ODSERVATIONVYM LLBE IL $5 
Difceptatio de piratits eortmque definitio: 
| CERTE 
VONIAM quid fibi hoc vocabulum Pirata velit, Mediterranex tegiones non fa- 
tisintelligunt, atque in ipforum poteftate fuimus ; quid Pirata fit, edocere volu- 
mus. Vrid porró paucis demonítremus, quomodo fefc füftentare queat, atque 
- unde originem fumat ; imaginandum eft, tres aut quatuor viros navigandi peritos , atquc 
audaces, fortunz fefe exponere; qui cüm initio egeni fint , unicamqQue nauiculam przda- 
toriam aut vilem dromadem habeant, pyxide tamen navigatoria five quadrante quod 
Buffolo vocant, przditos effe, atque bellico apparatu, videlicet levibus quibufdam armis 
ad eminus feriendum. | Pro fua alimonia faccum fariná plenum vehunt , atque nonnihil 
panis bifcodti, utrem olei, mel, aliquot alliorum & ceparum fimul colligatorum fafcicu- 
los, & falis modicum; qua in menítrtum fpacium fufficiant |. Rebus ita comparatis, mari 
fcíe exponunt, có navem dirigentes ubi quaílum facerc fperant. | Si ventusadveríüs ter- 
ram petere cos cogit, naviculam in continentem fubducunt , eamQue arborum ramis, te- 
gunt: cum ligna fecuribus cxdentes ignem ftruunt, placentamqQue ex farina conficientes, 
eádeim ratione coquunt, qua olim. Romani milites in bello folebant , aream aut ferream 
laminam geftantes, quà binis lapidibus impofitá ,ignem fübftruebant , fed füpra extenía 
priüs placent, quz, ignis ardore incalefcente laminà, percoquebatur.. Cüm igitur ita pa- 
rata omnia habeant, fieri non poteft, quin unb aut altero menfe opimam aliquam przdam 
- nancifcantur. Quam fi favente fortuná adepti fint, brevi opulenti fiunt. Vt ut fit, nulla 
adcócxigua przda illis obtingerc poteft,quz ad majora illos afpirare non faciat. Quia ve- 
10 hac peftis adeó contagiofa cft, ut uno die ex Afia in Africam ttanfvolet ; nemo eft qui 
non magnopere eam metuat,fibique,quantum poffit,abillà caveat. Id malum publicum, 
continentis incolas cogit ipfosin mari obfervare eà quà dicemus ratione. Nulla funt in 
infulis, five in continentis littore, montium iuga, in quibus interdiu. non conftituantur 
excubitores, qui obfervent an aliquos piratas in mari navigantes confpiciant. Quód fina- 
vem aliquam viderint, facilé di(cernent sitne pirata alicujus, n&cne : nam tam dextre dif- 
fimulare non poterunt, quin fufpedtos fefe reddant. Semper enim latibula quaritant,hinc 
inde obfervantes, ut aliquem inopinatum opprimant. Si excubix ejufmodi naves in mari 
confpexerint,fübitó ignem accendunt;qui quoniam interdiu confpici non poffet,de indu- 
flria materiam aliquam prz paratam habent,qua ingentem fumum excitet.Si plures naves 
confpexerint,variis locis fumum excitabunt: nam multi fumi plures naves confpedtas effc. 
indicant. His fignis omnes vicinorum portuum incolz admonenturut fibicaveant. Rcli-. 
quz quz in aliis montium iugis funt excubiz,priorum exemplum fequuntur, tametfi nihil 
aliud quàm fumos viderint. Sub nodis veró crepufculi, luculentum ignem excitár, quiab 
omnibus confpici queat. Nam eanautarum eft confüetudo,ut tum omnes ad loca ubicol- 
locatz funt excubix;oculos convertant fcientesexcubias fingulis nodibus lucidum ignem. 
excitarc,in fecuritatis indicium: idQ. appellant, littus marinü atque ipfum etiam mare niti- 
dum & purum effe;ut contrà cüm multi ignesconfpiciunturmaritimam oram nebulofam 
effe. Q uód fi fpeculator binos ignes excirarit, duas hoftium naves confpedtas effe indicium 
cft: idem fit de tribus, quatuor, aut pluribus. Q uód fi tot ignes excitàrit ut eorum nume- 
rusiniri nequeat;indicium eft plures eum cófpexiffe naves,quàm numerare valuerit. Hlud 
ignisindicium omnibus locis tam in pace quàm in bello obferuatur : eaQue certe res inter 
ceteras Reipublicz maxime utiliseft. Nam unius duntaxat fpeculz exploratore opus , ad 
univerfam provinciam commonefaciendam. Speculatoribus enim fibi invicem refpon-. 
dentibus, isqui proeul abeft, non minus admonet eum qui longiore adhuc intervallo di- 
flat,quam fi ipfemet vidiffet: idque unicà eiufdem diei horà, ad plura quàm centunt quin- 
quaginta milliaria. Non eftrecensinventum. Herodotus cnim rcfert, Scyri incolas ad- 
monere potuiffe Grzcos plufquam ttiginta milliaribus inde diftantes , de tribus triremi- 
busquasillis Xerxes ademerar. Similis ignium ratio non minus in Anglia obfervatur; 
przfertim belli tempore, quàm in maris zEgzi infillis. Nam ad unicum ignis fignum in 
proximo monte editum, minus trium horarum fpacio omnes vicinz tegionis incolz cum 
armis congregantur; cumque fingulz tribus fciant pe illis proficifcendum fit ad hoftes 
reprimendos, cos à fuis littoribus arcentes, defcendere non patiuntur. Haxccüm piraté 
non ignorent; cam ob caufam no&tu plerumque navigant;atque ad littus appelluritloco iis 
maxime opportuno;ut füum myoparonem inlitcus pertra&um ramis tegere queant. Inter- 
ca ocium habent infidiandi iis qui& pagis adveniunt, five pafcendi pecoris, ive aquandi, 
five quidpiam aliud agendi gratia; com prchenfis illicó compedes iniciunt;ut iis remigibus 
; ; Huge utáricür, 
