* 
DE LAPIDE BEZAÀR ET HERBA SCORZONERÀ. i? 
jam languefcant & morti fint proximz. Conducibile etiam eft eas vivàs per dórfum feda 
applicare, & fupra vulnus relinquere, donec frigefcere incipiant; illisque fublatis,recentes 
apponere. Edu&to veneno quàm commodiffimà ratione licebit, àpplicndum vulneri 
medicamentum , quod illud apertum retineat. Non defünt qui cauterio vulnus urant 
cum manifeftà utilitate : quia venenum extinguit ; & vulneratam pártem roborat. Ideni 
praftabit cáuterium potentiale venenum tollendo, minis tamen efficaciter, quàm á&ua- 
lc: utrumque veró retinet apertum vulnus, quod in hac curatione valde neceffarium cft; 
Perutiliter moribus & idibus imponitur herbzx Scorzonerz fuccus; fólus, atit aliis bezaar- 
dicis medicamentis commixtus, ut Theriacz, Mithridatio, aliisque fimilibus : 6 veró]a- 
pis Bezaar in promptu fit,ejus pulvis vulneri infperfus admirabilis erit efficàcix. Totoiftó 
tempore fervandus eft concinnus órdo, & bona victus ratio in rebus naturalibus ; evacua- 
tioncs moliendo (quando opus erit) medicamentis lenibus, admixtis etiam iis, quz vene- 
nis re(iftunt, adhibità (imiliter venz fe&tione; (i neceffaria fuerit. In ceteris occurrendurü 
fingulorum fymptomatibus , uti generaliter & particulatim conveniet, adhibità feimpet 
curá, ut gris jejunis mané radicis Scorzonerz conferva przbeatut , ejusue ftillatitius li- 
quor, aut lapidis Bezaar pulvis, bolíísve armenus przparatus,atque etiam alio dici tempo- 
rc, fi magna fuerit necefütas.. Cordis prxterea regio rebus illius intempericm corrigenti- 
bus inungenda , aut adhibenda roborantia cpithemata cum pulvcribus & aquis cotdialí- 
bus, quibus Scorzonerz flillatitius liquor admifceatur. SA 
Prater facultates quas Scorzonera peculiares habet adverfüs ejfmodi animalium mot- scrzoxer 
fus, & omnium reliquorum, aliis (ingularibus effe przditam, experientia nos docuit: narii fette 
in animi deliquiis, puerorum epilepfià , uteriQue fuffocationibus ; valde utilis deprehenfa *"* 
eft radicis conferva fumpta, illiusque fuccus clarificatus feu depuratus , aut ftillatirius li- 
quor epotus. In animi quidem deliquiisoccupante pároxyímo prodeft; fed multó magis; 
fiantc illius acceffionem radix cum ejus aquá fumatur; paroxyfinum enim tollit, vcl fal: 
tem cjus vim infringit, ut non adeó affligat;atque (i poft paroxyfmum dumtaxat fumatur: 
Non minus utilis eft ejus ufus in vertigine & cerebri perturbatione, purgato prius cotpofe; 
Q uotidianus ejus ufus cor récreat , & miaeflitiam fine manifeftà causà obortam tollit. 
Succi foliorum cjus Soli per aliquot dies expofiti, & depurati tenuior liquor oculis inftilla- 
tus, eorum aciem intendit,& maculas abftergit; mellis momento admixto. Qui à toxicó 
fibi metuunt, fumptá illiusradicis confervà manó cum flillatitio liquore,eo die nori offen- 
dentur.. Omnes has iftius plantz facultates docuit nos ufus & expetientia : ham quo no- 
mine illam Veteresappellàrint; hadenus ignoramus. | 
Ioannes Odoricus Melchiorius Medicus Germanus" in epiftolà ad Péttütd Andteani * 5, vio- 
Matthiolum, fcribit fibi miffam fuiffe in Germaniam à Petro Carnicero medico Catalano »« Awiiria 
herbam Scorzoneram reficcatam : & (probé defcriprà plant form) Matthioluri per- NT 
contatur , quznam fit herba; quod. Matthiolus indicare nequivit , neque alius quifpiam suy, fd ii- 
qui hba&enus de Plaatis differuit aut fcripfit." Nonnulli Condrillain effe arbitrantur, Ci- deni», Ma- 
chorii genus, cujus Diofcoridcs lib. 11. meminit: licet autem aliquibus notis illi refpoti- Ben rt imf. 
deat, radice tamen plurimum differt, quia Condrillz radix lignofa eft & valde gracilis , «i nedi- 
ideoque inutilis: tum floribus etiam differunt. In folis igitur facultatibus conveniunt, e. — 
quód viperz morfibus opitulentur:ait enim Diofcorides, Condrillam ex vino propina- - gen 
tam , prafens effe remedium adverfus viperz morfus. Qualifcu nque autem fit noflra 24e , pei- 
Scorzonera, admitabiles ejus vires experimur, cum ad efcerga adeó noxii animalis morfus, sione] opi- 
tum ad alios morbosà nobis commemoratos: quz , cüm tam exiguo temporis fpatio fuc- "^ 
rint obfervatze,multo plures in poíterum à doüts viris obfervatum iti fperandum cft;quas 
deinde iis adjungere licebit, quz de illisà mefuéreobfervate & defcriptiz. ———————. 
* CETERVv M, quandoquidem fummiatim protulimus, quz de duobus iftis ideó excel- 
lentibus medicamentis, lapide videlicet Bezaar , & herba Scorzonera tefcivimus,confe- 
quens eft, ut ad reliqua quz polliciti fumus tranfeamus: nimirum ut praccaveamus ne in 
tam grave periculum incidamus.. Etenini non minus utile eft ab incommodo tiobis cave- 
re, quàm, cüm in illud incidimus; ab eo nos liberare. In hoc cafa Veteres multis przcau- 
tionibus ufi funt ; intet quas unain Regum & Principum aulis valdé ef antiqua , ut videli- 
cet cibus & potus illisadpofiti praguftentur : nam hac ratione certi effe poffuti , nihil fe 
edere aut bibere quod illos offendere queat. Hoc munere fungi folent dapiferorum & 
pocillatorum Prafedi: nam ut illis; cibi & potus, quem Princeps fumere debet, com miffa 
eft cura, illius etiam rationem reddete deberit;atque ipíis; coquus & cellarius ; üt videli- 
cet coquus cibum dapiferorum Przfe&to praebens, illum przguftet, & cell arius idem prae 
flet in vino & aquá pocillatorum. Prafe&o. Quz fané confuetudo ad cujusvis Principis 
falutem & fecuritatem laudabilis & neceffaria cft; ut videlicet fi od vitiutr in cibo à 
3 potu 
