26 NICOLAI MONARDI . : 
Abg. — calorisparticepscft. Aftrologi etiam calidum effe declarant , quan doquidem fab Martis 
dominio conftituurit , Planet calidi & ficci. Przter auctoritates tam gravium virorum, 
ipfa ratio, & ejus-actioncs id demonftrant : videmus enim ventriculi fuperfluas humidita- 
tes abfümere, obftru&iones aperire, menfes provocare , abfumere & deficcare quz funt 
caloris opera. Sed animadverto Burgum ex jam dictis dubium effe redditum ,; nec adcó 
confidehtem, utantea erat. 5. Verum id eft; nam auditis tam gravium virorum fententiis, 
& adeó probabilibus rationibus ferrum effc calidum, valdé dubius fum redditus ; ut fla-.- 
tuere nequeam, cui parti fidem adhibere debeam. v. w. Sicetiam plerique alii de ferto 
fcribentes , mhil certi ftatuere potuerunt , & de ejus temperamento filuerunt, ignari in 
quiam partem vergcrent , obfervatà opinionum varietate quam enarravimus. 5. Dodii & 
ingeniofi viri officium effet, utifti Audtores, qui tanto tempore difcordes fuerunt, conci- 
liarentur : atque meà opinione dominus Dottor id commodé praflare poffet, quandoqui- 
dem. Grzcos cum Arabibus conciliavit, in controverfià de venz fectione in pleuritide, & 
alias controverfias de hac materiáà ortas. Cumque illud opus adeó xftimatum & accc- 
ptum ubique fuerit ;fic etiam hoc commendabitur » fi graves auctores adcó differentes 
coaciliabuntur. p.M. Iftud prftare poffe, difficile videtur. 5. Tanto praftantius & majore 
aítimatione dignum. p. M. Vt Burgi petitioni fatisfaciam , meam fententiam proferam, 
certam veritatem cliciendi potiüs.defiderio,quàm ut me judicem ftatuam,& definitivam 
fententiam pronunciem. & 
Aulo. Ex Avicennz reliquorumQue auctorum fententià jam diximus, omnia metalla ex ful- 
disi. ^ phure & argentovivofieri; ex fulphure quidem, ut patre; argento autem vivo , ut matre : 
uno tamquam agente, altero tamquam matcriá: quz cür ita (int, materia ex qua ferrum 
generatur, ex his duobus conftat, ex fulphure nempe calidiffimo, & argento vivo frigidif- 
fimo, quz Natura in Terrz vifceribus concoxit, & in metalla fecundum fingulorum qua- 
litatem conflavit.. Itaquc ubi ifta duo principia puriora fuerunt, aurum conflatum eft:ubi: 
autem cralfa & impura fucrunt, alia craffiora : & ex maxime impuris & aduftis ferrum cft 
generatum, quod cum ab impuriscraffisQue principiis originem trahat, omnium metallo- 
rum cft duriffimum, ut fnà foliditate & duritie reliqua metalla domaret , inftrumentám- 
que ficret neceffarium ad ca in ufum convertenda : ferrum igitur ex duobus his principiis 
fulphure & argento vivo natum cft, illo calido, hoc frigido: temperamentum itaque obri- 
nete deber iftarum duarum qualitatum particeps. Argenti enim vivi ratione frigidum eft; 
& quia manifeftà humiditate cum iftis qualitatibus mixtà caret, (iccum eft;& proinde du- 
rum & frigidum. Sulphuris porró ratione , calefacit, abfumit, deficcat, aperit, roborat; 
orcxin excitat , & admirabilia opera praftat, quz à calore illi infito fieri infrà referemus. 
Argenti autem vivi, crafli, impuri, ex quo conflatum cft, rationc , cum terreflri facultate 
ipfi permixti, refrigerat, fiftit, denfat, adftringit, coagulat;prohibetQue omnis generis de: 
fluxiones; adítrictione, alvi profluvia fifüit;refrigerat & calorem temperat, aliaque plurima 
praftat, quz à frigiditate oriuntur : fic ut ex jam di&tis appareat, ferrum tam concrariis fa- 
cultatibus preditum effe, quia ex rebus contrarià qualitate conftantibus compofitum eft; 
qua: fuas vires exerunt. pro fübijedti ratione : nam ubi apertione opus eft, aperit ; ubi verà 
1e(tringendum cft , reftringit. Prater iflas autem qualitates , aliam habet primariam, ut 
prz reliquis metallis (it ficciffimum; cujus ficcitatis ratione , pleraque ex pradictis opera- 
tur : itaque calefaciendi, refrigerandi & ficcandi vim haber. Hinc fa&um cft, ut nonnulli 
calidum illud dixerint, quia caloris munia obit : alii veto, frigidum, quoniam refrigerandi 
vi przditum effc obfervárunt : quod accidit, quia ex duobus principiis contrariis uno cali- 
-. do, altero frigido; compofitum eft. Ex his patet neutros hallucinari, qui vcl frigidum effe 
& refrigerandi vi przditum, vel calidum, & calefaciendi facultate donatum dixerunt. 5. 
Dextré & prudenter dominus Door controver(iam quz in hoc negotio verfabatur , & 
cum magnáà noftrà fatisfadtione conciliavit : fed fupereft adhuc unus fcrupulus; nimirum 
an Argentum vivum fit frigidum, quemadmodum dicit... Nam quidam frigidum effe af-- 
virowm ay ferunt, atque id probant ex cjusgravitate, colore,contactu, & quem praftat effedtu,quan- 
fiim. — doquidem qui illud tractant, paralytici redduntur, & in animi deliquium , nervorum tre- 
morem ,artuumquc relaxationem incidunt , & multi intereunt apopledici , qui omnes 
M morbiàftigidis caufis oriuntur. Alii, qui Argentum vivum calidum conflituunt , ab ef-. 
breee fedu fuam opinione confirmant : quia articulis aliisQue corporis partibus eo inunctis 
«alores excitantur, os faucesiüc inflammantur, tum etiam gingivz & palatum incendun- 
tur, & vchementiffimi fudorcs excitantur :ex illo patiter porentiffimum illud corrofivum. 
effici videmus, Sublimatum appellatum, omnes partes , quibus applicatur, incendens ac 
corrodens ; €x co item conficitur caufticum illud corrofivum, pulvis videlicet Pracipita- 
tus : dubium igitur e(t negotium & difficile , quandoquidem adcó SB HORAE 
" "cpu obtinet 
