Materia ex 
qua fmcnla 
€. cochlear 
18 NICOLAI MONARDÍ 
pou fit, id primüm inalios quàm in ipfum dominum incurrat , cujus vita & falus tanti 
momenti eft. . Ande 
Verüm iftud nunc ft cxremoniatum & oftentationis potis causà,quàm ut faluti & vj. 
tz confulatur : atque longe aliter adminiftratut hzc cxremonia, quàm quo tempore fuir 
inflituta. Nam nunc fads praeclare fuam fundionem peregiffe autumat przftructor, f pa- 
nis fragmentum per fercula leviter dudum pramordeat , deinde abiiciat, & pocillator | 
fummis labris vinum & aquam degullet : cüm tamen fi probe fuo officio fungi velint, ut 
de ferculis edant, & de potu bibant, neceffarium fit : quia alioqui difficilé animadverdi 
poteft, fi vitium infit, anté quàm in domini alvum penetret. Dominuspreterea pracipe. 
1e debet, ut multa fercula fibi parentur, ut, fi unum illi non fapiat , alterum deguftet, de- 
inde reliqua : nam ubi multa fercula aderunt, de fingulis parum edet; atque iftà ratione, fi 
aliquod infe&um erit, tantum damnum inferre non poterit, quàm fi ad faturitatem de 
uno aut altero ediffet, in quo fuiffet vitium : animadvertendum etiam cft, plerumque ac- 
cidere, ut quifpiam ab aliquo ferculo abhorreat, nec illud deguftare fuftincat , in quo de- 
inde infigne vitium deprehendatur. | Cibum itaque fumere utile eft cum furcillà aut 
cochleari, cà razione confe&tis, quam Hieronymus Montuus infignis medicus, in Henrici 
II. Gallix Rcgis vfum parari curavit, ut videlicet agnofci pollit, an venenum in cibo la- 
teat. Confici autem debent furcula & cochlear,ex auri & argenti commixtione veteri- 
bus Ele&rum (quod ex auri quatuor partibus & unà argenti conflat) didà , & diligenter 
expoliri lxvigariQue : furculá folidum cibum , cochleari liquidum fumet , quia in cibum 
áfari debent, im miffa, fi venenum admixtum eft, illico aurum lividum;nigrum,aut turbidum colorem 
Billora.— 
contrahit, priftinumQue nitorem amittit , cujus rei causá, confiderabitur quid cibus (qui 
hujusmutatonis occafionem prabet) contineat , & alicui animali devorandum obiicie- 
tur, quidQuc deinde illi accidet obfervabitur, hzc enim primaria eft experientia. Ex cá- 
dem materià conflari poterit patera aut vafculum aliquod patulum, & diligenter expoliri : 
quia íi vinum aut aqua in illud injecta venenum continebunt, obícurum colorem contra- 
het patera, aut alium aliquem ex fuprà memoratis: fin minis , priftinum nitorem retine- 
bit: quz fané elegans & faciliseft inventio. Cibum porró fumpturus, primum bolum in 
osinjedtum probe mandat, ejusáue faporem periclitetur, acrísne fit, an naufeam moveat, 
ut fi quid ittarum rerum fentiar, ilicó quod edit reiiciar, osque vino & aqu eluat, & alia 
fercula dcguftec. Non abs re erit, i ejus ferculi pauxilluni alicui animali obiicietur; ad 
obfervandum quid illi fuccedet: nec incommode adhibebitur menfa domini quifpiam, 
cui prabcatur ad periculum faciendum: ex effe&tis enim indicium fieri poterit... .Ob- 
fervandum praterea corrodentia venena, flatim à deguftatione os corrugare & exafpera- 
re, mordicareQue & urere. Praítabit; ut qui fufpe&os habent cibos, cos affatos aut elixos 
edant;à cruflà autem inclufis, offis, jufculis,atque à nimium acidis,abf(tineant, quia in his 
major noxa latcte poteft, (praefertim fi odorata admixta fint, uti ambarum, mofchus, aro- 
mata) magis enim in fimilibus occultari poteft venenum, quàm fi cibi affi aut elixi effent : 
fugienda etiam nimis dulcia fercula , quia venenum valde occultare poffunt. Quifqvis 
praterea fufpetos habebit cibos, (i famelicus menfam acceder, ne illos illicó voret, fed 
paulatim & lenté mandat , illorumQue, ut diximus, faporem periclitetur. Idem in potu 
- Obírvandum ; nam (i fitis valde ürgebit ; ánimadverti nequit quid bibatur; hanc ob caa- 
fam,multi atramentum, lixivium autfublimatiaquam hauferunt, dum fitibundi non fen- 
tiunt quid bibant, donec damnum jamin corpus penetravit: propterca lenté paulatimQue 
bibendum, & potus deguftandus. Hac certe ratione , cum mediocri curá, & haud diffi- 
€ ultcranimadvertet, fi cibus & potus quem. (ümpferit , noxii quidpiani continebit: Ob- 
fervandus item ferculorum color; qui noxam etiam deteget; nam alius à nativo appatebit. 
Bené quoque deterfa & purgata eile vafa utile ; quibus cibus: & potus excipientur, vel 
criam argentea expolita & levigata; quia (i venenum ineft,facilé commaculatur,lividiim- : 
que aut nigrum colorem contrahit argentum. et meom 
Ante paucos diesin hac urbe contigit, ut nobilis qnidam vir & przdives, dum exargen- 
Sieecà bibere vellet, eam lividis maculis infici animadverteret: ille admiratus, vinum 
QURAas deguftar & non bibit, (abitoáue os & lingua corrugata funt; guftatum vinum 
ss quon pateram infufi um fuerat, cá afperitatecarere deprehenfüm eft; deinde aquá dili- 
genter obfervatà,in urcei fundo multa füblimati grana nondum diffoluta inventa funt. 
ES ipfum evocatus, plura quàm: viginti granula fublimáti ex urceo eduxi. Multisanté 
us nobilis illein morbum inciderat: unde coüjecturam feci; nuric demum non fuiffe 
tentatum , üt ipfum veneno necarent; atque in hunc ufque diem xger permanec.. Hftud 
EA Plamadícro, quia fi patera maculis non fuiffet afpería, nequitia haudquaquam ani- 
madvería fuiffe, aa. etiam vinum autaquam continentia probé obítrui neceffe eft, ne 
CAI noxium 
Tnt 
