14 STISPPRVMOGISTORIAMB T 
Perniciália braffice cum vite odia: (i etenim contigerit brafficam iuxta vitem plantar, 
farmentum vitis augefcens;ac braffica appropinquans, non amplitis rede procedit;fed retrà 
vertitur; Sic & braflicz dum coquitur,fi vinum inftilletur,de cetero non coquitur, & color 
eiuscorrumpitur. Ex multo vino etiam non inebriaturqui crudam brafficam pracfum píerit. 
Amica viti vlmus eft, cuius amplexu viuit & feliciter adolefcit.. 
Quercus & Olca tam pertinaci odio diffidét;vt altera in alteri? (crobe depa&ta moriatur, 
Filix nonrenafcitur harundine feda, autexarata vometi harundine impofita: fimiliter & 
harando intercidit, fi exarctur filice vomcrialligata. Inter harunditiem veró & Afpara- 
gosamicitia , nufquam enim quàm in harundinetis latiores Afparagi. : 
Amica quoque funt Myrtus & Olea: item Ficus, & Olea. 
Qua pari Referuntur veró ad quartas facultates,tum cetià ad fuperioresconfentientes aut diffenz 
pog tientesomncs;qua vni alicui humani corporis parti vel nocent vel profunt. Siquidem pro- 
"um, pterfingularem & fpecificam à fubftantizeffentia proprietatem, & diffenfionem aut cófen- 
fum,vni parti magis quàm reliquis noxam inferunt vel benefaciunt. Rt. Galenuslib.r.de 
med.íccundum genera;exemplo Cantharidum & leporis marini oftendit. Cátharidesénim 
intrà affumptz,reliquis partibus per quas tranfeunt illefis,veficam przcipué exulcerant: Le- 
pus marinus pulmoni tantummodo infeftus,quamuis peralia membra mollia tranfeat. Sic - 
& Betonica;Stoecas, Maiorana,& quadam aliz capiti vtiles: Tuffilago;fcabiofa;hyffopus pe- 
&ori & pulmoni: Eupatorium tum & hepatorium iocinori : lieni afplenion : renibus glycyr- 
rhiza; virga aurca ; vtero pulegium;& arthemifia;& alia tum his,tum aliis partibus. 
Ecfufliciant hzc de facultatibus; nunc quo modo ac ratione ad cognitionem faculta- 
tum perueniri- queat , occurrit docendum. ; ; 
Quibus modis cognofcende facultates flirpinm, dh primum 
MET noir co per odorem. Car.'rx. EIS 
C? GNOSCYNTVR fimplicium medicamentorum & ftirpium facultates experientia 
quidem,tum & guítu;ac fapore: Ex odore quoque de hisiudicari poffe apparet. Recen- 
tiorunr nonnulli ex fignaturis fiue fignaculis , aut 22ezxmeizyofc, qua: fubinde ftirpibusà 
. natura indita funt,de facultatibus;maxime quartis,iudiciumre&e fieri autumant. 
Odor. » Senfibilium autem gratia odoris fenfum Deus Opt. Max:creauit; fed tamen de tempera- 
tura conieduram aut iudicium facere,non perinde tutum per odorem;ac ex guítu; vt Gale- 
» inusait: Sunt amen quzdam, quz vt fapores nos afficiant. fiquidem acida omaia, & przfer- 
| timacetum;odoratum mouct: item & acria,vt allium,& cepe, qux non guftum modo, fed. 
. & odoratum offendunt ac mordicant. Sic innonnullis propemodum (imilis odoris fenfus, 
fenfui guftus ;» verüm hoc. in admodum paucis contingit. Quandoque etiam citra guftum 
ex folo odore quarundam rerum qualitates cogno(cuntur ; veluti fimi & aliorum fcetido- 
rum, quz guftare nemo aggreditur. (ic & edulia putrilagine corrupta;odore folo offendunt; 
^ & neguftare quidem quifquam ca dignatur; fed protinus abiicit ,odoratui foli fidem ha- 
| bens. Non tamen idcirco perodorem qualitates multorum aliorum deprehenduntur. 
Maximaautem potiffimaQue cauffa, quamobrem ex odore nihil euidens iudicari queat, 
fubftantiz eft inzqualiras, corpora enim peu diffimili funtconfiftentia, de quarum fin- 
|" gularum partium temperamento odor non iudicat,veluti Gal. lib.1111. de (imp.med.facul- 
^ tatibus,exemplo Rofzlatiusoftendit. — Caterüm rerum odorabilium vaporofa eft fub- 
ftantia,reda ergo ratione;quzcunque odorata eadem & calida,vaporum enim copiaà calo- 
reprouenit. — Auicennaautem odoresnon modó à caliditate;fed & frigiditate prouenire 
. ait,& beneolentcs,& à quibus fentitur mordicatio, calidos effe ;illos veró quiacetum redo- 
lentfrigidos. ^ Odorum autem quidam gratius e, ac fuaucolentesqui cerebri fpiritui ' 
familiares : alij graucolentes, fiue yzad ex, cerebri fpiritui non familiares. Diffident hi mul- 
usinterfe differentiis fed ipfis non fünt,vt faporibus,nomina impofita. Q uzcunque autem 
E odorata, eadem & tenuium partium, fed nonnulla amplius , nonpulla minus. Q u£autem 
odore deftituuntur, craff funteffentiz,vt falfa & auftera, à quibus fi quid defluit, paucum 
eft & craffum, & mole fua veluti terreum, ac proinde per infpirationem in cerebrum non 
- incidens, e Ett Mrs 
ira : De Saporibus, — Cav. X. T 
| S^ ?ORES ex quibusde flirpium,tum & aliorum fimplicium temperathento ac faculta- 
tibus iudicari,& certius quàm ex odoribus,poteftjnouem fünt: Trescalidi; acris,amarus, 
... &falfus: tres frigidi; acerbus, aufterus, & acidus: tres medij temperamenti;dulcis,vnQuo- 
rei fus, infipidus. ^ Acris, puc, fapor acutusctt, linguam & os mordicat, pungit, ac infi- - 
gnitcr excalfacitinterdum etiam faucesferit,&quafi vrit;qualis eft pipetis,pyrethri,euphor- 
: Ee bij, 
