiu, praffantior etiam fuerit ejus (quam, edi- 
 Hacforta[fe opinio tibi non difMiceret , praefertim ubi eam pluribus , Weit. um 
Nec dubito, quinte in banc fententiam longe meliu adducerépufum, quam tui illi 
Probatitfi- Praceptores , qui dicebant ,imo nulla i aned (ut ais ) affirmabant, illud efe Galeno as nigrum , quod Pli- 
mEfUS pnis Heparironappellat,  Sedquoniam borum placitis mea non fub[cribit fententia, nec etiam videtur aflipu- 
Ft lari Galends , nolim (aue , ut ignorata bujufce vei veritate iis acquiefceves : ideog, diligentius quaftionem banc 
difcutere oportet. . Diofcorides libro quinto dua» tantum eris quam [pecies babet , de quibus differit hi verbs: 
Probatiffima eris (quama eft Cypri raris ex clavis Cyprio ere confedtis craffa decutitur , Heliris , id 
eil clayaris proprie dicta. — contra, que vulgari are aut candido confecta fuerit temi & infirma, $0 
quam ér nosreprobami , maxim? approbantes cra[Jam. De bis duabus, nec de pluribus feribit Galenus libro 
mono de fimplic. medic.facultatibus , C Paulus Aegineta in7. & Aetius in 2. niil prorfus de nigri eris(quama 
diffeentes. Quo fit,cim apud Gal. & cateros eris (quama dua tantum babeantur fpecies ut nece[[ario borum al^ — 
teram nigri eru quamam vocaverit Gal. Quoniam autem in medicamenti parandi , praftantiora [clectiorad, 
Squama - expeti folent , quum Helitis (quama Diofcoridis teflimonio probatiffima fit , infirmiffima verb altera , aliter 
mrisnigi fan? mibicenfendum non esl, quam quod Galenw pro nigri erüfquama Helitem intellexerit , quein Cypriis of- 
ek Helits. 6 ini, 1 rudi ere, quo clavifiebant , ad navium fabricas mallei ferreis decuriebatur. — Nec levi faneratione 
adducor ad credendum id proculdubio effeverum , quum certo fciam es illud, 2 quo virga fiebant , à quibus cla- 
viparabantur , alio non fuiffe colore, quàm nigro : tumin primis quod non folin asvude , fed argenteum & 
ferrum [uapte natura nigrum contrabant colorem,quamprimum in ignem conjiciuntur , tum deinde , quàd 4560 
ipfum , fimulac ? fua fluit minera , coit, vel in ma[Jam , velim virgas digeritur , illico fuperficietenus nigrum 
reddatur. — Sententia noftra fubfcribit Plinius capite nono ejusdem libri fic inquiens :. Exurenteenim cottura 
es nigrum conficitur. — Caterum fi à me percontareris, quifiat ut eru fquama , qua ignium vi tantum nigre- 
feat , ea longe magis praflet, qua avepurgato elaboratoá, ere excutitur, à quo cacabiomneá, genu vafa pa« 
*——rarifolent , cümtamenumum C» idem fit es, Grexeadem minera provenerit : diceremid non aliaeyenireva- 
tione, quam quàd pro conflandis clavis, rudis tantum eris virga fumantur, hae. se dum ignium vires 
experiuntur , ut inde clavifiant y excrementa omnia àcentro ad circumfeventias cut remittunt, quo po- 
flea fit , ut. fübinde malless percu[fa » €t iorem , folidi j G EXHAPDL fquamam , quam qua decuf- 
fea fuerit ab are pluribus vicibusvéptzgato , ut fieri quotidie videmw in ay arii oficina , ubi varia vaforum : 
D 
