"Menfes e* 
NOCABLIA. 
Secundas 
expellétia. 
Poxixit. 
12 STIRPIVM HISTORIE 
mixta interifo calore induratum, veluti calculus eft;id nec calido nec frigido diffolui poteft: 
tritura tantummodó comminui ac atteri poteft. Dura namque corpora ab inuicem, & ab aí- 
perisacteruntur. Nullum autem eft;quod intra corpus affumptum , afperitate fua calculum 
attcrere aut comminuere qucat. Tametfi enim lapisfpongia , & fimilia alia afpera ;, huncin 
fcopumànonnullisexhibeantur , nullatenus tamen ad renes aut veficam perueniunt , cüm 
eóliquidarantüm deferantur. — — Lithontrypticai dcirco ac calculum comminuentia ea 
tantum vere funt,qux cohzrentes arenulas diffoluere ac expellere queunt. & talia quidem 
(unt diuretica quzdam calida ac ficca tenuiumque partium,acria quoque,fed remitfius & fi- 
mul amaritudinis nonnihil obainentia,vt Virga aurea qua crudos lentosQue humores , vri 
narios meatus obftruentes, expurgat, & arenulas cohzrentes diffoluit. 
Q ue meníeseuocant,fiue éuumáv à yon, calida fintac tenuium partium oportct,vt cru- 
dos humores concoquant ,craffos veró ac lentos attenuare ac incidere valeant, & meatus 
expurgando ab obtlruéione liberare: qualia funt omnia proprié diuretica quz menfium ex- 
purgationem etiam promouent. Q uód fi veró eadem graucolentia aut amara , hoc przftan- 
tiora & cfficaciora futura.Gràucolentia fiquidem vterum deorfum deprimunt: veluti fuaué 
odorata furfum trahunt; At furfum trahentia ad meufium temoram faciunt: deorfum veró 
deprimétia eofdem ciunt,veluti Ruta;parthenium, chalbanum,füccus medicus,caftorium, 
& alia fimilia.Amara veró etiam valentius quàm alia menfes euocant, quia magis expurgát, 
fiquidem cum cenuitate fübítantiz & acrimonia coniunGis,talia fucrint. veluti fabina, ari- 
ftolochiz omnes, Myrrha, & fimilia; talia enim craffa atcenuant atque diffundunt , vias ac 
orificia venarum potenter expurgant. Sunt veró & alia, qux menfes,fed per accidens, 
promouvent: veluti quz corpus longo morbo autaliás extenuatum reficiunt: aut que idip- 
fum nimio calore reíiccatum refrigeranr ac humectant. Cüm enim ob fanguinis inopiá aut 
paucitatem,menfes prodire nequeant,corpus ali & optimis alimenus fanguinis copia augeri 
debet.vbi veró caliditas adurésac reficcástanguiné abfumicfrigidisac humidis caliditas fic- 
citasd. téperáda;&ad temperié fanguis reuocádus,vt tenuior;aptiord.ad fluxiones reddatur. 
Q ux veró yeso, fiue Jwmiez,id eftfecundasà partu relitas expellunt , nec non & factus 
mortuos,cadem funtcum iis quz menfium purgationes procurant. potiffimüm quz poten- 
tiora,calida nempé,tenuium partium, graueolentia , ac cum acrimonia amara, pracfercim fi 
in maiete quantitate & frequentius propinentur. 
* H 
Buixà Galenus diureticisac menfes mouentibus annumerat. Sunt autem hac , codem 
au&ore,duorum generum,quzdam tuffim fedant, alia prouocant : Q ux etenim ad craffos 
humores é thorace excreandos faciunt, tuffim vnà excitant: econtrà , qux tenues humores 
incraffant,eandem (edant. Nam quz excernuntur, ea cum tuffi & excuffi a&risimpetu ex- 
pelluntur. Calida aucem & tenuium partium, ac extenuandi naturam habent, quz ad craí- 
forum excrementorum thoracis expurgationem adiuuant ; Vt hyffopus , fÍcabiofa , marru- 
bium, Iridisachelenijradices. ^^ Sunttamen & alia quzdam Macdhodeus thoracem ex- 
purgantia,non multum calida,nec impenfé ficca, (cd nonnihil humedaantia,vel faltem,qua 
exalperata fünt,lenientia,vt funt glycyrrhiza, vux paffz , carica: & fimilia dulcia , quz refic- 
cahtibus fubinde praftant: longe fiquidem commodius é thorace excreméta humidis quàm 
ficciseducuntur. ^ Conucniuntetiam thoraci ac pulmonibus medij generis diurctica,. 
qua fi frigida funt, tenues humores incraffant,& tuffim fedant,vt funt Cucumerariorum fe- 
mina,nucleinucum pinearum,& fimilia. — Przcipué tamen tenues humorcs incraffant, 
' actuffim fedant;narcoticam vim obtinentia,veluti Papaueris codia,ex quibus variz compo- 
fitionesapud Galenum lib.v11.de med. fecundum loca. tuffim fedantes. 
La gme...— Lactisac feminiseffeáriccsfacultatespartim in alimentis ; partim in medicamentis , Ga- 
leno tefte; funt. Ladis quidem generationem promouct cibus plenior & suo; , fiue bom 
fucci,& pauló quidem calidior ac ficcior,fi pituitofus fanguis ac frigidior fit: humidior veró 
" acminuscalidus;fi bilisinfefta. Medicamenta autem lac prouocantia tenuium quoque par- 
S emen ge- 
herantia. 
tium,ac calida,& iis,qua vrinas proprié mouent,affinia atque vicina, fed tamen mitiffima;vt 
anifi & anethi femina, foeniculi veró non modó femen,fcd & fuccus. V ehementiora,& qux 
menfes éuocant , la&is gencrationem impediunt. Nam quibus menfes feruntur , his in 
mamillislac nullum aut exiguum admodum colligitur. 
, Semenautem generát, prxter alimenta optimi fucci, & quacunque fanguiniscopiam au- 
gent,etiam calida non admodum ficca,fed latuofa: vt;bulbi,legumina pleraque, orchies, e- 
ruca.Et hadenus quidem de his,quz ad tertij generis facultates referri contingit. 
De uartis facultatibia . CAP. VIII 
D! FFERENTE S acvalde diffimiles quartz dictz facultates à fuperioribus funt: Non 
etenim ex primarum qualitatum aliqua dependent: neque fecundis aut tertiis fuccediit, 
fed 
