46 NICOLAI MONARDI 
aut quia ipfis vigorantur, vel ad temperamentum, & correctionem aliquarum medicina- 
rum commifcentur.. Velut Mefues pro reGificatione Scamonii fucco Rofarum utitur, in 
quamplurimis locis. Quod faditavit Avicenna, lib.5 . quo Syrupum roficeum laxativum, 
ex Scamonio & fucco Rofarum , cum Sacchato condidit. Et alia quàm plurima, quz bre- 
vitátis cauffa dimittimus. Qua omnia medicatnenta, que ex Rofis fiunt. (fi attenté pro- 
fpicias) tam apud Graecos, ArabesQue, ad nibil aliud videntur prodeffe, quàm ad inflam- 
mationes, & calidos morbos expellendos. De aliis Rofz partibus, quas Plinius dividit, 
nonmemini me legiffeillas ad aliud prodeffe, quàm ad refrigerandum, comprimendiim- 
que. Et nullam earum partem «alefacere adhuc in monumentis Medicorum invenio. 
Mefues Arabum doGiffimus fuccum Rofarum effe calidz temperatura fcribit: quód. nul- 
lum attingat gradum caliditatis (ut ipfe retulit) imprafentiarum oftendere inftituimus, 
Quapropter veftrum erit, meam hanc lucubrationem, qualifcunque ea fit, diligenter fpe- 
&are : uttanquam veritatis amatores veram rei contemplationem potius , quam opinio. 
nem profpiciatis. Hoc negotium habuitanfam à Ioanne cognomento Mcfíues, qui lib.de 
Simplicibus medicinis capite de Rofa, ponit fuccum Rofarum effe calida: temperatura; 
quod eft przter omnem rationem, & contraomnium Medicorum doctrinam atque opi- 
nionem, Quamobrem ut hujus rei veritas clarius cluccat, advertendum cft, quod ad co- 
gnitionem temperature medicinarum, Medici omnes duo nos pracipué docent , Ratio- 
nem & Experimentum. Quorum neutro fuadere mihi pofum , quód Rofarum fuccus 
gradum caliditatis attingat: cum guítus , neque-experimentum fint , qux hoc mihi dc- 
monftrent , nec ratio, qux ad hoc convincat: maxime cum Rofa:ipfa , ut Mefues te. 
flatur , & ceteri przzdicant , infrigidet in primo ordine , & omnes ejus partes hunc ordi- 
nem fervent. Succus veró Rofarum, qui per .expreffionem fubducitur , manifcftiffimà 
virtute frigida pollere videtur: cüm partes aquez (int ez , qux per expreffionem füb- 
trahuntur , ex unguibus , & foliis ipfius Rofz: quapropter eafdem vires , & facultates 
habere debet, quas & folia & ungues , qux ejufdem naturz fünt. Quoniam Arifto- 
tele tefte, Omne quod dividitur fimile eít illi à quo derivatur. Folia nanque Rofa- 
rum , t Galenus, & Aétius docent , componuntur ex aqueis partibus ; qux fünt quz 
per expreffionem extrahuntur: & nihil mirum, fi funt ex quz. ventrem expediant; 
velut Pruna , ut Galenus te(tatur fecundo Alimentorum , qux huriditatis fuz cauffa 
alvum emolliunt. -Etlicctin patte fuperiore Rofz inhareat aliqua caliditas, adeó exigua 
e(t, ut in extra&ione fucci fermé tota evanefcat: & fi qua permaneat ; ob magnam .aquofi- 
tatem deperditur.. Vnde & (i Rofa fit in primoordine infrigidaritium; hac ratione. fuccus 
remanet in fecundo, quoniam illz partes calidz, quz erant in Rofa, deperdita fuerunt in 
fucciexpreffione : quod experimento cognofces, fi vel pauxillum ex cobiberis; faporem 
acerbum atque aufterum in eo fenties, qui conftridtivam virtutem manifcfté demonftrat. 
Per guftum enim diiudicantur naturz medicinatum, ut Galenus libro quinto de Simplici 
medicinanos docuit. In guftu autem, inquitjomncs fimiliter guftabilium corporum par» 
ticulz iri linguam incidunt, fenfamqQue movent pro füa natura fingulz. Et fi per odorem 
dijudices calidam temperaturam Rofam habere , in eodem libro ipfc. Galenus capite 22. 
affirmat ex odore:de fenfibilium temperatura cognofcere-:non poffumus , ut: ex: guftu. 
Quod fi cavillator arguat , quód partes rubez füperiores Rofz, funtez, quz calorem mi- 
niftrant ipfi fucco, hoc potitis effet attribuendum infufioni Rofarum, in qua tantummodo 
permeant pattes illa fübtiles tubeze, quz danteiamaritudinem & ruborem , qux quidem 
tranfeunt in i nem : quod cognofces ex fapore , quo amaritudinem manifeftam fen- 
ties. Quapropter potius dijudicarem infufionem habere vim folutivam, quàm füccum : 
cüm in infu(ione fint partes illa fübtiles, qua poffunt facere folutionem. Mefués autem 
non ad aliud Infufionem faccharo confectam comprobat, quàm ad morboscalidos, fe- 
brium aduftiones , pedtorisque. calorem. Et fuper colorem, fuccum Rofarum , quoniam 
rubeus eft, dices calidam temperiem poflidere:. Audi Galenum libro.de Theriaca/ad Pi- 
fonem , ab hoc errore nos avertentem : Neque enim calcem , inquit ; quód caridida fit, 
quemadmodum nix, vifu duntaxat frigidam judicare ; fatiseffe cenfemus :neque Rofam 
i rubea fit, ideo illam calefacere, ftatim pro certo habemus: fed unà cum vifu fenfum 
quoque ra&us adhibentes, caliddm quidem illam, adeó ut urat ; certó invenimus: Hanc 
yeró quàd frigiditatem econtrario in ca tadtu percipiamus;ex refrigerantium numero effe, 
fitmiter habemusperfuafum,.. Hac Galenus.: Quod fi ulterius lioc cognofcere cupis;lege - 
eundem Galenum libro primo de-Simplici medicina, in quo Galeriusrios docéc;non de 
bere dijudicari temperaturam KcicinwpasférdSiM Mp: ::Et quód Rofa; licet rubra fit, 
inter medicinas frigidas connumeratur : quod etiam congruum videtur ejus fucco, Sunt 
complures rationes, quz poffunt ad hocprobandum in medium adduci, quas brevitatis 
gratia 
VENCER 
AY 
s 
