:8 NICOLAI. MONARDI 
pliciore dilutz plumuliillinet, deinde emplaftrum Gulielmi Setventis vulgo appellari hi 
aut palmcum , panno fericeo tenuiter indu&um; omnibuslocis quibus illita fuerit fubli- 
mati aqua fimplicior, imponet. Singulis diebus repetetur , & quindecim dierum fpatio 
perfediffimé curabitur, nec aliis medicamentis opus erit: ab(tergit enim, carnem geherar. 
& ad cicatricem perducit. 2 4 
Qercz aqua Hop 1z tam frequens eft aqux carcx- parillz ufus modo przdido,ut inomni morbo. 
nf fequens: rum genere fumatur,fivc in defluxionibus, flatibus, uterique morbis frigidis, five aliis qui- 
bufcumque,modónon fint acuti, aut iis febris acceíferit: ideoque non minore copià mul- 
Quibw 5» tislocisaffervatur decoctum fimplex carcz-parilla, quàm aqua vulgatis: Certum eft ta- 
iu ja na. Inen, his qui calidà, hepatis przfertim, intempceric laborant, non consctire :pimium et- 
enim excalfacit : fed ventriculos frigidos fovet, & flatus mirifice difcurit. Illüd autem 
animadvertendum e(t, has tres aquas non nifi Autumno; aut Vere ptopinandaseffe; Ca. 
lidaeft & ficca i fecundo feré gradu. 
Capra — NV Nc exprovincia Quito coepit inferri carca-parilla , copiose nafcens vicinis urbi 
exGu444il. Guayaquil locis, ad lumen ejufdem nominis maximum quod ex montibus Periianis ori- 
Guogsil fe. ginem fumens, ab Oriente in Occidentem vergit, & in.Oceanum (quet del Sur vocant) 
Gnaxcanileu. circa Portum veterem labitur: Guazcavilcas vocantur cjus regionis incola & edentuli funt, 
quia pro more habent ut fibi dentes eximant, quos fuis idolis offerant, dicentesoptima 
quzque eis offerri debere ; hominem autem nihil praftantius , niliil magis neceffarium 
dentibushabere. 
.. Gupanil -. E1vs fluminisaquaadmodum falubris, & multos morbos curare dicitur:iftamque ob 
Ja aa jdn- caufam plufquam fexcentis miliaribusilluc concurritur ab Indis & Hifpanis, qui multo- 
". tics cá aquá fe abluendo, & magnam ejus quantitatem fiepius hauriendo manó, plurimum 
uririzexcernunt, & valde fudant , & confequenter morbis liberantur , codem teré modo 
hàcaqua utentes, quo in balneis Lucenfibus, Puteolanis, & fonte illo celebri apud Leodi- 
cenfes fieri folet. 
jaja G4- Sys T qui putentabhujus fluminisaqua carcam  parillam facultates fuas mutuari, Co- 
T !/^- loreeftex cinereo nigricante;majoribusque & craffioribus radicibus conftat , quam quz 
- cx Hondürasadfertur, iisQue interdum tam longis, ut altitudine humaná fodiendurn fit, 
antequam erui poffint. . e: 
ex -DVvPLEX veró cjus exhibenda ratio apudillosobfervatur. Prior, quà Indi & nunc 
4^ rir aso, utuntür ,& abinitio ufi funt; hzc eft: gargx-parillz radices, quor opuserir, fumenres,ner- 
voillo interiore repurgant; corticem, fi ficcz fint radices, macerant, donec miollefcat(viti- 
desmaceratione tion egent) deinde minutim concidunt, & addità'aquá contundunt , ut 
fuccus extrahi poffit vifcidus & mucofus,cujus mané cam qaantitatem fumunt;quam uno 
hauftu aut pluribus bibere poffunt ;Je&um deindc ingreffi, plurimum füdanr; poftea, miu- 
tatis linteis, pullum edunt, & corticis illius fuccum hauriunt, in prandio, in ccena (qux le- 
viserit) atque interdiu : deligendus eft tamen locusab a&re & frigore liber. Hac ratione, 
& u(üconfervarum, neceffanorumque aliquot fru&uum ficcatorum permiffo, octo aut 
novem dierum fpácio, omnibusmorbis liberantur , quos carga-parilla curare folet : vali- 
... - dumautem & robuflis viribuseum effe oportet, qui hac curatione utetur. DN 
€ — ALTER A iisconveniet qui imbecilliores funt;nec fuperiorem,fine manifefto vir dif-. 
pe crimine, ferre poffent. cargz-parillx nervo fuo liberatz, &, ut fuperius, maceratz, fi ficca 
fit, deinde contufz, quatiior unciz, plutésve aut pauciores (nam híc nullus ponderis aut 
menfura ufus) inodo aquz fextariis ad dimidias decoquuntur ,ex ea aqua quantum pof- 
funt femel aut pluriesbibunt, in le&ulo deinde fe componunt , ad fudorem provocan- 
dum; qui tametfi adcó vehemens non (it, ut fuperior, copiofus tamen eft : mutatà vefte, 
pullum edunt, & eadem aqua (nam uno die co&ura abfumitur) cim in prandio, tum in 
coena illis potus eft: ab a&re & frigore (ibi cavent: repetitum per quindecim aut viginti 
I qéim — dicshoc medicamentum, omnes morbos fanat, non fine magna omnium admiratione, 
&(4 przterfebrem, aut morbosacutos , in quibus carcz decodum exhiberi non folet. Iftié 
^^^: neque initio diztz, neque in media, neque fub finem fefe purgant, uti nos facimus (nam 
& medici & medicamenta compofita illis defunt) fed muliercularum. dumtaxat operá 
utuntur, quz illis hujus decoctum pro arbitrio exhibent. CM 
Irry D veróobfervatione dignum in hac curatione , quód folus radicis cortex, nervo 
exempto, in ufueft (efficax enim ille ; nervus inutilis,imó operationem, nifi eximaturjim- 
pediens.) Ideoque nunc eorum exemplum fecutus, folo cortice in hunc modum uri foleo. 
qu£ pa^ QYATYOR corticiscarca-parillz lotz uncias in octo aquz fextariis , viginti quatuor 
nei: 123. horarum fpatio macero, deinde ad dimidias decoquo : quód (i calorem in agro metuo, 
""* — hordeimundatidimidiam unciam inter decoquendum adiicio, & in magno calore, vnl- 
garis 
