146 Petri Andr. Matthioli 
PETRI ANDREE MATIHIOLI 
EPISTOLARUM MEDICINALIUM, 
LIBER QUARTUS 
PETRUS ANDREAS MATTHIOLUS, 
ulyffi Aldrouando Bononienfi Medico " 
S: PD : 
Difutatur an larix nofira , fit larix Pini c aniquorum. 
TE Uor Epifflam illam meam, quam antea ad te nferam,tant opere laudibus effers, facuid 
jd iuquidem bumaniter & amice, ego me hercule mibi ipfi plurimum boc nomine gratulor, 
pra[ertim càm Robertelii viri Dociffimi(ut fcribia ) juduio,non parümytum elegantia,tum 
doctrina alicujus nomine probetur id quod ipfe miln vix perfuadeoquando ne mibi quidem 
in eis (atisfacio, quitamen fcripta mea,qualiacung, fint,a[pernari non foleo. Atqui multo 
d megutuonomine gaudeo, qued meis argumentis perfuafus , jam de Picea Cv Pinoin aliat 
— tranfieru opinionemyadeo ut tecum ipfe flat ueris (quetua eft buimanit as) ubi in publicis le. 
£yonibus, de pinu C picea di[ferere tibi fefe offevat occaftoymeam non folitin auditoribus afferre feutgntiam, fel 
etiam comprobare. Pro qua ingenui animi tui erga me propen[ione,fi eas tibi gratias uon referam, quus metibi de- 
bere non ambigo,boni confulas velim,quod plura nunc praflare non valeam. Verum ut cognofcas,quam promptu. 
. fit Mattioli animus in tuis expediendis petitionibu, etfi , que nunc tibi à me fcribi de Lariee de[ideras, fatu di. 
: Guó, non admodum facilia funt,non tamen pratermittam ob eam,quam de me concepi[li fpem,quimomnibu mo 
ian dis tue fatisfaciam voluntati. Quod itag,in commentariis noflris in Diofcorid. nulla dubi atione fcripfi, Laricem 
cum anri- "offram 4b antiquorum Larice nibil differre eam ob vem rationibus nonnullu perfua us dubitaffe te femper affr« 
quorum, ?/45/mo etiam credidiffe videris,arborem quam Laricem vocamusillam uon effe de qua fcribit Plinius, Et nevi- 
Argamen- dearis preter vationem bacinre bafitave,plura contra fententiam meam in medium affeis argumenta, fic inqui- p» 
ta contra . H . ^ Xm x ; s ; 1 
Macrioli £95 Larix Plinn te[limonio perpetuo viret, folia pungentia habet.mon floret, cr eju lignum non ardet; flammanmá, 
fententiam 0n concipit, Cr ejus cortex levior es quam picea C [lerilis est, Sed Larix vulgaris pevpetub non viret, foliapune 
gentia non babet , floret, avdet, C corticem valde cva[Jum babet,e» fecunda est: ergo Larix vulgarit,non esl Le- 
rix antiquorum. Major nota C esl ex Plinii bifloria, C" quod non tr deat,notum e$t apud Vitruvium. Minor pro« 
pofítio est etiam notiffma ut te non ignorare cenfeo. Nec dicere oportet evra[fe Vitvuvium, Palladium C Plinium, 
cum certo illis notiffima fuerit Larix. Ad bac,fi vulgaris Larix effet Larix antiquorumycum illa Agaricum profe- 
rat tam notabile medicamentum, id fané non pratermififfet Plinius, cum tam diligens verum naturalium fuerit — 
Refponfio- indagator.Hec tua (unt ar gumenta.qua in banc te vocarunt dubitationem, Ea cum mea (ane fententia (ut ftam. 
nes ad Ee tim audies) firma non [int.(equitur ut nec ttta vera fit conclufio.Imprimis autem cur Plinio credam; Laricem per- 
mein phi petuo vireve nibil est, quod me moveat,tum quod reperiam in vefiniferarum arborum bifloria,pluribus in locit il- 4g 
bus in locis [um fibi ipfi contradicere, C (atis confusà de is omnibus firibere, tum etiam quod videam ajfrma[e ilum Tere- 
fibi contra- fiptho c Tamarici folia non decidere , cim tamen nos contrarium videamus. His accedit alia etiam ratio,que. 
