39 NICOLAI MONARDI 
quo alumen maceratum, inungatur. Hac fcribit Cardinalis Montagnana Confilio cen. 
tefimo fexage(imo primo; atque magni fecreti loco addit, craffum lineum pannum acri 
& calenti aceto intin&um, in quo chalybis fragmentum extindtum fit, per multos dies 
obftru&i fplenis regioni impofitum , admirabiliter conferre. Michael Savonarola libro 
quem de Balneis infcripfit, Ferrum, inquit, frigidum & ficcum cft; cam ob caufam ad- 
ftringit & confbpat: aqua igitur in quà ferrum extinctum fuerit,eafdem facultates obtine- 
: bit, & ceteras quibusferrum eft preditum, quia aqua ejus facultates in fe recipit,tefte Ga- 
: leno, qui fcribitaquam in fe recipere temperamentum & facultatem earum rerum quas 
: inipsà maceramus aut coquimus, proptereaiisdem viribus pollere. Aqua igitur in quà 
ferrum reftin&um fit, aut chalybs, ad(tringit,dcfluxioncs fiftit, rupturis impofita, glutinat 
& confolidat :aurium purulentam materiam antiquatam abfumit: ferri vel chalybis fcobs 
palpebrarum afperitatibus prodeft, maculam in oculo tollit, & laxas gingivas adítringit : 
panniculus hoc pulvere przparato imbutus , & in uteri os imm iffus fluxum fiftit, idcm 
E praftacin hemorrhoidum fanguinolentis Ruxibus : is pulvis aconito enam adveríatur: vi- 
num in quo reftin&um ferrum candens aut chalybs, utile eft in lienis obftrudionibus, & 
? ventriculi imbecillitate & rclaxatione, in omnibus quoque dcfluxionibus, przcipue bilio- 
- fis, convenit hydropicis, urina: ftillicidio, ejusque fluxui involuntario, im moderato men- 
Nili Fl» fium profluvio, anusque procidentiz.. Hacc Savonarola. Nicolaus Florentinus chalybem 
rvmims. — infplenis obítructionibus valdé commendat, atque etiam aquam in quà chalybs fucrit re- 
gantbolomass tinctus, Bartholomaeus Anglicus ferri & chalybis ufum plurimum extollit, atque auro & 
Awplms.. argento ad humanos ufus prafert, quia fecuritatem binis iftis pretiofis metallis praflant, 
illadefendendo abhisqui affidué ipfis infidiantur : tutam reddunt Iuftitiam, Refpublicas 
confervant: per illa caftigantur mali, defenduntur boni :in omnibus mechanicis artibus 
neceffaria funt: iis enim coluntur agri, ex quibus alimenta habemus, & majores facultates 
medicas obtinent, quam aliud quodlibet metallum : quia ejus fcobs deficcat & extenuat, 
fplenis ob(tru&tiones tollit , quamvis alvum lubricam fiftit , tametfi fanguis etiam reiicia- 
Sdxem. ^ turd plerofque alios quoque ufus utiliseft. Hac omnia eruditusille Anglus. - Guliel- 
. mus Salicetus in curà ob(tru&ionis lienis , chalybisfcobem ad lienem ab obftru&ionibus 
Plum. liberandum propinari jubet, idQue magni fecreti loco ponit. Platearius cap. de Fetro, 
Ferri fquama;inquit, & rubigo;chalybs quoque, ejufdem funttemperamenti & facultatis: 
fcobis cjus preparata, ut decet, quinque fcrupuli ex vino calido fumpti, hepar & lienem 
Mamhem | abobítru&tionibus etiam inveteratisliberant. Matthzus Silvaticusferri rubigini & fqua- 
Silvae. miseaídem facultatestribuit quas chalybi : horum przparatorum & in pollinem reda&to- 
5 ^ A rum quodlibet, inyeteratis obftru&ionibus cum vino tepido fumprum medetur : idem 
NEN pulvis xylino ellyclinio cum verba(ci fucco exceptus & haemorrhoidibus impofitus, eas 
d curat : adanum procidentem, prxcipué à causá calidà; vini rubri ad(tringentis fupra fer- 
: - . eme; rum candens affufi fumus fea vapor exceptus utiliscfl.. Clemens Amcrinus, defcriptà 
^0 Ammiw. —pulverischalybis przparatione, dimidiam cjus drachmam cum faccharo rofato mifceri, 8c 
SETS jgjuno ventriculo fumi jubet, ad prohibendum ne pravi humores in corpore generentur; 
: illorum enim putredinem arcet, & ventriculi nimiam humiditatem exficcat, orexin exci- 
T. tat; internas partes roborat, jecur infirmum & reliquas partes ad temperiem reducir, prz- 
r fertim fi pulveri addantut aromaticz fpecies, faciei colorem: emendabit, & lucidum red- 
Chritiphsw det. Chriftlophorus de Honcftis tradità przparandi chalybis ratione;ad mirabilis efficacia. 
de How. effe aic pulvetem pra paratum cum fàccharo rofato fümptum matutino tempore , quia 
io. . orcxin excitat, ftomachi villos roborat, ejusque fuperfluos humores abfümit : quà re effi- 
citur, ut digeftiva facultas fuas vires magis excrat: cachexiam curat, & tumores cx obftru- 
&ione, aut malà jocinoris temperie provenientes : utilis eft iis qui faciem decolorem & 
pallentem vel cineraceam habent, roborando jecur : hydropifin prohibet, eamáue. inci- 
* picntem tollit : breviter, omnibus corporis putredinibus refifit; & omnes corruptos hu- 
NT morcs, internarum prz:cipue partium,ad temperiem reducit. Matthzus de Gradi, ad im- 
Gm. ^ modcratameníium & alvi profluvia valdé commendat,;& cx Avicenna vicefimá Tertii fü- 
ich - mit,qui diver(is locis fcribit (imilibus prodeffe fluxibus; Gonorrheez item , vencti exci- 
Savonatola. 
| a e 
.—- longum enim de rebus magni momenti fermonem produximus) finem huic negotio im - 
LI 5 batur, 
..tandz, urinz abundantiz & albis mulierum purgationibus. Cum porró fim defeffus (in 
2 M "^ ponam, & cüm dies jam nos deficiat, etiam fi adhuc alia feriain medium proferre velle- 
ERU mus, tempus decffet. ». Solem curfum fuum diftinuiffe cuperemus, ut longior dics feiet, — 
