280 CHRISTOPHORI A COSTA 
folia, & viridia nonnihilque afpera (xm interiore, non adcó ferrata in circuitu ; ut Prüri 
folia, neque tam multis venis przdita. E fingulorum foliorum fede nafcitur pediculus 
quinque capitula fümmá (ui parte fuftinens, qux quatuor foliolis fubrotundis conflant, e 
queue medio quinque flores exiliunt candidi, elegantes , Aurez mali floribus magnitu- 
ine & figurá pares, tenuiores tamen, elegantiores, & odoratiores, pediculo màágis ad ru- - 
brum quàm ad flavum colorem tendente, quo in illis rcgionibus edulia cingunt, quemad 
modum apud nos vulgo fit croco: fru&dus magnitudine lupini eft,virefcens, cordis effigie, 
per medium fecundüm longitudinem fetus, continens in utráque parte quoddam recc- 
ptaculum in quo femen occluditur, magnitudine feminis Cerati five Siliquz, cordis effi- 
giem retinens,album, tenerum, membraná (ubvirente te&um, nonnihil amarum. 
Nomedss- — VócaTvR hazcarborin Canarin Parizatace, in Malayo Size44i,in Decan P4, ab Ara- 
"7 "U^  Dbibus Gert, à Per(is & Turcis Gv. ; 
Odr. Rz s eft profedo obfervatione digniffima, confpicere hanc clegantiffimam arborem 
noGe pulcerrimis fuaviffimeque olentibus oribus onuftam & hilarem; & Gmul atque à 
Solis radiisilluftratur,non modó flores omnes in terram abiicere, íed totam arborem cum 
fuis foliis quodammodo marcidam apparere. 
INTER omnesfanéquos unquam odoratus fum flores nullum mco judicio memini 
cum hoc comparandum , prafertim initió dum quis repenté locum ingreditur ubi hzc ar- 
boreftconfita: nam poftquam manu contadi funt, exiguus & evanidus eft odor, 
Fhrmmwirs. INDIGENA iftos florescor reficere cenfencfed amariufculi funt: nam recenter ex ar- 
bore collectos , & incibis deguftavi, & nonnullam amaritudinem femper deprehendi. 
' Gentiles etiam medicicjus femeninter medicamenta cor teficientia recenfent. 
^ M vrrT1 Proregcs;tribuni;atquealii privati hanc arborem in Lufitaniam transferre vo- 
luetunt;fed irrito conatu. Novi ctiam quofdam qui fzmen commodo tempore colledtum 
& maturum, vafculis figulinis vitratisatque bene obturatis, item argenteis, pyxidibusQue 
ligneisin Lufitaniam detulerunt , ibique cum omni cura & diligenua feverunt; fed nun- 
' quam nafci voluit. 
Iw Malabar autem & Goa, locisque vicinis cum tanta facilitate nafcitur, ut quilibet 
ranmiin terram depadi comprehendant. 
De Neundo, — 000 
: CAP xxvn mu c PA 
D»plex Ne- V arbores multis Indiz]ocis, przfertim veró provincià Malabar inveniuntur, in 
gsndo, l ufü medico adeó commendatz, ut multis morbis utiles cffe deprehendantur. -. .... 
frieric diferi- "EARvM prior mas cenfetur, & à Canarinis/ arala Nigunza appellatur, Amyg*: 
pie c" - dalz magnitudine,foliis faperné virentibus,inferne lanuginofis & hirfutis,foliorumSalvia: 
mud modo, & iri ambitu ferratis ;. qua procul afpicientibus Sambuci folis fimillima videntur. 
Alembiio- ^ ALTERA Negundo femina nuncupata, aut Jorcbila à Lufiranis, vnlgo in Canarin Nyer- 
pistes guudi dicitur: in Balagate Sam£ali,in Malabar Noc/e : utraque veró tam mas quàm femina 
t2. Arabibus, Perfis, & Decan incolis ache vocatur , Turcis 4j. Eàdem magnitudine quà 
.- ptioraffurgit, folia veró habet ampliora, rotundioraQue, neque in ambatu ferrata , foliis 
Pepulidlbeperquam fimi. ..——— 0. s spp Rs 
"UONMTRIYV S QY E generis folia Salviam odore & fapore referunt: deguftata tamen magis 
amara & actià deprehenduntur : in plurimis foliis parte aversà fummo mané inhzrens 
"confpicitur fpumá quzdam candida, qua node exilis emánat. Vtriufque floscinerei.co- : 
loris eft, plurimamque ad Rorifmarini florem accedit. Vtriufque frudus admodum fimi- 
lis eft pipeti nigro, acrisguftus quidcm, fed minime urentis uti Piper, at Zingiberi prope«- 
modum paris. psc cue die 
ARBORE M moderate calidam faciunt, (emini autem paulo plus caloris cribuunt. 
- 
Fen, — FOLrA, flores, fru&us,contufa, aut in aqua decoGa, vcl in oleo fria, utiliter impo- 
i. 
nuntur omnibus doloribus ex quacunque caufa provenientibus : prafertim veró in articu- 
lorüm doloribus ex frigida cau(a natis;atquein tumoribus & contufionibus mirabiles prz- 
beteffe&us. Vlceribusetiam vetuftis folia trita imponuntur, felici fucceffu, quandoqui« 
e 
dem eorum materiam digerunt , eaque emundant, & ad cicatricem perducunt, modà 
corpus non fitimpurum. Et fané in vulneribus , apoftemaribus , & vancoüoni E 
utilem experiuntur, ut chirurgorum operam nüinimé requifant. — up1od É 
ra 
Flrmmd-: MvLIERES horum foliorum deco&o omni temporé univerfum corpus lavant; tan-- 
S". — taáucinyafit perfuafio apud illas, Ncgundo folia florcs, & frudus, utilia cffe ad juvanduta 
22 
M 