Eurer Plinii fidem mhi maximà fufpettam reddit.Siquidem is ubi eas vecen[et avbores,que perpetub virent: Sylveftrim 
rub arbo- generis,inquit folia non decidunt Abieti,Larici, Pinaffro, Tunipero. Cedro,Terebintbo. Buxo,Mici, Aquifolio, Subte 
rumbhiftor. rj, T axo, Tamarici.Inter utraq, genera funt: Andracbne im Gracia, ubiq, Unedo.Catera verà omnes extra pte- 
: — 79" dichas (etenim numerare longum est folia deperdunt.Sed bac e$t falfum,cum Picea, Pb)lirea,Licium,Ciflus, Myra 
Arbores. -fu,Oleaffer,Thuia,Sabina;Sylvefiris Laurus, Pbellodrys,Celafler ubiq, perpetuo folia vireant. Caterum cum hat 
qua petpe- omnia ex Theophr L1.c.15. tranfcribat Plinius,non deest fufpicio,quin ipfe aieuv apudTheopbraftum (ut plerunt, 
Püreoc s Mfeciffe animadvertimus) Laricem vererit. Quà fit,ut bac inve nulla inibi Plinio fit adlnbenda fides. —— 
as —— Praterea,quód antiquorum Larix foliis fuerit aculeatis quoda, ejus cortex lavior fit, quam Picea, non atà ty 
nds quidem exploratum babeo,cion Plinii ipfius teflimonia,etiam contrarium probari poffit,etfi fortaffe ob non inttl- 
ere foliis. Je&&am Plinii leclionem,in boc aberraverint Ruelliu, e alii dodliviriz Quippe quiPlinium non intelligentes,ea qua 
acwears. — de Larice 116. c.10.- idem fcribit Plinim,Picea tribuerunt Etenim fi locus ille diligentius expendatur, facile cognte 
: M | feet quifpiam Grammaticus C Latine lingua peritus lectioni fubeffe mendatu-Ut autem me vera narrat Le 
Plinii locus tiem Plinii ipfiu teflimonio acuminata folia baudquaquam proferre cognofcas, exponam in primis vulgatam 
ia Lacicem Plinij [etionem.quam non intellexerunt viri illi doctifismi: deinde vero facil tibi detegam.ibi proculdubioquam — 
, Mia dam dee[fe particulam;quam fi tuo addideris Plinio latim eorum deprebenderis errorem. Plinius ia, locopri — 
citato (ut vulgatüm legit exemplar) fic babet. Sed Picea minu alta,quàm Larix : illa craffior, lviorj, cortiót — 
folio villofior,pinguior,denfiormolliorg, flexu. At Picea variora ficcioraá, folia. teneriora d magis algentit— 
tota, horridior est.Cr perfufavefina. Hunc itaq, locum fi diligenter xpenderis,non magno (ane negotio cogmofets (e 
Piceam,non Laricem cortice effe leviorem, & pungentia babere folia. Nam ubi Plin. ait, Picea minus alta, quam 
Larix: illa craffiar.leviorá, cortice,nemo qui Latine lingua fuerit peritus (e Grammatica non ignarus, afirmabit 
unquam particulam, ILL A, referri debere ad Laricem.[ed ad Piceamtanquam ad priorem C remotiorem parti- 
culam.Pr terea, fe illa omniaque fequuntur, Picea affignaret Plinius,non fuiffet illi opus pev tranfitivam dijm- 
iam, orationem pauló pos dicere:SedPiceerariora ficcioraó, folia.Nam bac disjun&tio manifefl? demorfir "- 
pris aliqua de Larice dixiffe Plinium. At tu fi vis bunc locumveflit uere, omnibus reddere clariorem, ita 18m 
cafligabis Plin.ex meo manu[cripto.. 1lla craffior leviora, cortice bac (id eft,Larix ) folio villofior, pingutor dett 
fior molliorá, flexu. At Picea, cc. Quod fi non feceris baudquaquam reti bunc explanabis locum,nec ullum Le 
quam vivum illi dederis fenfum, imo in pluribus fibi contradicere Plinium cognofces, Siquidem fi de Picea € 
- dequi dices,cum ait, llla crafitor layiorá, cortices dicds item oportet, Picea bifloriam fequi m inquit, folio Y nm 
