DE NEGLECTA CVITVRA $TÍRP. EY, 
faciendos Regi propofuimus, nifi ut, quandoquidetn ipfius Majtta: mandatum dederat - 
ut aliquod beneficium in me conferrecur, tametfi nibil adhuc me effeüurum pollicitus 
effer; ipfius nunc voluntas effet, przcipere ut beneficioillo tum donato frui poffem; me 
rationem demonftraturum cducandi fingulis annis multa arborum genera, quiz neque in 
Franciz agro, neque in cujufquam / rincipis hortis in hoc regno unquam confpecta fuére : 
atque fic perfeverando,nullam difficultatem obftaculo fore, quo munus ubique vulgaria 
fiant, non ad duodenarium aut centenarium milienariámve numerüm,fed ad decies cen- 
tena millia. An quifquam fine admiratione audire poterit;hanc difquifiionem nunquam 
ab iis fuiffc zftimatam à quibus omnem favorem obunere promerebatur? Quid. hoc? 
Nempe, non modó fcripta commentaria vobis adferre , edocentia quaenam fint ftirpes 
quarum Theophraftus meminir; fed uc illis frui poffiuis cfficere, vobis eas quas recenfet 
exhibendo. $i igitur Traupalum,Lacaram, Apharcam, OEleagnum,Celaftrum, Adrach- 
nen, Cercin , Thuiam, Phyliram , Halyphleon , Crategum , ZEquum , Oerum, & fim:les 
alias arbores ipíius fcriptis celebratas habcretis,an cas cuntemneretis ? Cüm igitur carum 
defcriptio & Gallic appellationis expreffio xftimanda fit ; an non prarftantius cenfebitur 
communes illas facere his qui expetunt? Quód fi fufpicaminiid fieri non poffe, minis 
dociles eftis quam erudiciffimus T hcophraftus, qui non modó ctedidit , fed etiam fcriptis 
tradidit, nonnullas arbores jam czefas, & dolatas, poftca reviruiffe & revixiffe. 
Exempla diligentum -Agricolarum quibus probatur , quod virens 
fupra terram conspictur, quodá, nova "vere traníblantaturstd 
omne vel locia incultis vel domekticis femine nat um e[[e o»... 
PROBLEMA XI. 
femine ? quafi vero Tiliz, Corni, Mali, Pyri, & fimilium arborum genera; item fru- 
ticum, herbarum, & cetera quz novo vere in urbibus publico foro venduntur;é nu- 
cleis, granis, & feminibus, vel ramis terrz infixis non fuccreviffent. At quis cogiret, ifta 
duntaxat locum habere, cüm homines ocio abundant, pacéque fruuntur,non autem belli 
tempore: quafi nonnullz rcs pacis deliciis congruerent  aliz rebus bellicis neceffariz ef- 
fent: attamen qualifcunque tandem (it cultura, utroque tempore ncceffaria eft : nam ipfi- 
met bellatores, five hibernent, five in expeditionem ptoficifcantur , aut inde redeant, ad 
culturam concedere folent ; quemadmodum etiam Machiavellus fuas de bello difcepra- - 
tiones hincaufpicatuseft. Neque Carat, neque cjusmajores, nequejus pofteri, unquam 
commeatus copià abundarunt, aut ejus penurià laborarunt, quam ex ipfa. Nam quis un- 
quam de pecuniarum inopià conquirentes audivit ,. quemadmodum nunc fit? Res fru- 
mentaria, hoc eft,annona, illorum confilia aut promovebat aut remorabatur pro ipfius 
abundantizratione. Cüm igitur tellus veftro auxilio foecundior reddi poffit, & vobis uti- 
litatis decimas referre : illius caufa nulli rei parcere debetis, ut illa veftri commodi caufa 
non defatigetur. Ejus rei comprobationem audite; Cüm Rex p. m. bonarum littera- 
rum alumnus Rupellà reverterctur, contigit ut prudens quidam Antiftes ipfius aulicus 
apud rufticum in itinere diverteret, quem per univerfam viciniam fama erat Máhdrago- 
ram alere, cujus beneficio przdives evafiffet. Hic Antiftes vir zquus & gravis id intelli- 
gens, anid verum effet exquirere voluit. Itaque evocato in fecreuoremi locum fuo hofpi- 
te;illum oravit, ut nifi moleftum effet, & fi fieri poffet; Mandragoram quz ipfiim opulen- 
tum reddidiffet, illi oftenderet : cum ille; Falfa (unt, mi domine;quz dc me memorantur: 
- nam nullamaliam Mandragoram habeo, prater cam quam nuncaudies. Vigit ifuntan- 
ni quód in hanc provinciam conceffcrim : cüm vcró multa operta ad agrórum culturam 
effzntneceffariz, nunquam fervus vel ancilla; filius vel filia poft rne cubitum iit; atque pri- 
mus femper cubitu fürrcxi: eaque ratione mea jumenta , atque ipfaculrura pro mea di- 
ligentia uberiora funt reddita: Idem Romzaccidit mifero cdam mancipio Tibertarem 
: jam adepto , quod brevi tempore dives effo&um eft, fed non fine vicinorum itvidia ,qui 
cümi fegetes uberiores fuis confpicerént, eas in (uós agros veneficiis pelliceze atbitra- - 
bantur;caQue de caufa Romam coram Senatuconvocatus eft. At illi de hac re pérturbato 
& admodum folicito, tandem in mentem venit , ut arattu v, plaüffrajue & boves, bipa- 
lia, bidentefqüe, & reliqua ruftica in(trumenta in forur Romanum veheret, atque fe iftic 
judicio feret. Cui Iudex; Adefdum, quid ad hac refponides quz tibi obüciuntur;nempe 
vicinorum fegetesin tuum agrum vencficiis pellexiffe ? Domine inquit, cn mea vencficia. 
TIiA4 Iudices 
S E D unde quidquid nunc füpra terram viget, ortum habere credendum eft, quàm ex 
