DIALOGVYS DE FERRO. 27. 
obtinet refrigerandi & calefaciendi. p.v. In cádem difficultate hzremus,in quá de Fetro. 
Sed quid praterea requirit Burgus? B. Utcüm ex priore dubitatione nos exemeris , iftam. 
alteram etiam adimas. D. M. Tam ferió id expetere Burgus mihi videtur, ut negotium ex- 
pedire cógar ;in omnibus enim illi gratificari cupio : fed id paucis verbis, quia jam adve- 
fperafcit. 
Argentum vivum ex diverfis pattibuscompofitum eft: nam aquez quibus przditum eft, Vrrisfgue 
terreftribus permixtz funt;quz illi vim & robur addunt: fulphurcas etiam partes admixtas Pros eoe 
habet, quod deprehenditur fi manibus tra&etur, nam illa fulphuris odorem contrahunt: 
eft igitur Argentum vivum cx diverfis partibus conflatum : aquex & terreftres refrigeran- 
di vim illi tribuunt , unde operationes quas enumeravimusoriuntur: & fülphurearum 
a&rearum que partium quas obtinet, ratione, calefacit, penctrat, aperit, extenuat & fudo- 
rem provocat, abundantem humorem per os & alvum expellit calefaciendo , exulceran- 
do, aliosQue calidos effc&tus przbendo : itaque mirum non eft, (i contrariarum fit faculta- 
tum, cüm diver(is partibus conftet : & illud ipfum obtinet quod ferro ineffe diximus. Iftà 
ratione folutum eft propofitum à Burgo dubium. ». Mihi quidem abundé fatisfa&tum cft 
jam prolatà oratione, non tamen adeó, quin aliquid relidum fit, quod dominum DoGo- 
rem perconter, majoris momenti, quàm rcliqua füpra di&a, facultates nimirum; quas fcr- 
rum & chalybsin medicà arte obtinent,quas magnas effe prxdicant. p. M. Tot Auctorum 
cüm veterum;tum neotericorum qui de Ferri & Chalybis facultatibus fcripferunt,fenren- 
tias repetere moleftum erit: nam magno numero funt, & varia prodiderunt: nihilomi- 
nus,cum nobis incumbat ca provincia , tempore utamur, ut matüriüs abíolvamus. Ex 
jam didis intellexiftis ferrum & chalybem idem cffe metallum , in eoque folo duntaxat 
differre, quód chalybs ferrum purius fitjideojuce magis folidum & forte. Vetetes autem, 
utchalybem non noverunt, de fetro folummodo egerunt, illique medicas facultates quas 
enarrabimus attribuerunt :ferri autem nomine chalybem intelligemus, cüm ab co non 
differat, nifi quód purius fit, & ab omnibus impuritanibus liberum; eam ob caufam cha- 
lybs magis refrigerat & exficcar, quàm ferrum: fed ubi calefaciendum eft & apericndum, 
majore facultate przditum eft ferrum , quiaà fulphureis partibus nondum eft liberum, 
quas valdé amittit in chalybem converfum. . . | 
Ceterüm anté quàm ulteriüs progrediamur, ad ferri facultates faciliüs explicandas,auá remm. pra- 
ratione przparandum fit, fciamus neceffe eft : nam ni(i prz paratum fit neque in medica- peraxdu, nr 
menta recipi poteft, neque ullius eft efficacia; cüm durum fit metallum: eam ob caufam, ii: 
cüm nobis ad(it Burgus;qui in fuà arte totà Hifpaniá nulli cedit;cjus przparandi rationem ^ 
nobis declarare poterit, ut porró in hac iioQk pergamus. 5. Cum magná animiattentio- 
ne ca qux hic de ferro & chalybefünt propofita audiebam, meQueab illorum tra&tatione 
liberum fore exiftimabam : fed quandoquidem domino DoGori placet , ut utriufque 
hujus metalli przparationem edifferam, id. faciam, ut etiam pro meá parte laborem: tam- 
etíi,i domino Do&orihunclaborem fufcipereluberet, id non miniis dextré explicare pot- 
fet, quàm alius quifpiam in univerfo orbe, ciim ejus rei peritus fit , nec illum quidquam 
in medicà artc fugiat: tam commodum crgó cenforem cum habeamus; fi quàin re hallu- 
cinatus fuero, me admonere poterit. | bur Zu 
Singulanifi calcinentur, & ut decer praparentur,nullius funt in medicini ufus,neq. eas reni prapi- 
facultates quas obtinent, propter craffitudinem & duritiém exercere poffunt... Chymiftz redi rui. 
in iiscalcinandis & przparandis funt induftrii , quandoquidem aurum & argentum pota- 
biliacfficere, & in pulverem redigere illos videmus: idem prz'ítant in plumbo, xe, ftibio, 
& aliismerallis, qua calcinant & przparant, ut eain. pulverem redacta; in medicamenta 
recipi poffint. Ferrum fimiliter calcinandum & przparandum in enndem effectum, fcd 
longe alià ratione, quàm cetcra meralla;ut infigniter docet Bulcafis medicus Mauritanus, salajr. 
qui ferri przparandi peculiarem rationcm. docet. Sic enim ait: Ferri línratura- pura & ab 
omni mixtione libera (fi enim zzs,plumbum, aut vitrum admixtum haberet , & fic alicui 
bibendum propinaretur, occideret) eà quantitate fumenda eft , qua placcbit : ea probe 
abluatur, deinde inlimpidum vasinfundatur,& aceto füperinjedo, vas; bene obturatum * weidum is 
fecuroaliquoloco reponatur, & per triginta diesaut ad minimum " feptem adfervetur:iis rar u 
elapfis,eximatur;& xruginofum colorem limatura contraxiffe confpicietur; quz rcficcan- jjj, 
dacrit, deindc in pollinem reducenda , cujus ufus.eft : nonnulli aqu dulci , aut aceto foiafixxvu 
cluunt ,& perlineum pannum tranfcolantes , puro vafe. recipiunt , & cooperiunt donec legendum, 
putrefcat, deinde illam lotam adfervant. Quod hic Mautitanus dicit, ex Averroé de- Avamá. 
fumptum videtur in quinto Colliget, ubi ejus preparationem his verbis defcribit: Ferrum — 
tenuiffimé tritum, frequentcr aceto aut capririo lade eluatur. Eum fequutus Chriftopho- pronos 
rus de Honeftis, Commentariis in Me(uem, ait ; Chalybis limatuta per multos diesaceto * "^ 
; : er ; Ccc 2 maceretur, 
