Ymollien- 
214. 
Pus mo- 
sentia. 
$ 0 0STIRPIYM HISTORIJ : 
vino autaquz facile ac citó communicant: é contra, quz craffarum partium difficulter ad. 
modum facultatem inliquorcm deponunt. E | 
Exempli gratia;piper,quod quidem craffarum eft partium,exiguum aut nihil odoratum, 
facultatem fuam penes Íe recinct;neque liqueri communicat , capropter & eius Virtuscirca 
ventriculum hzret;ad hepar vix aut non perungit,vt Gal.lib. 1.de fanit. tuend. teftatur. 
Caíia veró,quam vulgó Canellam & Cinamomum,tenuiorum cft parnum,multá habés 
a&ez cffentiz,odoratiffima,vires facilé communicat, & in liquorem transfundit. 
De fecundi facultatibus. Car. vi. 
SL Cv N D £ facultatesprimasnullius alteriusinteruentu confequuntur. Ad has autem 
referuntur,que emolliunt,indurant: rarefaciunt;condenfant: aperiunt;conftipant: attra- 
hunt,repellunt: abftergunt, expurgant, attenuant ,illinunt , obftruunt, incraffant,dolorem 
fcdant atque excitant. 
Emollientia, ua2ax7x4, funt & dicuntur, qux duros tumores & fcirros molliunt. 
His affinia funt diaevinzà (iue &xrvinzd, quz pus mouent: vtraque enim z:qualem ac 
Íymmetrum calorem poffident;atq.illi ces ficcitatem,diuerfo tamé vtraq. modo. 
Püs mouentiafimillimum corpoti calidum producunt abfque vlla humiditatis aut con- 
fumptione, aut adiectione. 
Emollientia pauló maiotem,quàm pro natura, calorem accendunt, & aut de humidi- 
taniscontrahunt, quocirca illa quantitate quidem magis,quàm qualitate calori agunt; quae 
veró indurata emolliunt, qualitate potius. Emplafticum idcirco medicamentum cft, quod 
exa&é fuppuratorium: Nam fi fubftantiam caloris innati augere;non intendere qualitatem 
conueniat, poros corporis obftru&os effe expedit. 
Suntvéró & alia emollientia que humiditatem confequunturomnia enim humida mol- 
lia funt, fi cum calore modico humida perfeuerent : ob id fanguis mollis, quia confiftentia 
liquidus. Fitautem humectatio, & ab ca mollitio; vcl penitiffimé in totam partem ; veluti 
pernuiritionem,qua vera humedatio cft: vel füperficietenus, non per totum, fed per fpatia 
rerum inania;qualis fit à balneo, vcl fotu aqua dulcis. 
Indurantia, exArgurnzz, proprié ca funt,qua citra caloris aut frigotis exceffum reficcant: 
Nam & frigusquidem indurat,& calor nimius. Adipes & alia frigore condenfantur : lutum 
vicalorisignei inlapidesconuertitur, fed hzcalio modo quàm reficcatione fola fiunt. Red- 
diturautem durius fola reficcatione,quod aduentitio humore emollitum eft: veláti in vIce- 
ribus humidior ac laxior caro ; ad quam duriorem reddendam , exficcantia conueniunt, à 
mordacitate, crofione, & alienis vchementibus qüalitatibus alicna. Omne fiquidem quod 
ficcum , dutum. Siccum autem bifariam ficcat & indurat ;alterando fcilicet & ficciorem 
reddendo partium effentiam;, quod proprié durum : aut humorem in poris ac fpatiiscon- 
tentum confimendo. * 
Ett veró & durum repletionc , veluti cüm vter aliquis nimium repletus diftenditur, fed. 
quod renitens & Zvr/svzvr ,non durum Galenus appellat. Inter Indurantia idem lib.v. De 
fimp.med. facult. ctiam refert, quz poftca zuxsemuz,id cft, Condenfantia appellat. 
. Durumautemdicitur, cuicaro noftra temperata cedit. 
. Molle,quod eidem carni ac cuti cedit, fi quidem corpus fimplex fuerit: Q uod enim ex 
pluribusconftat, aut fefe contingentibus, ficut tritici aceruus: aut inuicem implicatis, vt la- 
na,pili, fimul & cedere poteft, nec tamen effe molle. 
Rarefacientia, d eguwnxa , (iue diatoprma tefoluentia, dicuntur, quz cutis poros dilatant, 
& partium fubftantiam tenuiorem rarioremQue reddunt. Modicé calida hzc natura funt, 
 &tenuium partium,acquam minimüm reficcant vt Chameemelum, Althza. Caliditas fi- 
zdperien- 
fia. 
MIC Conftipantia 2T», qua: &: Contrahentia, Occludentia, ac Conftringentia dicun- 
reslenit, — 
Doe excedens non rarefacit, fed adurit, & per aduftionem condenfat & reficcat : Mo- 
erata caliditas vias aperit , & in profundum pcr fubftantia: tenuitatem penetrat, ac dolo- 
Rarum auté dicitur cuius partes fpatiis inanibus interceptz funt, vt fpongia,pumex, &c. 
E contrà veró denfum eft;cui nulla inania funt fpatia aut patentes port,fed partes cópactc. 
Condenfantia, "7ivxvornuz,, vatcfacientibus contraria funt,poros contrahunt, & rara humi- 
dadue incraffant, folidioraque reddunt. Talia exiftunt quz refrigerant;non terrenatamen, 
nec a&rea,fed aquea,& nihil autexiguum omnino adftringunt. Debiliter enim hzc contra- 
hunt & confttingunt, nimirum propter mollitiem;vt Semperuiuum,portulaca,&c. 
Apctientia, dvacouamua,, vaforum ofcula referant, & aperiunt, craffiorum funt partium, 
calida, acria,& mordacia; vt, Cyclaminus,allia, cape. : 
cuf, 
