" ; i 
3 
id | 
* 
$t A oGPGECTGR E BELLONIUI: e 8.0 
; mutatione adquifita fuit; Atque licetmagnam ejus vim ptimáà illá navigatione retuleríne, 
fi nunc denüó navigationem inftituant; non eft quod (s tantundem adquilituros fperent : 
nam cüm ptimum cóappellerentjid inveneruntlongojam tempore àb incolis colledtum, 
atque cadem rationequa in Europa fieri folet, repurgatum.. Itaque fciendum eft; eos pri- 
ma navigatione in Perüanas infulas famma diligentia & omnibus mediis aurum & argen- 
tum quod Infulani diuturno tempore paulatim collegcrant, perquifiviffe. Sed conceda- 
musillos.denuó rantundem adquirere velle; annon tempusillud as Infulanis tti- 
buere debebunt ? Multo fané tempore illis exípe&tandum erit , multa: deinde opera adhi. 
bendz quzillud eruant; & neceffarii faciendi fumtus: nam Indi € merallicis venis vi ignis 
id collegerant, non fecus atque in Europa fieri folet : quod illorum ipforum fcriptis proba. 
bimus. Quoniam autem Indi nullum pecunia ufum habent, eorum argentum & at- 
rum in vafa conflatum fuiffe credendum eft. "Nam licet Indorum fodinz uberiores fint 
quàm alibi, atque faciliüs minoribufque expenfis excoquantur quàm in Europa, vel licet 
eorum flumina plus auri arenz permixtum ferant, quàm noftra ; magno tamen artificio, 
ingentibufque expenfis opus fuit in utroque genere; & longà tempotis morà ad illud à fuis 
fpurcitiis expurgandum : minimé autem (ut plerique ante arbitrabantur) inventum cft in 
laminas conflatum; neque cüilibettollere licuit; & in fafriculos componere ut facilids j 
naves deferretur. Rem autem fic fe habere, ipfi Scriptores de Indorum Rege captivo a 
monem facientes teftantur, cim plurimas zdesad aurum & argentum fundendti exftri- 
&aselle tradunt, aurique venam multo difficilis in planiscolligi, quam in montibus qui 
in divitibus Peru provinciis funt: montanumQue aurum ftanno & fulphuri permixtum 
effc; 3 s ut feparetur; ingentem in monte ftruunt ignem; qui fuo calore fulphur cales 
faciendo, argentum à reliquorum metallorum permixtione diffolvat; & fluidum reddat. 
Equibus verbis ab ipfis fupradi&is Au&oribus defumtis, liquet, aurum & argentum eá- 
dem. ratione quá apud nos, é fuis venis erui & expurgari : ubicumque etenim eximatur, 
femper judicandum minerale cffe ; atque confequenter multis aliis metallis perniixtum. 
Itaque fi aliquando ingentem ejus quantitatem una vicc rctulerunt , illud ex: Regum 
redemptiorie atque fuarum mercium permutatione adquifiverunt. Nos hecideó retu- 
limus, quód plerique exiftimarent , aurum iftic adeó vulgare cffe, ut equorum folex 
ex puroauro fierent, & plauftrorum aratrorumqQuc rotz co munirentur. Aurum -porrà 
non minüs e fuis venis in Orientali India eruitur, quàm in Occidentalibus infülis Peru. 
Per Qrientalem Indiam intelligimus: ZExchiopiam , cui dominatur Presbyter Ioannes. 
Literz Latinz Regi Lufitaniz ab ipfo infcripta: & typis expreffe fidcm faciunt, ipfum 
millies centena millia drachmarum auri Regi Lufitaniz polliceri', fi; bellum adverfus 
Turcas gereret. Ec fané Presbyter Ioannes & pecunias & milites illi dedit, ut Turca 
bellum moveret. Ingens profedó auri fumma; millies centena drachmarum millia una 
viceà Presbytero Toanne Lufitaniz Regi praeberi: attamen non idcirco dicendum eft;quin 
plurimum: impendendum fuerit ut ex fuis venis erueretur. Idem Presbyter Ioannes qua- 
»driennioaut quinquennio póft, aliasliteras ad Lufitanix Regem dedit , quibus illum ro* 
gabat, ut é Chriftianorum provinciis omnis generis artifices illi mittetet, praefertim au- 
tem eos qui aurum in tenues laminas diducere , numifiiata incidere, pecuniam cudere; 
in auzo & argento fculpere noffent: item bonos typographos, qui libros typis expri- 
merent: fed prz reliquis expetebat magnum numerum corum qui in fodinis eruendis ex 
petti effent; quique omnia quz ad metallicas operas neceffaria funt , callerent ; puriores 
metallicas omnis generis venas à vilioribus dignofcere noffent; & aurum atque argentum 
àreliquis metalloruni generibus cxacté fepatarenon effentipgnari. Ex jam didis igitur li- 
terís patet, omne aurum & argentum Orientalis Indiz metallicarum operarumiartificio, — 
induftrià & magno labore é fuis venis erui E€ alias operas aliis in. fua arte magis peri- - 
tas, & artem non zqualiteromnes callere , non modó iftíc, fed etiam in Europa & Afia. 
Etfané plurimi metallarii é Bohemia, Saxonia; & reliqua Germania difcefferünt ut in 
Ethiopia laborarent, eojuc Regis Lufitaniz fumtibus perdu&i fuerunt. Itaque patet; 
inutraque India aurum € fuis vcnis erui folere magnis fumtibus & longo tempore; quetm- 
admodum in Europa ; atque illosculpà non vacare,qui tam magnifica de iis fcripferunt , 
cüm fe à veritate aliena fcribere non ignoratent. Atque üt exactis de hac re agamus,pro 
bare volumüs, aurum évenis Occidentis erutum & expurgatum, non iintis & : E 
perfe&tum effe, illo quod ex Oriente erutum eft: in Septentrione vetó erutu ptt 
fe&um effe, acin Meridie defumrum.. Namlicet Oriens Occidente calidior & ficci 
fit, atque Septentrio frigidior & humidior Meridie; pfopterea tamen aurum zqué perfe" 
&am concoQtionem habere non definit in unoloco quàm inalio: nam quod in frigidifl 
ma orbisregione eruitur, non minds perfectum eft, eo quod ex calidiffima ZEthiop 
