316 | . NICOLAI MONARDI | 
ferva aliqua propinetur. O&o poft prandium horis le&um denuó ingrediatur,alias decem 
aquz unciasquàm calidé poterit, bibat, duas horas fudet; fadore deterfo,indufium & lin- 
tcacalefacta mutet, poft horam coenetconfervam aliquam, aut uvas paffas , aut amygda- 
la, & aliquantulum bifco&i: de eadem aqua bibat, poftremó cotoncorum carne vefcatur, 
potu deinde ab(tineat. Hzcvius ratio triginta continuis diebus obfervanda, nulla alia 
urgatione adhibita; fed per cubiculum calidum obambulans,& fefc oble&ans, ab omni- 
bus abftineat quz illum offendere poffunt. Purgatione abfolutà,bona vidus ratio fervan- 
da eft quadraginta continuis dicbus, vinoque abftinendum & mulieribus: potus erit à 
Chinz fuperiorisjam decodz, deinde in umbra reficcatz, uncia una, in fex aquz fextariis 
denuó bullitaad dimidias. Illud veró diligenter carandum; ut Chinz radix per quatuor 
& viginti horas femper maceretur ante decoctionem , five illa fiat in triginta, five quadra- 
ginta dicrum potids ufum. "d 
Chis fanl- — A D vArii generis morbos utilis eft hzc aqua, luem veneream cujufcumque gencris, 
tates, , vulnera & ulcera antiqua , tumores fcitrhofos difcutiens , articulorum dolorem folvens, 
& qualemcumque podagram, fed coxendices prxferiim curans. Inveteratos capitis do- 
lorcs mitigat, & ftomachi: defluxiones omnes & rhcumatifmos fiftit, bonum colorem 
conciliat, icterum folvit, & omnem hepatis intemperiem emendat, ad quam valde cele- 
bratur. Paralyfin & omnes nervorum morbos fanat, atque veficz ; enteroccelis vtilis, quie 
humorem, unde generantur,abfümit: ftigidisomnibus morbis & melancholicis convenit, 
ventriculum roborat, & omncs flatus difcutit.. Febribus diuturnis, quotidianis, & errati- 
cis prodeft, fudoris infigni provocatione, quà etiam in peftilentibus febribus utilem qui- 
damarbitrantur. : : 
Chmetmp- Sicca eftinfecundogradu cum exiguo calore; iddue deprehendere licet ex eo,quód 
paor*.  aqua,cüm Guayaci , tüm carcz-parille calcfacit ; & fitinr excitat; hzc ncque fitim ciet, 
neque caloris alicujus indicium relinquit. Nobile proculdubio medicamentum, quod in 
przdi&is morbis admodum efficax expertus fum. 
D & China Orientali planta, qua. (an? aliter defiribitur à Garcia lib. 1. cap. 38. qui plura volet, confulat eiu e 
Christophori à Cosla Arematum lisloriam, quam ante aliquot antios Latinatn fecimus, Cr nunc denuó eynlgatnmu. 
Carga-parilla. . ita S eosptis 
Gri $t 2100151:103 LS p OBAU- 255 
UNA:DCi€Gelib:V 2sliqm3 iios 5 19:3) Ero 
: [ 
farpa-pnnilla osT Chinam, carca-parilla, cujus ufus huic urbi primum ab hinccirciter viginti 
sc i P annis innotefcere coepit, ex Hifpania Nova huc tranílata eft; quoniam ea Indis pro 
: A. "ptzítanti medicamento erat, ad multosvariosQué morbos. —— c —— 
fara peril, P LANTA multis radicibus nitens, duos cubitos aut. eo amplius longis, colore cinereo 
WWwi. ^. dilutiore; quz interdum tam alté démittuntur, ut, qui integras eruere volet, ci profundà 
' foffione opus fit: ramis nodofis & lignofis , qui facile deficcantur: Rorésne aut fru&tum 
^4 3 proferat,ignoramus. | . iwcacoU s c qe a ——— 
fep-prls — ILLA mulco meliorem & efficacioreta nobis deinde protulit provincia Honduras à 
«x Heróv^* fabetiore differentem, quód illa carididior eft;ad pallorem tendens;& gracilior; hzc verà 
Cinerea,nigtiorjatquecraffio. —  — —. — s RSS 
fecidliw. — D'ETTG IT v & nigtior, recens, non cariofa, factu contumax, quzque affulatim fran- 
gitur, & ponderofa : nam quz catiem fenfit, & dum frangitur pulverulenta c£, inutilis - 
soos exiflimatur. e oce m T NER c 
Nesihw- ^ Cv M'eam Hifpani primum viderunt;carcz-parillz nomen indiderunt, propter cogra- 
qf tioncm ;' quam ctm noftra carca-parilla (quz fmilax afpera cft) habet. Certe noftratem 
expértusfürm fimili facultate przditam,cum illa quz ex Hifpania Nova adfertur, ad quam 
magis accedit, quàm ad hanc quz in Honduras invenitur. Guftü inipido eft, &fine acri-. 
^ '*'"*mohia, necejusaqua hordeaceá fapidior cft. Meer on 
» Veit | een d EL 5a 
: x 2 x M 1 Egi cc:g95D UU E d 
acrat ejus uten ratio cüm primum in medicinam recepta eft quàm 
dit : M Jw 3 1tiz 1 ET2MuS LUNES 
wu p diutundebatur, donec omnino in mucaginem quandam refolveretur ,quam deindeco- 
prier di 
hauricbant, deinde ftragulis fefe tegebant, & duarum horarum fpatio fi udabart, Qui 
