130 PETRI BELLOÓONII ÍIlBEIL 
- SPracepta fia qui bac cicuratione in campeflribus €9' planis uti volent... 
jfrve ea [rats im infulis , fue in mediterraneir, accommoda. 
PROBLEMA XIY. 
men contineri, quz in campcítribus noftris filvis nafcatur; neque etiam plürima- 
rumaliarum nomina, quas tamen facile nancifci poffem us, fi neceffarium effetfed 
ncque infetta fuére nomina multarum aliarum qua nimis difficulter ed ucari poffi unt, licet 
magná quantitate variis locis reperiantur; ut Limones, Citrix, Poma Adami, Ponice , Pi 
ftacia, Olex, Lentifci, Caffiz, Palmz, Pala: non ignorans ifta Cicurati non poffe, nifi ma- 
jorelabore. Neque iftic fit mentio aliarum multis jam locis vulgarium ut funt Cupreffi, 
Lauri, Accres ladfolii,Sabinz.| Vc ergointelligi queat quznam arbores fint nominate, S 
qua rationc facile erit cuivis exiguo fümtu carum originem habete; docebitur , üt qui de- 
fiderer, non modó libras, fed modios, & culcos plenos, atque, fi opus cft , integra plauftra 
haberé poffit. Si igitur fine difficultate, parvoquc adeó fumtu fingulorum generum ma- 
gnàm quantitatem nanciíci poffe certum eft, & omnia in feminariis ali; qu velin ligneis 
capfis, vel fictilibus, vel areolis plana terra fiant; quemadmod um fponte in filveftribus na- 
Ícuntur; quid oberit quo minus premiffa praftari queant, fi neceffarii homines adhibean- 
tur ? Sed quis tacere queat, necobiiciat Magnatibus qui poffeffiones fuas in planis & cam- 
peftribus obtinent; quód majore induftrià arbores alere non nórint quàm Populi & Salicis 
perticis terrz infixis? quafi veró Fagi, Oftriz, Vlmi, Fraxini, Aceres, Corni, & fimiles in 
proxiinis filvis nafcentes, frudus & femina non prxberenr , qux: facilé ali poffint? Si ve- 
rum eft tantam effe ligni penuriam & caritatem in infülis , in Scotia, & alus plerifque re- 
gnis, ut factido carbone foffili ignem firucre cogantur, cüm tamen agris inutilibus & in- 
cultis abundent ; hinc difcere poterunt qua ratione cos utiles reddant, modà fibi compa- 
rare rob pigeat quz illis oftenduntur.. Sic etiam ufui erunt ifta pracepta L'armor incolis, 
ut vicinotum fuorum L'Aarguet facultatibus juvari queant. Docebuntur eiiam non mo- 
dó per flumina Elaverem, Rhenum, Rhodanum, Ligerim ; fed & peraliosamnes, earum 
arborum, five Abietum, Fraxinorum, Picearum, five aliarum femine navesonuftas,à ru- 
fticis montium accolis comparari poffe : ubi ruftici Faginam glandem atate colligunt , ex 
qua oleum in quotidianum ufum exprimunt; qua glande integra naves onetari & vili pre- 
cio emi poffenr. 136 33 E 
Nec vetó ignoramus, quin foli naturacali natura refpondere debeat; pto flirpis naturá 
& ingenio; & eandemeffe de plantis & animalibus tatione : nam exempli gratià, nulli 
cameli, nulli bubali, in his regionibus vivere confpiciuntur, qui tamen in aliis admodum 
funt vulgares. At hic non reperiuntürquoniam hárum regionum jncolispon funt in ufu. 
Ariftoteles fcripfit ainos in Gallia propter frigora non vivete , eos tamen Gallicum aérem 
probé ferre conftat. Sic ctiam planta qux colenda venit, utriufque particeps effe deber, 
videlicet locis ubi fponte nafcitur. At híc cüm de carum. cultura fermonem inftituimus; 
V IDETIS Ergototo co [criptó quod Regi oblatum fuit;nullum arboris vulgaris no- 
- docemus qua ratione cogendz, ut noftrz voluntati obfequentes fint, atquc illas confer- 
» 
', vando, & molliter fovendo, voluptatem & utilitatem ab ipfisaccipiamus; ut aliàs in Agri- 
Wo pluribus demonftrabimus, fecernentes cas quz ramis pangi poffunt, hiememqQue 
cunt, ab his qua frigorisinjuriam fugiunt; earum inferendi & adulterandi rationes edo- 
centes, Iraque hocloco minimé conflituimus difceptare de foli natura, plantarümve cau- . 
fis, autipfarum & cxli temperamento, quemadmodum nec de carum abundantia & de: 
fcu fterilitate & foecunditate, neque ad quem ufum fint aptz.. Hic addi poffet, diligen- 
tem horrulanutm eniti ,ut (ingularia quzdam opera ex plantis conficiat, ut res parvi mo- 
menti valde infignis appareat. Confpiciuntur in Anglia pergulz ex liguftro tam affabre 
adz, ut ex ligno ab infigniartifice confedtze videantur, fub quibus arex ad globorum lu- 
dosíunt. Romz funt hotri, ubi ex eadem planta, & animalia & triremes tam induftrié ef- 
fidis: funt (przfertim in horto nobilis Equitis Romani Domini Stephani Bouphalo) ut & 
remi & malus, & gubernaculum & vcla dignofci queant: fimilia etiam ex Myrto; cujus 
ramiitá ducuntur, ut ejus rei fimilitudiaem quam exprimere volunt, referant; veluti ho- 
minis equo infidentis,& haftam manu tenentis. Q uifnam, obfecro,in his regionibus ad- 
huc confpexit parietes hedera, lauris, punica malo, liguflro, & fimilibus quz nuncnon 
uccurrunt,ita teCtós,ut aulzis ornati videantur? aut caveam hedera te&am in medio hor- 
AS to, qualis eft Patavii Cardinalis Bembi ? Quis igitur noftros homincs prohibeat, quando 
- ànfais hortis deambulacra inftituunt, quo minus ca integant hederà , ut Itali ? eas autem 
Ae 
E fepes 
€ ; "s 
