OBSERVATIONVM LIBER t. di A 
E - nomen Gallicum invenerunt;nifi quis Harenniers appellare vellet: vulgarem tamen apud 
| Tralosappellationem invenerunt: Romani enim Pifcigaroli nominant, voce ex pifcibus & 
| garo formata. Pifcigaroli Conftantinopolitani,magna ex parte in Pera habitant, & recen- 
tes pifces fingulis diebus apparant: nam vel frixos divendunt,vel exemptis inteftinis & ca- 
pitibus, muria maceránt, & in garum refolvunt. Plurimum tamen intereft ex quo piíce 
garum fiat: nam ex folo feré Trachuro, quem Veneti Suro nominant , & Scombris, com- 
mode fieri poteft. Garum veteribus tanti zftimatum fuit,ut Plinius exquifitum liquorem 
id vocárit, nec ullum pené majore in precio effe Roma dixerit. Praterea ait, varii genetis 
ideffe. Credimusquidem etiam ex pifcibus fquamatis parari poffe, Vt autem demonftre- ! 
mus Iudxos ab omni antiquitate in vi&us rationc fumimá abftinentiá ufos effe ipfius Plinii 12.512). 
de hoc garo fcribentis verba in medium proferemus. Aliud veró ad caftimoniarum fu. » 
perftitionem, inquit, etiam facris Iudzis dicatum, quod fit € pifcibus (quama carentibus, » 
Nifi nobis conftitiffet,illos adhuc fuperftitiosé obfervare ne garo vulgari utantur, hzc non 
protuliffemus. Peculiares enim habent ápparatus ir eorá grati4m factos, quemadmodum 
confedum illud ex fturionum ovis, quod omnes Caviar appellant , adeó vulgare in Gra- 
corum & Turcarum menfis, üt nemo fit qui eo non vefcatur , exceptis Iudzis, qui fciunt 
Sturionem fquamis carere. Scd qui Tana incolunt, quum magnam Cyprinorum quanti- 
tatem capiunt, eorum ova adempta ita falire norurit , ut optimi faporis Caviar rubrum ex 
iis conficiant in ludorum ufüm , quod Conflantinopoli venundatur. Hzc peculiariter 
defcripta funt binis libris, in quibus omnium pifcium icones exhibuimus. 
LH 
Uetutia monumenta sc Alia fingularia qua 
Conslantinopol conspictimtur. 
Caf LXxVI. 
alicujusmagnificentiam in univerfo orbe inveniri non poffit: nam fummam habet 
^^ maris commoditatém. Nihil illic antiquius confpicitur, quàm id quod Romani 
Imperatores , deinde Graci erigi curárunt. Atque hocaddimus , unum Conftantinum 
pluribus Antiquitatis ornamentis Romam fpoliaffe, ut Conftantinopolim ornatet, quàm 
viginti alii Imperatores centum annorum fpatio exftruxerint.: Quidquid etiam illic cle- 
gantis atque vetuíti operis confpicitur, olim é Romá tranfve&tum füit. Inter aliá, colum- 
na eft ex porphyritico lapide, non procul à D. Sophia: templo. Eft prztet hzc Hippodro- 
1nus,opus magnificum & fumptuofum, in quo duo funt obelifti; quorum alter marmo- 
reis lapidibus ferro & plumbo colligatis conftans, olim zreis laminis inauratis te&us fuit: 
alter, ríec is integer,ex Egypto cft advectus. Inco etiam eft xncus ferpens, opere fufili,in- 
gentis magnitudinis,columnz inftar cre&us. Conftantinopolis íeptem morites murorum 
ambitu non minds claudit, quàm Roma. Triplici muro cinda eft: fed eodem tempore 
cos non fuiffe exftru&os appáret : nam pleraque marmorcarum columnarüm fragmenta 
interjeda confpiciuntur , qux indicant feftinanter opus peractum fuiffe. Divx: Sophiz 
templum, pulchritudine omnes quz adhuc extant ftru&uras longé füperat, etiam ipfum 
Romanum Pantheon: nam tota templi interior pars in fornices exftructa eft, fuperiore 
p patentes, & lucem admittentes,quz columnis e felectiffimo marmore variorum co: 
orum confedis fuftinentur: fantQue in eo templo (fi licet dicere) tot porta quot in anno 
dies. Quoniam veró in Turcarum phanum fivc Mefquitam ceffit , Chriftianis ingredi 
non licet : ipfistamen & Iudzis toto corpore in templum produ&ó ex portis interiora fpe- 
Gare permiffum eft. Quifquis id templum viderit, Romanum Pantheon, vulgo'S; Maria 
Rotunda appellatum, admirari definet./. Imo miramur Pantheon adeó extolli;cüm cjus 
ftru&ura tanto ut prxdicant artificio non conftet: nam quilibet vilis etiatn faber murarius 
facilé & ex tempore illius fabricam animo concipere poteft ;quandoquidem ejus bafis 
adeó firma, muri adcó denfi funt, & ex omni parte folidi, ut difficile nobis non videatur 
fornicem perviam fuperxdificaffe. At D. Sophia templi alia eft fané ftructura (foris qui- 
dem codo latere uti Pantheon conftans , & interiüs marmore incruftata) ampla & laté 
patens; & tenui materia undique exílrudta. Turcz ad cjus exemplum fuas Mefquitas 
a'dificarunt; nam circiter fexadmodum fplendidz & magnificz intra cettef(imum ánnum 
ad D. Sophiz templi cxcmplar funt fa&z.. Vetufti cujufdam palatii rudera confpiciuntur; 
quod vulgus Conftantini palatium appellat. T'urcarum Impetatot in eo/füos elephantos 
| atquealia mitia animantia alit. Vicinus Hippodromo locus eft, vetuftum olim templum, 
: GG inquo 
C ONSTANTINOPOLITAN A ürbseo loco fita eft , ut coinmodior ad Monarchz 
