t. DOT 
- * v y. 
^ EENE 
I2 NICOLAI MONARDI DE TS PITE 2 E 
rerum noninte lexit;Mala Citria unius tantum generis ac nominis,atque ita vix cognita apud antiquos 
fuitle legimus : Nos verà cjus pomi variis generibus nomina diverfa indidimus, Cidras, Naranias, To- 
xonias, Limas, Limoncs, appellantes, Hactenus Nebritlenfis. Non folüm arborum os ; fed arbo- 
rcs ipf in alium modum per infitionis curiofitatem devenerunt: Nam Citrus arbor in rantio inferta, 
ad magnam proceritatém provenit, & Aurantius in Citroad tam humilem formam, ut magnitudinem 
unius cubiti Aurantius non excedat. Et ut unico verbo hoc negotium abfolvam, per infitionem Au- - 
rantias àd nos devenifle, pro certo habemus perfuafum : has enim antiquiores non cognoverunt, Ani. 
cenna veró commentatio de Virtutibus cordis; & lib. r. de Vrinis, & lib. g. de Antidotis de Citrangulis 
commemorat: Quod & Mefues fa&titavit, quando Oleum de pomis Citran guli fcripiit, qui an fint Au-. 
rantiz, nondum nobis conftat. Sed tempus cft, ut ad aliam Cirrum fermonem yertamus, Menízx verà 
- illz,mi Quadra, à veteribus decantatz, qua ex Citro antiquitus conficicbantur,ob arboris proceritatem, 
quód ex Àurantio poffint fieri tuis literis affirmas, qua raüone à veteribus Aurantias efle cognitas dedu- 
cis, cüm ex Citro noftrà fieri non polIint, quoniam infima arbor cft, non apta ad tale opus. Non miror . 
: quàd in eandem difficultatem incidas , ad quam complures antiquiores devenerunt. Menfas illas tam 
k. pretiofas, praefertim Ciceronianas, non fuillé ex hac Citro, pluribus conficimus argumentis , quoniam 
Citrus hzc alia cft oninino ab ca quz Cittia mala producit ; eít nanque illà cupreffo fimilis. Multum 
enim differt Citrus noftraàcupreffo. Citrus folia lauri habet, cuptcilus vero juntperi,Gbinzque. In cul. 
tu non parum difT:ntiunt, quoniam Citrus illa montes & loca frigida amat , Aurantius Veró frigora fu- 
ra modum odit,calidisq. locis familiaris: omitto alia quamplurima,in quibus diffcrt Citrus noítra ma- 
h Citria ferens; à Citro arbore ex qua menfe illz ficbant , qua tanto in prctio habite fuere apud anti- 
quos, ut Iuba Rex duas menfías emeret,quarum alteri pretium fuit quindecim librarum,alteri pauló mi. 
BE nüs. Dion (ut Hermolaus refert) in Neronis vita, non Citrias fed Cedrinas menfas nuncupare maluit, 
COSE ut Cedro potiüs quàm Citro fimiles viderentur arbores. yeu E 525 
,. Quibus indiciis manifeftiffimum eft , alteram efle arborem Citrum, ex qua menfas illas tanto pretio . 
fabricabant, alteram ver efle mala Citzia producens. Aurantius verà licet ingens arbor fit, per in(itio- . 
nem adveniffe talem, pro certo habemus, Multa.enim monftta contingunt 1n natura, ur Ariftoteles. 
lib. 2. de Generatione animalium retulit : Animalibus videlicet & Arboribus. Animalibus propter di- , 
verforum eorum commiílionem.. Quod quidem in Libya juxta Nilum fluvium plurima ferarum fpe- 
cies bibendi gratia convenire cogantur, inibique varia miftura varias monftrorum. formas, fubindeque 
novas nafci. Vnde venit adagium , Semper Africa novi aliquid apportat. Arboribus veró accidunt 
monftra per infitionem :nam talea alicujus arboris in alia arbore certo modo aflixa , producitur tertium, 
quod monftrum dici potcft, Sic evenit Aurantio, quoniam per cómi(tionem diverfarum arborum(quod 
per infitionis opus fit) Aurantius ad nos devenit. Quod de Thcophra(to dubitatur, i Aurantias cogno- 
verit: Ipfeenim lib. iv. de Hiftoria plantarum fub nomine Mali Peráüca:& Medic, arborem defcribit, 
quz cum Citro non paryam fimilitudinem habet,& inompibus quibus Graci & Arabesde Citro & Cic. 
tria deliniarunt, nihil differt: certum quidem eft, arborem Citria ferentem inibi Theophraftum intellz- ud 
xille, & non Aurantium: quoniam de ejus proceritate non meminit; quz bis magna, illisita deeft,utar- — 
bufta potiüs judicari poffint. Ncc figuram pomo dedit, quoniam Aurantiz rotunda, Citri ver oblonga 
videtur. .. Ianus Cornarius in commentariis Galeni de Compofitione medicamentorum localium , Au. 
jJ rantias fub malis Ce(tianis Galenum intellexiffe , indubitanter affitmat:- quod nec.rationi , nec judicio 
confenraneum eft. Quoniam(ut egoexiftimo) Celtianum , itemque Mananum malum idem effe opor- 
tet, fub pomis comprehenfis,& Ceítiana.malaà Ceftio , (icut Matiana à Matio appellari poffint : Vnde 
uieuolNUingua Mangana à, Matio stuncupaimus, Sed tempus eft, ut frenum calamo imponamus, 
: u -Hac fant, Quadra dodtiflime, quz. de Molo Citio, atque Aurantiis imptz(entiarum occurrunt, qu£ - d 
, pro oraculis noni prodo.. Et fi non probaveris, culpam in te.rciiciam; qui arbittumime inter tam celebra- 
 Tosviroseffevoluifti, Vale. . " urbis pipa tols -— 
"M 
3 2 2er 23:11h - IH oce p 
xu 950 
ae tx 
ul 
Bue Moe 2E. 
eic gmusias 
(11i 
N3O bI DUI 
382 3o egio0 quae 
m i M Ap 
KTUA Éspam 2: 
ée oii ador: 
* PEPREN 
