L.1'B ER" TI CSRAE 119 
Guideim rcliquis cedens, faporis tamen & ddoris gratiá fuperior , exiéuo intüs offe five nu-, 
cico. Tertinm bonitatis gradum obtinct quer Balagate gignit, major in univerfum füu- 
pradidis. Memini enim duos vidiffe,qui quatuor librascum dimidia penderent. Sed iti- 
ter eos fuavior mihi vifus cft quem proferunt Chacanna, Q uindot; Madanager,& Dulta- 
bado, primariz urbes Regis Nizamoxa./— Boni funt item ii fru&tus qui in Bengala; Pegu,& . 
Malaca proveniunt. | jb e ra | Vs din 
Hasto inmcoprzdio qtiod eft in Bonibáim (cujus iri priori ltujus liiftoriz: parte füc- 
mini) arboren hujufmodi frudus proferentem , qua bifera eft... Nam Maio meafe fru- 
&um fert faporis quidem & odorisgratià cxcellentiorem; Autumrii veró füb finem;àliati 
fuperiori tanto magis commierdabilem, quód prater tempus folitum nafcatur. 
Coronsz eftisfrudusex viridi rubefcente , & odore gratiflimio. Exempto cortice , 
edituraut fine vino, aut generofo aliquo vino maceratus, veluti perfica duracina. .Condi- 
wur ctiam faccliaro; interdum veró & aceto, & oleo,& faleinfpérfis in.ejus meditullio gin- 
gibere & allis. Interdum editur cum fale, & nonnunquam clixus. Frigidus veró eft & 
liumidus, quemadmodum períica. Hujüs officulis affatis, alvi profluvia fiftiáiunt; quod 
. verum effe deprchendi : nam deguftata, füberinas glandes fapiebant. . Nuclei vetó recen- 
tes , lumbricos & ventris tineas necare dicuntür 1 quod rationi corfonut effe puto, ob 
amaritudinem. , 
Maiezs arbor 
lifeva. 
Maugas fa- 
cultates, 
* Hic frtidtus in meritofiar mibi reocal Laiata Oviedi, quem feptimo Jue Vüflorie lib. cap. 13. defcribit, tametfi 
plus fimilirudinis babere videatur cum eius Anon, de que lib. 8. cap. 18. Vrrinfque igitur biftornam bic adfcribath ; ud 
utra buic fructui rapis quadret, lectori ditudicandum relinquamus. , . 
ANON igitur arbor esl cuius fructus magnam cum Guanabano fimilituditi£ babet; cm ferma:tum catue & feiti- Anon. 
nt. Sed & ip(a Anonis arbor Guanabani arbori fimillma eflc magnitudine, formá C* folio, Duabw vero in rebus 
differunt; primioi,quod buius fructus minor fit Guanabano, corticid, color luteus, qui in Guanabano viridis e&; deinde, 
quód meo quidem iudicio grattor fit palato Anon quàm Guanabanus , utpote firmare carne. Virumque magno in pie- 
tio babent Indi Amériá , c diligenter in [nis prediis colunt, Hae Ovicdit de Auoné : Nunc 4d laidma hisloriatn Ac- Lama, 
€edamus. ! 
Nascirvn in Hifpaniela, reliquisd, vicini infulis frudus quidám, quem nofiri à Strobili five Pinea ntch fimi- 
litudine Pifi as appellsnt, nófs diibd eiifmodi ligtiofis (quamas lialeat , [éd qu3d eius cortex fimili modo diflinttis videa- 
rtr, tameifi non (quamatim, fed peponis modo cultello integer auferatur. Vt autem. fucci bonitate € (wavitate veli- 
quos frudus bic antecellit; ita color illi pulcherrimus ex luteo vireftens, paulatim per maturitatem viriditate evane[cen- 
16, Odor iucundifimus, qualà féràia eo Petficorum genere quod à malis & cotoneis nomen apud alos &r. Hi[panos 
invenit ; magnitudo illi vulgaris Melonis. Nafetntur vero finguli fruus ex Cardui genere afbero € [Tinofo, oblongis 
praditó foliis , à querum medio pre(ilit cauluvotundus unicum ferens fructum , qui poft 1o. aut 12. menfem demum 
maturefct.. Eo (ublato, nullus prezerea in plantá na[citur fructus; ideóque a velut inutilis aiicitur.— 18 extremo fru- 
&u, interdum vero etiam in extremo caule fub fructu enafcuntur veluti germina €? turiones quidam qui frudui ma- 
gnum addunt ornamentum. Hi [unt tamquam (emen: panguntttr enini tibus (ub terra digitis, fic ut media turionaih 
pars extra folum exflet; atque vadices agunt, frutimque [uo tempore perficiunt. Varia fusi eiu gehéra, qua. prelin- 
guatum varietate divérfis neminibus tuncupantür : tres verà distinta [fecits nótanttr, prior laiama ab iricolis appel- 
latas altéva Boniama, tertia laiapua. Pofterior béc carne efl candid, guflu. vinofo ; fed acido cr acerbo. Boniam 
carne eft candidá, guslu dulci éx quedammodó fatua. Yaiama reliquis oblengior é$l, e bonitate illu presiat, carneful- 
ve[cente, dulci & [uavi guflu.. Per omnium tamen carnctie [par[d (unt veluti fibra quadam tenuiffnn , que tametfi 
palatum inter edendum non offendant; gingivas tamen ladunt , fi crebris quis ein vefcatur. | Quibu(dam locis nafcun- 
zur etiam bec genera fponte in agris abundanter: at quibus cult uraaccesit long? [nnt illa fuavires, e cultoris benefi- 
eium abund? compenfant. Huius fructvs abundantia auCtorisatem cim minuit: Sed tamen C bia và(ularibus càm boni- 
tate tum magnitudine praflant qui n continenti hafcuntür. Mattrus frü?us quindecim tantum aut viginti diebu 
,£onfervari poteft. Hactenus Oviedus. wm 
Hv Thevetns lib. Singularium Americ. ap.46. Nana à Brafilianis vocari tradit , eóque plurimum in. fiti v. 
egritudinibus vefci, Alitn item buic fimilem defcribit nemine Hoyriti cap.53. ei (dem libri: - 
: D £ Mafs. zo fede foit Lo 
& 
tv. b tna 824 
Gabpvíf x. d$ Te. Jot. 
^K acc plantanonnifi femel ferirtar.. Nani ferncl (ata , ex trunci pede multos ftolo- Mw hirie- 
7B nes producit, qui in arbufculas evadunt. Truncus ex fquamofo foliorum corri- "^ 
— 7 eeconftat: foliis ampliffimis, binorum cubitorum vel amplius longitüdine,cubitr 
latitudine , excurrente per meditim latà craffaque coftà... N ullis conftat ramis, fed e ger- 
mine flores quofdam conjunctim profert , fübrufos;, ovi effigie, & palrii lonpitüdine , 8. 
quibuscitcumeminent pediculi; centum, interdur ducentos aut pluresficusísftinentes. — — 
.Nascirv& in Canara; DecanjGuzarate;& Bengala: vocaturQue illis uel. Nafci- owli; Palos, 
tur etiam ín Malavar, ubi Pa/as*;& in Malayo;ubi Pigas dicitur. Provenit etiam plerifque "^ 
áliis locis , & in eà Afric parte quam Guineam appellant ; ubi Bananas* nuncupantt. 22». 
y Arabes : 
