*29 NICOLAI MONARDI 
dict ralis. nerunt iftam radicem Jrdicap cognbminabant; eamque valde aftimabant :tantas ehim 
Facnltates, 
Pavame. 
Saffafras. s 
Pavame feu 
Sa[Jafras hi- 
fleri«. 
Natales, 
illius facultates experientià comprobatas fe habere dicebant, prxter eds quasimodó enu- 
meravimus, ut plures de Rorematinocelébrari nonfoleant. 50950005 
Ejus corticem in pulverem tritum puerperis obítetricum negligehtià animi deliquium 
patientibus, propinant; plurimum enim fadorem provocando liberantur. Idem pulvisex 
vinoaut florum malorum aurantiorum ftillatirio liquore datus, mulieribus partus difficul- 
tate laborantibus magnam utilitatem adfert. I EE I EN 
.. : Monachus quidam ventricult debilitate affligebatur, orzà tam ex frigidoruia humo. 
rum abundantià, quàm ex imbecillo calore naturali, fic, ut nec cibum concoquere poffet, 
fed is corrumpereusr;& in magnos flatus converterecur: has radices cüm pro fua-opinione 
- jnaqua decoxiffet;cargr-parille modo,deco&tum pcr. multos contintios dies in prandio & 
coena haufit: id.illi àdcó feliciter ceflit, uc & ventriculus roboraretur , & concalefceret,ea- 
demqueoperà cibos poftea probà concoqueret, acidis nidoribus liberatetur , & flatusdb- 
fumerentur. Aliud praterea confequutus eft non fperatàm auxilium: n3m herniá (quà per 
multosannos laborabat, fic, ut braccis & ligaturis quafi affidué uti cogerctur, nec nifi cer- 
tisquibufdam intervallis cas deponere poliec) liberatum fefc fenfit ; cüm bimeflri hujus 
radicis deco&to ufus fuiffet; ncc braccas ampliiüsadpofui:, fed (inc illis inceffic. s 
Vtilectiam eft hujus radicis decoctum ad 6s colluendum : nam gingivas roborat, den- 
tes à corruptione confervat , atque fi jam corrumpi incipiunt ; ne latis malum ferpat; 
impedit. lecum : itis 
CzETER vM adverfus hoc malum habeo remedium multorum jam annorum expe- 
rientià comprobatum, ut videlicet zquis partibus aqua é rofarum calycibus ftillaticiz, & 
aceti fcilliciti fubinde os colluatur : nam ccrtiffimum cft dentes cà collutione à putredine 
liberari, & fi illà jam correpti fint, ie ulterius ferpat, prohiberi. 
* iii | Salnfras. Lass 6 4a itn ; ud 
$y« 
Cav" * xxiv. ] £4 
1G N1 quoddam genus ex Floridanovi orbis provincia, qua:.2.5. graduum altitudi 
.. ne polum babet, nunc recensin Hifpaniam invehitur, cujus ante paucos annos no- 
titiam Gallus quidam mihi dedit, ejusfacultates mirum, in modum prz dicansad- 
verfus varios morbos, ut ipfe & alii Galli experti erant, ab cjus regionisincolis edodi. 
PRorLiGArTIS cxcaregionc Gallis noftri Hifpani, ob pravi fucci alimentaaquarum 
ctudarum potationem, & fub dio dormitiones in fimiles morbos incidere coeperunt, qui- 
bus Galli afHliii fuerant, continuas videlicet febres,quas fubfeguuta obflructiones, dein- 
de inflationes & tumores, atque ab initio morbi dejedtus appetitus; aliaque fymptomata 
quz hujufmodi febres fequi folent: deficientibus igitur aliis remediis, à quibufdam qui 
femanferant, Gallis, de hujus Ligni facultatibus moniti, co ufi funt, & fanitati reftituti, 
Dicirvg hac Arbor Indis Pavawe, Gallis (quos imitati funt; Hifpani) nefcio quam 
Obcauffam,Safagfe. — |. — 5... a ees 5 T OPESEEE 
An 50n eít magna, Pini mediocrismagnitudine & formá (tametfi minores inveniari- 
tur) uico trunco nudo, ramis in cacumine. expanfis, ut Pinus tepurgata: cortice, quem 
integit tenuis cineracea quzdam pellis, ex gilvo nigricante aliquantulum. acri fapore, 
fed aromatico,nonnihilad foeniculaceum accedente;odorató , ita ut pauca cjus quantitas - 
cubiculum fuo odore impleat:materie trunci & ramorum albà ad cinereum colorem ten- 
dente, non adcó aromatici faporis & odoris uti cortex: folio ficulnco in angulos definen- 
tc, novello veró folio pyri folium zmulante, fed quod veftigia angulorum habeat, femper 
virente, hoc eft, foliis novellis, his quz decidunt, femper fuccedentibus, colore viridi ob- 
fcuriorc, odorato, prxfertim fi ficcum fit:an florem fru&umve ferat adhuc incomper- 
tui: radicibus nunc craffis, nunc tenuibus, pro arborum magnitudine , levibus, fed mi- 
nüs quàm lignum, per fummos terrz cefpites expanfis, ut facile evelli poffint; quod fere 
communeeít omnibus arboribus Indicis(imó referunt Hifpanicas arbores có delatas, fte- 
riles fieri, nifi in amma terra pangantur) cortex radici firmius inharet cincraceus , ipfiüs- 
quc arboris cortice magis aromaticus: ideoque radicis decoctum odoratiüs & pracílantius 
eft, & ab Hifpanis iftic ufurpacur. STURAPE Ht 
NAsciTVvR inmaritimis, & locis temperatis , hoc eft, neque nimium ficcis , neque 
nimium humidis, ut in portubus S. Helenz, & S. Matthzi: nam alibi per univeríam Hlo- 
ridam haud facilé invenias : iftic veró funt integra filv, qux ob fuaviffimum quem fpi- 
rantodorem, ab Hifpanis primum có venientibus, aborum Canellz effc exiftimabantur; 
Vir mE un Yer E Eee ss 00 
