| nó Petri Andr. Matthioli 
PETRUS ANDREAS MATTHIOLUuS 
Cafpari Noevio , Medico 
Sio dX 
Refpondetur INa-vio e$ explicatur Mattioli de lapide 
eIrmenio cenfara. 
OEruleam terram, quam Armenium lapidem effe meditaris,mi dodliffime Noyj,'o 
una cum tuis bumaniftmi literis accepi diebus hifce prateritis, fuma, an iis perie- 
/^ xd gendis plurimum delectatusob eam prefertim,quam ergate habeo, benevoleptj, 
4m ac etia obfervantia. Ut autin bac rede qua meum judicia babere Cpl, moz 
ribi declarem fententiz,etft id(ut fortaffe velis) me preflari nopoffe [ciam neta. 
Armenii E] menvidear bunc [ubterfugere labore, dica ingenue quod fentio. Itag, libere profe 
Helia | ram, fi rationibus aut boritatibus ac experimentis fuerit adflipulandum, Terram 
^ ($4 banc nullo pacto Armenium lapidem effe poffe judico, primum quidem quod terya 
ui fit omnino,gon lapis&aQ, adeo inconflans ac friabiliseut tam leyiter tang: tron pof- 
5 [it quin flatim manu inficiat , id quod Armenio lapidi nemo antiquorum a[fcri. 
qo DHT Nec puto Diofcortdem, Plinium, nec alios, quide bujufcemodi lapide fcripferunt, tam fiiabilem teryay;, qua 
RA: levifimo contaduflatim difiliat,tam improprie lapidem vocaffe.  Deindecrediderim ego, Armenium lapidem 
lor. porracei e[fecolorisynon omnino cerulei, Plinij authoritate fretus quippe.qui Armenium lapidem fcribit infechum 
effe Chry(ocolla modo ,illumq, optimum baberi, qui maxime viret cominunicato colore cum coruleo. Anuget pre- 
tereaopinionem nofiram Avicenna,quum c» ipfe fevibat,reperiri in Avmenio lapide aliquantulum cerulei colgu 
Tiquum tamen ipfe on fit colori omnino cevulei.His etiam accedit Mefues atit borit as , qui lapidem Armenium 
to facit colore mediointer viridem c ob[curum.Horum ac nofira etiam fententia aflipulatur Georgius Agricolae 
metallica peritiffinusiqui in Armenio lapide,miffum colorem effe fcribit ex viridi & caruleo. Quofit ut nibilba- 
beam;quo perfuaderi poftumstuam banc terram,que ceruleo tantum colore cernitur, ipfoq, ob(curo ac faturatio- 
ri, Armenium legitimum e[fepoffe Nec me à mearevocat apinioneDiofcoridis noflri codex;qui legit Armenum la» jo 
pidem cevuleo e[fe colore. nam cüm viridi admodum faturato fit infectw, ut quafi ceruleu videatur, nibil mili 
mirum videtur fi Diofcoridi Armeni lapidis color ceruleu defcribatur, cim etiam dicat Plinius, diflare à ceruleo 
: Armenum candore modico qui tenuiorem bunc efficit colorem.Si autem fateri ingenue debeam,quem lapidem re- 
SALA e te credam legitimum referre Armenumynullum fane alium dicam.quam bunc quem ad te mitto, Efl enim is co» 
gitimus qui 9€ maxime viridi non folum ad cevuleum vergente,fed cevuleis etiam maculis infettu, adeo ut à piclaribus qui 
€ofrequentiffime utuntur,viride cevuleum vocetur.Preteréa mibi,quemadmodum Dotleri Gallo quoq, , quipri- 
mus facto peviculo.lapidem bunc ex 4gro Tyrolenfi ad me mifit , inzumeris conflat experimentis, lapidem bunc 
Armemus  Meélancboliam fanare,C» ea omnia exatte praftare.qua illi reddidit Alexander.Ceterum mea femper fuit opinio. 
& coruleus Arnopnyum C» Cerulettm ex eadem conflari materia interra vifceribus,nullamq, aliam inter cos intercedere dif-— 
risee t ferentiamquam quód ceruleusfuerit magis excotlus. Etenim cum (ciam,ambos bofce lapidesiisdem pollere facul- 4o 
ria, tatibus, C in Armeno frequenter corulea macule videantur, ut in hifce lapillis, quos ad te mitto, cernere pateri, 
Lapiqui prefertim ubi aqua vel faliva eos deter feris,nihil babeo,quod me 3 mea retrabat opinione, lrcirco eos prov(us ab- 
pmpro errare exiftimaverim,qui Lapidem bunc Melochitem effe cenfent quum Melochites,etfi cra[fa [it vividitatis uil. 
vendiar  f4Wencognationis babeat cum ceruleo,nec melancholicos juvet. fed tantum pro amuleto infantibus, Cr pueri fu- 
genuinus [pend.atuy zdver(is npciyos cafu, Quanquam fua nonfruffrentur opinione,qui Armenum pro Melochite fufpen- 
08 8h nf Quandoquidem (ut fatetur Serapio Linacri authoritate ) idem Armenm preflave potest. Atqui fi à mepera 
contareris quid terram illam tuam effe putem,cim Armenium effe ex premifia non potest, dicerem poti fadtiti- 
um aliquem vepre[entave colorem ex cerulei fort affe pulvere lavigato & aqua fubindeexcepto, quam per fe ità 
in fodinis oriri, Paucis bifce volui meam tibi aperire fententiam : tuum ntnc erit eam vel probare,vel improbare. 
Caterim fitibi protua in meconfidentia fatufecerim.letabor quidem fin minu, minime triflabor, prafertim ubi g0.— 
tu veriora ac lucidiora mibi attuleris argumenta, quibus me ab errore retrabere po[fem, Nibil novi nunc babeo, 
quod ad te mitt am,prater Armenium meum, Te autem;qui fortaffe quam pluribw talibu inufitatis, feu tionitp 
, cominumbus &. vulgaribus vebus abundas » Togatum velim, ut fi quid rariin eo genere tibia[feryaverisidetiam—— 
molis impartiri velis.Libellos bofce duos,quos ad te mittoynuper e noflra prodierunt officina, quosfi legerenondes — | 
dignaberis. facile conjicere poteruquàm reite ab invidis illis me defenderim,qui (ur feribis) mibi indigneobgane — 
iunt. At obganniant quantum velint,non tamen Aliqua moleflia inde afhciav poffeaquam Dei Optimi Maximi — 
auxilio non defunt mibi milites voluntarij, qui acerrime pro me pugnent, ut ex longa bis alligata papyro certi — 
fies. Plura quenunc ad te fivibam non babeo sd tantum abste peto, ut quandoq, ad me fcribere velie. [unt — 
enim literetue mibi femper jucundiffime.1nterim precor tibi omnia felicia, petog, utéla- 0 
viffimofratri tuo meplurimum commendatum facias. Vale, Praga. ze fo 
5 XV.die Augufl, Ammo 1558, : : 
* 
