300 | - JNICOLA!I MONARDIS 
1 Ditusnen. | 
| e" Caryr v un 
Bitumes. x Cuba inveniunturforites juxta littus rnaris, Bitumen nigrum picis inftar emittentes, 
I gravisodoris; quo Indi in morbisfrigidisutuntur. Hifpanis fervit picandis navibus, 
quia pici navali fimiliseft; fed fevo admifto, üt melius induci poffit." Vctérum Naph- 
tham effe puto; cujus duos fontes Babylone inveniri Pofidonius refett, alb & nigra. 
Niwwnisía- ^ Nos hoc Bitumine ütimur in uteri morbis,quód cum fuffocatione libéret,naribusad- 
wis, ^ tmotum;aut vulvz inditum. p 
CaL1IDYM eftinfecundo gradu; & humidum in primo. 
Naphtha. 
Bitumcn Fofüle-». 
CA vi. 
sismen Co. I .N Collao provinciá Peruáná locus quidam eft prorfus nudus, in quo nulla arbor, nulla 
licum. plantacrefcit, quoniam terra bitüminofa eft, ex qua Indi liquorem cliciuntad pluti- 
2*- mos morbos cufandos utilem. Eum veró hac ratione eliciunt: : 
Bimwminkdis — TERRAM iri cefpites fcindunt; quos loco Soli expofito, fupra perticas aut craffiores 
cedri. | arundines difponunt, & vafa àd excipiendum liquorem apta fübiiciant: nam Solis ardori- 
bus liquefcithoc bitumen; aut fuccus tetrà inclufus, remanentibus cefpitibus ficcis & fine 
pingui aliquo humore ; ad focum ftruendum aptis, quiaeo loco & ligria & alia ftruendo 
igni idonea defunt: is tamen ignis noxius eft, ob denfam fumi nigredinem , & tetrum 
quem excitat odorem:nililominusalterius materiz penuriàjam dictis cefpiribus utuntur. 
fana: | LiQvoR Ere multis niorbis prodeft, przfertim ex frigore prognatis: nam dolo- 
1cs mitigat, & frigidos tumores difcütit i curantur eo vulnera, & reliqu& a'eritudines, qui- 
bus Caraiia & T'acahamaca utiles funt... Rufi coloris ad nigredinem tendentis eft; & gra-.— 
vis ejus odor. E cp iW Cru Mui hc 
"PrTRVvs deCinraparte prima Chroniá Perudni cap.A.lib s 2. meminit Bituminis nigri rca Promontorisms D. 
Helenanafcentu, quo vel naves tamquam pice induci poffent,- Mewiimit eriam Augulinis C, arat cap. $. lib.1. Perud- 
na Historia. A deieee. [0 CIAR 5 epum 
BimmmP4-  CerrnvM liquidum huiufmodi bitumen nno à Chriflo mato M: p. t X X 1x, inea Pantenia parte qua inter 
WOMIWP. —— Mywram C Dravurs eft , paucis (upra eorum confisentes milliaribus obfervabam , quum : YlusIrió Heros "Balrbafar de 
Batthyan,bareditarims Dapiferorum Regni Vngaria prefectus, in ditionem quam ilie c ulira Dravum pofüdet, dedu-- 
(tret: mgrum vero id erat, odoris gravis, Cv nares é longinque ferentis, dulci tamen (apore preditum, paluiiri laco; in 
quadam lacuna Pókel, boc eft, inferum appellata, fcaturiens, ad pagum Vokelnieza, quovasiici dumtaxat ad inun- 
géndos curruum axes , caleeósque Cr octeas evaollietidis tittbaniur. Atquinon dubium e5l , quin ad plarimos. morbos 
sitile effe poffet, fieo uti mo(fent;prefertivs antewi ad figidos tnmoves difcuriendos, C ea vitia quibis [uum bitumen pre- 
defe nosler Auctor. [cribit. Fete 
A:5Imbarum. 
Ca PYyT VI. E ] 
— Gri- N v s C mittit nobis Florida riovi orbis ptovincia 4mlEar quod vocant Grifemn; idQuc 
; 
inlitus ejedum invenitur Canaveralad promontorium ufque D. Hclenz. 
Amar litu- V AR1A eftcircaejusoriginem opinio :fed veriffimum eft, Bituminis genus 
mhé. ^ effeexfontibusinalto marimianans, quod aéri expofituri, illicó denfatur, ut folent plera- 
que, quz fub marinis aquis tenella & mollia fünt; at áquà exempta, durantur, ut Coral- 
lium, Succinum. ; Ec seo c 
Sor v s Simeon Sethi & Actiusinter Gracos ejus nieminerunt : à quibus prior, Bitu- 
minis modo e fontibus fuis manare afferit;peffimumque id effe quod à pifcibus devoretur, 
' Amin» — iNDE convellitr corum opinio, qui Balenarum (occid cic iliejunt, ex co decepti, 
ef fermasa- quód interdum in Balenarum ventriculis inveniatur, qua illud aquis innatans nonnur- 
la. quam devorant, alimentum effe exiftimantes.* £s p e 
V&g&vM cft, meo tempore Balenam circa Canarias , quas fortunatas infulas putant, 
captam, ip qua inventz funt plus quàm quatuor Ambari arrovz [7endera apud Hiffanes ge- 
pus quod a . libras pendet] ive centena libra : poftea tameninfinitas Balenas cura fuiscatue 
lis interfecerunt, fed nihil Ambari ineis inventum eft. : 
| : ED 
- 
