Marndinis 
ingentis hj». 
fieri. 
18 . oq SC AUR OSLUI civat BE V 
granis, illis amen effe grandiora fragilioraQue, ut plerumque haec pn grasa, im cram 
parva reperiantur, odor gratus, & ad caryophyllos prodi en qu een sia de ac 
cedens, cujus gratià Plinij tempore adferebatur. Etcerté hunc uM E: Bo DeMR) 
oris halitum gratiorem reddere comperiebam: ad multos praterea ai10s u em fore 
credibilecít, i quis periculum faceret. 
Harundo fudica. 
CarPvT XVIII. 
DMIRANDE magnitudinis fucrat illa Harundo, cujus fragmentum, O&obri, 
A anno nonagefimo quinto fupra milleimum & quingentefimum, Iacobus Gare- 
tus, ad me Londino ufque mittebat , fratris Petri Amftelredami commorantis 
operá,ut confpicerem. Nam fragmentum illud fex nodis conftabat, quorum finguli pe- 
dem Romanum & quátuor uncias inter fe diftabant; odo igitur Romanos pedes longum : 
Ejus diameter infinfà parte quinque unciarum, circumferentia decem & fex, internodij 
longitudini FR MUpnus veró ligni five materia fpiffitudo paulló major unciz trien- 
te: fupernà autem parte iameter pne unciarum quinque, circumferentia qua(i equalis 
infimz parti, ligni fpiffitudo triens unciz. Ex quibus notis quilibet zftimare potcft,quan- 
tà fuerit totius harundinis longitudo. Eratporró totum fragmentum laccá rubrá , quà 
obfignari epiftola folent, foris indu&um, quemadmodum magnà ex pne moriscft apud 
Sinenfes, vafcula,caniftra, ligneas lances, atque etiam ipfas haftas inducere, ut ab imbre; 
alióve humore non corrumpantur. Ceterüm harundinis illud fragmentum inventum 
fuerat in magna Pratoria navi, quà vehebatur Prorex Indiz domum repetens, quum ab 
" Anglis quibufdam naucleris interceptus eft annoredemptionis humana M. D.XCIII.G£ 
illud quidem (ut qui mittebat, ad me fcribebat) plenum Anil five Indico, quo czruleo 
colore inficere folent, cujus indicium interior fragmenti pars adhuc confervabat. 
Verumenim veró multo longiora referebant, qui anno fexcentefimo primo fupra]mil- 
lefimum à nativitate Chrifti noftri falvatoris ex Orientali India revertebantur nautz:quo- 
rum bina in Academici horti porticu apud Lugdunum Batavorum füfpenfa confpicie- 
bam,illadue utrimque mutila : horum minus,viginti fex pedes Romanos longum erat, ac 
decem & novem internodiis conftabar, craffitudo infimà parte decem & feptem uncias 
ambitucomprehendebat , fuperná, quatuordecim : majus , illud fefquipede longitudine 
fuperabat, & tribus unciiscraífitudine: fingulorum internodiorum longitudo in utroque, 
circumferentiz partis inferioris ut plurimum refpondebat,nonnumquam longioraut bre- 
vior erat: materiz fpiffitas feré par cum ea quz primó defcripta, hoc cft, triens uncix, Eas. 
harundines donabant Societatis mercatorum przfc&i Cl. V. Do&ori Petro Paawio Pto- 
fcifori publico, Academici horti Przfedto, & Academiz, illo anno, Redori. Quàm verà 
procera fucrint Miu illa harundines, ex mutilis licet conje&uram facere. 
. Hoc porró imis c Harundine, Piperis hiftoriz przponendum duxi , quia juxta pipe- 
tis plantas interdum terrz folent infigerc incolz, ut casalioqui caducas, fuftinere queant. 
Ceterüm harundinis iftud genus, toto Malabarenfi marino tra&u nafci, exfertim au- 
tem circa Choromandel, teftis eft Hugo Linfcotius, qui ab incolis Maso Eoclhr fcribit, & 
adhuc tenellum & viride infle&i folitum, ut magis aptum reddaturad geftandum pen- 
dentesex co lc&tulos, ip(is PaZankins di&os, quibus infident cum viri, tum mulieres, dura 
aliquó transferri cupiunt. 
NU 
Piper nigrum. 
CAP» XIX. 
AMETSI Gatcias ab Orta, & hunc fequutus Chrift quorura 
; | Hiftoriam Aromatum ante multos nct Latinam ure rai ii dm 
mentati fint: quia tamen his proximis annis Bataviqui in lavam navigzrunt, & 
ad Moluccas ufque infulas etiam penctraverunt, aliquot ejus farmenta cum foliis, ipfi» 
quc adcó radice, atque qui inter illos magiscuriofi , etiam ramulos cum (uo fü ime 
maturo inharente retulerunt ; & horum unum, cui folia & fra&us inhzrebant , tum 
etiam farmenta quedam amici cur & diligentià nancifcebar: operzpretium me fadue 
rum exiftimavi, fiexillis notis quasin planta & ramis ficcis obfervare potui, ejus hifo- 
ram 
