EXOTICORVM LIEF. vk : "T 
- 
l 
D 
2)! 
do informem & latam , cujus rnótu , celeriter nataffe ferebatur: ab umbilico autem ad 
caudam fenfim gracilefcebat , deinde cauda paulló latior fiebat : in cjus capite lapides re- 
pertos fuiffe intelligebat, quos ad comminuendum calculum utiles effe dicerent. 
Cujus adeó rei causà, tum propter animalisformam, & alias notas, omnino mihi per- 
fuadebam illud animal effe, quod Mazati vocari, Hifpani qui Amcericanam hiftótíam fcri- 
pferunt, teftantur:nam Francifcus Lopez de Gomara cap. xxxr. Hiftorix generalis, de co 
in hunc modum fcribit, ut in ícholio ad cap. de Tiburonc lib. de Simpl. Medic. ex Occi- 
dentali India delatis,au&ore Nicolao Monardes, & à me Latino fa&to, adnotabam,& híc 
denuó repeto. : 
cManati pifcis eft noftro orbi incognitus, qui in mari & fluminibus reperitur , utri fimi- 
lis, duobus dumtaxat pedibus ad humeros przditus rotundis, & quatuor unguibus inftar 
clephantinorum, quibus natat: ab umbilico ad caudam gracilior fit : teterrimo eft afpetu, 
capite bubalino, macilentiore tamen ore & craffiore mento, oculis admodüm exiguis 
pro corporis mole, quz interdum ad viginti pedum longitudinem accedit: corio eft den- 
Manati Go- 
nare. 
fo, quibuídam pilis cineracci colorisobfito. Feminz'pariunt vaccarum modo, binaQuc 
ubera habent quibus fuoscatulos]adant. Ejuscaro quadrupedis veriüs quàm pifcis xfti- 
. mari poffit : etenim recens, juvencz carnem fapit; fale macerata, Thynni, fed gratioriscít 
faporis, diutiufQue adfervari poteft. Illius pinguedo five fevum optimum, nam rancedini 
: non eft obnoxium : có ipfius corium parare folent in calceórum & aliarum rerum ufum. 
Inveniuritur in ejuscapite quidam lapides ad calculum & coli dolores utiles. Et hzc qui- 
dcm de pifcis forma : deinde addit. 
Occídi folent hi pifces dum herbasin fluviorum ripis nafcentes depafcuntur: fed etiam 
retibuscapiuntur juniores. Iftà ratione parvulum captum, Regulus Caramatexi , in Infula 
Hifpaniola xxvi. annorum fpacio in lacu Guaynabo dicto aluiffe fertur,adeoque manfuc- 
tum evafiffe, licet jam grandem, ut Veterum Delphino non cederet: nam de manu ci- 
bum fumfiffe, & inclamato nomine Mato, quod Magnificum eorumlinguá fonat, lacum 
cgredi folitum, ad zdes cibi fumendi gratià perreptaffe, deinde ad lacum remeaffe comi- 
tibus pueris atquc etiam viris, quorum cantu deledari videretur : imó tergo infidere inter- 
dum petmittentem , denos fimul ex una lacus partein oppofitam , finc ulla difficultate 
tranívexiffe, nec illos merfiffe, fic ut illius loci incolis fummam voluptatem adferret. Ce- 
terim quum Hifpanus quidam, periculum facere volens , an adeó durá cute praeditus 
effet, ut ferebatur, inclamato & repetito nomine Mato, Matojin eum jam exaqua prodeun- 
tem liaftam vibraffet , adeó indignatum, tametfi non fuiffet vulneratus , ut ex uis dein- 
ceps emergere nollet , quantumlibet ejus nomen inclamaretur, fi viros vefte indutos aut 
barbatos , Chriftiánis fimiles, confpiceret. Valdé porró intumefcente fluvio Haibonico, 
& in lacum Guaynabo fefe effundente, Mato Mazati in mare regreffus eft, Reguloáue Ca- 
ramatexi & cjus fubditis magnum fui defiderium reliquit. EE. ; 
" FER D1NANDVS vero Oviedus multisannis ante ipfum de hoc pifce egerat toto cap. 
x. lib. xni. fux Hift. Generalis & Naturalis Indiarum : & cap. Lxxxtv. Summarij, Quia 
- porró caput illud x. lib. xrix. Hift. Gen. longé ampliorem ejus hiftoriam continet , operz 
pretium me fa&urum exiftimavi,fi illam Latinam facerem,atque hic adiicerem, quando- 
quidem pleraque alia fcitu digna continet, qux nec Gomara, nec alius quifpiam attigit. 
In hunc autem modum Oviedus (cribit. mA 
Manati ingens pifcis marinus, tametfi in magnis hujus infulz (Hifpaniolz videlicet) & 
- aliarum Provinciarum fluminibusaffiduà capiatur, majoris cft longitudinis & amplitudi- 
nis Tiburone. Qui plenam ádquifiverunt maguitudinem, bam funt m nec 
CU. multum 
Mantis 
O vidi. 
E 
MS 
y 
P 
