*1T/.3! TFI UTERE CT * 9 
36 NICOLAI MONARDPI 3 
fi eadefit, nive; przcipué camen potus. Dcinde poftquam multis verbis declaravit quán. 
tum conveniat zítate frigidus cibus & potus, docet qui fimili vi us rationc uti dcbearir, 
Quifigiam Frigidam,ait,bibere debent, qui multis ncgotiis intricati fant, quibusque magnz incum- 
lere álont. Dunt cura ; ut funt quibus urbium & rerum publicarum commiffa cft adainiltratto , quj. 
que illis in eo munere funt adjundi: ii qui corpus valde exercent, precipue militaribus 
exercitiis, aut aliis gravibus occupati, qui longum iter faciunt ; omnc videlicet corporis & 
animi exercitium intelligens. Deinde fuam fententiam hac ratione moderatur. Verim 
quiab hiscuris liberi furit, atque in otio & delitiis vivunt , neque exercitio utuntur , cüm 
nullo calote vexentur, qui eos ad valdé frigidum potum fümendum ftimuler, aqu frigi- 
dá,qualem natura producit, contenti fint, neque illam alià re infrigiden t,quandoquidem 
ipfis frigidiffima non convenit. Infüper addit, Licet veró vivant in otio, neque Íc exer- 
ceant; & nullà folicitudine moleftentur, fi xftate fuerit moleftus calor, frigidam. biberé 
poterunt. quod fic intelligendum puto: in locis in quibus frigida non reperitur, rcfrigcrari 
poffe, non tamenextreme. Idem confirmatlib. de Alimentis;atque lib de renum affcüi- - 
bus. Scribit enim qui valdé calidi fant temperamenti , & bene habito corpore , quique 
multo exercitio utuntur, aquam valdé frigidam bibere poffe, praefertim 6 ulam bibere in- 
fueverint: iienim hanc minore cum noxà ferunt, quàm qui non funt affueti , quorum eft 
cam cum majore obfervatione & confideratione bibere. 
Praterilla porró commoda, quzin confervandà fanitate aquam. babere diximus , ma- 
Bippwrute, joribus przdita eft in febribus & aliis zgritudinibus curandis. Et Hippocrates atque Ga- 
lenus de cà valdé figillatim fcripferunt : przcipué Galenus nono Methodi, & lib. dc caufis 
catharticis, Erafiftratum reprehendit, & cjus fequaces, qui aquz.frigida: ufum febricitan- 
tibus inhibebant: eandem ob caufam Theffalum reprehendit primo Methodi. Etlib.fe- 
primo fe multos curaffe gloriatur, ventriculi morbis affli&tos, aquá frigidiffimá;etiam cum 
nivetefrigeratà. O&avoitem, nono, decimo & undecimo Methodi, febres & alios mor- 
* bos, frigidiffimz aqua potu curat : & certe pra'ftans eft remedium , fi decente conditione 
fümatur. Libro undecimo fcribit acutas febres, (anguis miffione & aquá frigidà curari; 
prafertim fanguineas febres, aut quz illarum magnam mixtionem babent. Ex jam dictis 
appáret, quàm utilis itaqua (quando non invenitur tam frigida quàm noftre coníerva- 
tioni & voluptati conveniat) nive tefrigerata, ad curandas multas xgritudines. Hacc om- 
nia breviter diximus, ut fint quafi przludium noftri inftituti de declarando aquam cum 
nive tefrigerandi modo. Et quoniam quod refrigerari debet,ceft aqua,fub;llà vinum etiam 
... comprehendetmus, & cetera quz refrigeranda crunt. 
AM s Aqua porró duobus modis frigida eft. Uno naturali , quemadmodum ex fontibus & 
2/^ fcaturiginibus fluit:atque hanc, frigida eft quantum convenit, refrigerare nón cft neceffe. 
Alia cft aqua minus frigida quàm convenit, tüm ad noftram confervationem , trii ad no- 
ftram fatisfactionem: imó quia minüs eft frigida quàm decet,illa incommoda adfert que 
antédiximus, De eàaquá quz non eft adcó frigida ut convenit, vel (üapte natur, vel quia 
- per calida loca decurrit, noftrum inftitutum eft oftendere, quá ratione refrigerari debeat, 
ne fuo calore nos offendat,tum,ut refrigeratà quemadmodum cóvenit, cum facisfactione 
uti poffimus fine noftro incommodo. Omnes itaque refrigcrandi rationes, qua hodierno 
die per univerfum orbem (unt ufitatz, (declaratisincommodis qux fingula: adferunt) de- 
. fcribemus, & optimam maximeque fecuram feligemus. 
m "Ü- — Quatuorigitur funt refrigerandi modi nunc in orbe cogniti: aéte videlicet,putco,nitro; 
Galenut. 
LAmvwfi — Primus refrigerandi modus, qui fit a&re , valde vulgaris fuit , & adhuc nunceftapud 
gm més, Reyptios, quia neque puteos habent, neque nivem, & nitro refrigerandi rationem nun- 
«jp» quam agnoverunt. Galenus multisverbisaére refrigerandi modum declarat. Alexandri- | 
pA ni, inquit,& /Egyptii, utaquam quam z'flate bibunt, refrigerent, primum calefaciunt aut 
coquunt,deinde in fidüilia vafa infundentes totá nocte a&ri expofita relinquunt, aut in fene- 
7 ftis; auttedís,aut e malis navium fafpenfa , quz ante Solisortum adimünt, &elotis aquá 
- frigidà fictilibus extrinfecus,pampinis;lactucis,& aliis herbis frigidis ca involvunt, & in fri- 
gidifümiszdium locis humi reponunt, ut frigida conferventur. Ite refrigerandi modus 
, . Peruniverfum orbem vulgaris eft, tametfi non ádeó exquifitus , quia aqua non coquitur, 
"mw fed duntaxata&riexponitur. Aliuseft tefrigerandi inaére modus. Im plentur aquá utres 
coriacei;qui in aére fufpenfi,affidue agitantur: is per totam Baturiam vulgaris cft. Alii vafa 
aqu plena aéri exponunt, & ante Solisortum pannis aut velleribus involvunt ,urfolent. 
paftores & ruricolz. -— 
incommoda NN Pob. 5 iim RIEN B EA ( 
 mub mm. LiXCIeftigerandi in aéte ratio, multis incommodis obnoxia eft: quia cum aerelemen- 
ge má, tum fit, qualemcumque alterationem & corruptionem facile fufcipiens , propterea gis 
s malà - 
