b 
106 AROMATVM':HISTORIAE 
* Nifi per Azimbro Iuniperum nosler Auctor intelligat (Zimbro enim Lufitanis Inniperus e$) quid fit, icnoraze wi 
Ateor. . ; ^ : 
j * Venetiis interdum adertar Colli quoddam genus Gingiberis radicibus adeo fimile, ut nibil [uprá,intàs etiam fibro. 
fem. fed pallef[cens, & eximie amariudinu. . 
- Nom defunt, qui Zedoariam u[aalem inter Cofli genera refevant, c primum apud Diofcor. deferiptum Colum 
effe autument, quüd multas notas babeat, qua Arabico illius Cosla pulcbne quadrent. : 
^ 
Sr FN 
Di Turbith. |. e ME 
xc NN ". 
2 
uo VAR V d x A YD 
D E Turbith Arabum magna eft inter recentiores Medicoscontroverfia. Nam non- 
nulli Tripolium Grzcorum effe volunt:alii Pityufz radicem effe contendun:: alii 
Alypi. Sed errantomnes meá fententià. Siquidem Turbith plantam & virentem 
vidi, & floribus exotnatam, quz plahié diverfa eft ab iis quas in medium proferunt. 
Turbitb. Qvop igiturnos Tutbith vocamus; codem nomine & Arabibus, & Perfis, & T'urcis 
appellatur : tametíi Andreas Bellunenfis in fuis emendationibus 7eréet vocet. 1n Guza- 
cea rate, ubi plurimum nafcitur, Barcaman: in Canara, cujus prouincia eft Goa, T'iguar. 
winhWfo.  Esr autem Turbich planta, radice neque magná, neque longi , caule hedera: modo 
ria. per folum extenío, digiti craffitudinc , interdum craffiore , duos palmos longo ; interdum 
- veró multo longiore. Folia Althzz profert; lores ctiam fimiles,e candido rubentes,non- 
hunquam omnino candidos, non (ut quidam volunt) colorem ter die mutantes. Eft veió 
dumtaxat utilis & gummofa caulis pars inferior juxta radicem : reliqua pars gracilior eft, & 
comofior, quàm ut utilis effe poffit. Nonnunquam radix cauli adhzret fed inutilis, 
cüm caulis dumtaxat in medicum ufum recipiatur. Totaautem plantainfipida cft cüm 
colligitur. : 
Twübwaa- | PROVENIT in maritimis, verum non adcó mari vicinis, ut undà allui poffit: fed dua- 
z busjinterdum tribus àmari leucis fcu miliaribus. Plurimum nafcitur in Cambayete, Surra- 
te; Dio infula , & Bagaim, *locisjue vicinis. Invenitur & in Goa: fed à medicis improba- 
tur,necco utuntur. Intellexeram ctiam in Bifiiager provenire,quod centum quinquagin- 
ta & ampliüs leucis à Guzarate diftat : fcd pofteà rcícitum eft ,eó ex Guzarate deportari, 
unde etiam magna copiain Perfiam, Arabiam, Afiam minorem , & Lufitaniam exporta- 
tur : Nam fi aliquod in Bifnager nafcitur, viribusadeó infirmiscft, ut medici recipiendum 
non cenfeant. : | Dp 
F1ER1 poteft, utaliis etiam per Indiam locis gienatur ( non enim feritur, fed fponte . 
provenit) incertum ramen eft, ob indigenarum negligentiam. 
Twlibdde- — CETERVM in Turbith deledu, duofolent à Medicis requiri, ut geummofüm fit &al- 
e n. bum. Nonomncevcró gummofum eft naturà : Sed quia viderunt Indi, à gummi abun- 
mf fat. danti, optimi Turbith notas nos petere, folent ejus plantam, ante colledionem, aut.con- 
- torquere, aut leviter vulnerare , quo liquor exiliat & denfetur.. Deinde poft aliquo: dies 
redeunt, & gummi five concreto liquore plenos caules reperientes, colligunt. Id nuhi re: 
tulit affinis meus medicus in Bacaim , qui aliquoties cum ipfis Indis colligendi gratià pro- 
fectus eft, & hanc eliciendi fucci rationem oblervavit. INam cüm juffiffet aliquot plantas 
intadas relinqui, eas minime gummofás invenit, aut nonnullas tantüm pauco cum gum. 
mi. Exeo igitur deprchenderelicet, gummi nihil ad prz ftantiam agere;fed id plerumque 
pratftantius cenfendum effe, cujus gummi non appareat , quippe quod in ipsà plantà rc- 
conditum fir. Non negaverim, quin etiam Turbith gummofum (ine contorfionc repe- 
riatur: fed ut faciliüs liquorem funm aut gummi cxerat, contorqueri & vulnerari plantam 
certum eft. : - tres 
Ale Tel; ALTERA probationis notaeft, ut (itcandidum. Siccatum ad folem,candidum eft: in 
dddw, — umbráverórcíiccatum,tametí nigrefcat,non minis forté bonum cft,quàm album in folo 
paratum. SUSAN : E Em 
Twbibfa- — EST veró Turbith Indicis medicis medicamentum pituitam deiiciens, cui interdum, 
eas. — fiabfitfebris,Gingiber adiicere (ut ctiam aliis purgantibus medicamentis) folent : alioqui 
plerámque/ine Gingibere ex decodto pulli gallinacei, aut ex aquà exhibent. Przfertur 
autem quod in Cambaya natum eft.:. Memini me ininfula Dio emere fingulas, quas vo- 
Tanta. cant, manus, unatanga." (Penduntautem fingulz manus viginti fcptem libras.) Sed poft-- 
Mew. — caintclligebam eum'àquo redemiffem, duplo minoris emitle. 
Twin An-  CETERVM longé nobis aliud Turbith* defcribunt Arabes , quàm id quod modó ex- 
(bm. hibui. Siquidém Mefue lib. 2. de fimpl: med. cap. 2.ait radicem effe herba: folia Ferulze 
minora ferentis, &ex earum plantarum genere qua la&co fucco turgent:varia cjus inveni 
" J ds genera 
