* 
18 SrIRPIVM HISTORIA: 
conferuare,velphthificisprodeffe queat..— Atque his & fimilibusdecaufisquàm dubium 
& incertum ficde facultatibus ftirpium ex xapaxzipio noit, fiuc fignationibus aut fignaturis; 
vtappellant, iudicium, abundé manifettum. Non defunttamen qui veteres harum etiam 
. 
rationem habuiffe opinentur. atque idcirco Orchies omnesad venerem excitandam com. 
mendatos, quia radicum fibris duo globuliinftar tefticulorum adhareant : Mercurialem & 
Phyllon mares,ad mafculorum : feminas, ad feminarum procreationem conferentes babe- 
ti, quód hi fexusin feminibus ac floribus euidenter apparere videantur. : : 
Et fieri haud dubió potuit, vt veterum nonnulli quandoque fignationum rationem ac 
confiderationem habuerint;fed prxcipuéilli, qui /Egyptiorum ac aliorum przftigiatorum 
fuerunt fectatores; quales mendaciisac nugis medicam materiam contaminaffe teítatur Ga 
lenus:Ethanc ob caufamillis parum quoque;aut nihil deferendum. Q uód fi veró & fortui- 
to cafu vires quandoque fignaturisrefpondeant; non tamen idcirco tutó,certó,aut perpetuó 
ex iis, quz pro fignaturis habentur, facultates cognofci, aut manifeftas fieri confequens eft: 
Sapenumeró facultates multum differentes, fignaturis repugnant,vt fuperioribusexemplis 
fatis dilucide oftenfum. Atque idcirco quoque fignaturis nullatenus fidendum efl; ififi ex- 
perientia adftipulctur. per quam de facultatibus medicamentorum iudicium certius de- 
promitur; vt fuperiote capite quoque fcripfimus. 
"Qualiter per experientiam medicamentorum [implicium facultates 
A cognofcenda. CAT *lf 
[| XE experientia veró fupereft vt paucisagatur. Hxc autem de nonnullis facultatibus fola 
2— & certiffimum quidem iudicium facit : de aliarum veró virtute decernit. Theriacorum 
fiquidem, Alexipharmacorum,& Catharticorum fiue purgantium vis, per folam experien- 
tiamcognitaeft. ^ Experienua autem dicitur, cius quod frequenter eodem modo vifum 
eft,comprchenfio atque memoria: Siue, Notioqux ex crebra fimilium euentuum obferua- 
tionehabetur. | Nonetenim quod femel duntaxat, fed quod frequenter ac fimiliter, ea- 
dem rerum omnium concurfione fzpius cuenerit, experientiam gignit. Vt etenim ex mul- 
 tisexpcrimenus ars conflatur, & Thceoremata comparantur: ita fingula experimenta, ex 
inultis obíeruationibus conftant. Illud autem de quo experimentum faciendum fim- 
plex effe debere,non miftum, Galenus docet:& in iis periculum faciendum qui inculpata fa- 
nitate fruuntur, aut in iisqui, quoad fieri licet, quàm maximé fimplicibustenentur morbis, 
Aliorum fiquidem admixtione, vnius alicuius vis atquc potentia facile ita retunditur, vt co- * 
gnofci nequeat. Vbi autem affectus complures vnum xgrotum torquent, ac malé habent, 
cui malo medicamentum profuerit iudicare, difficile cft. C eE, : 
, Iam & hoc ipfum medicamentum cuius periculum faciendum , & quod experimento 
€xaminandum, omnis alienz: qualitatis expers fit neceffe eft : Aliena fiquidem imbutum, 
non itafacilé autcitó vim fuam exerit: veluti enim (exempli gratia ) fi Mandragora;Hyo- L7 
fcyamus,aut Cicuta vehementer calefa&a corpori admoueantur, ipfum non refrigerare,fed 
excalfacere ac propemodum vrere fentientur. quz alioqui refrigerant & ftupcfaciunt. 
cevieui au veró cft &z illud, quod €x accidente, ab co quod primario ac per fe cffi- 
citur: Nam aqua, qux natura fua refngerans eft, nonnunquam calorem EAEELT ipfum 
intendit: $i enim [medio xtatis tempore iuuenis bene carnofus ex diftentione neruorum 
malé habens,multa aqua frigida perfundatur, calore reuocato naturali, fanitátem confequi- 
tur, vt Hipp. Aph.xxt.lib.v.teftatur. Verim hoc frigida non fua vi prxftat aqua, fed ex acci- 
dente tantummodo;calorem videlicet reuocando & intendendo. 
. Simili modo & calidorum nimius vfus quandoque refrigerat ; excalfacientem vidclicet 
humorem digerendo. quo refoluto, corpus rcfrigeratum , cffeminatur, aliaáue confequun- 
tur,quz Hipp. Aph. xvi.eiufdem lib. refert. — Et hzcquidemde rationc , qua experi- 
mento visac facultas cuiufque medicamenti inquirenda ac inuenienda. Q uód fi veró ratio. 
etiam adftipuletur,tanto experientiacertior habenda. Nam ficut experientia de ratione in- 
uentorum virtute decernit : Ita experientiaà confentiente ratione non exiguum ornamen- 
tum ac firmum flbilimentum accipit: fi modó accedere queat. Sed fpe ralis cft facultas, 
vt rationis examen non admittat; vcluti fubftantiz effentiam confequentes, quz folo expe- 
rimento (vt priusdidum)cognofcuntur, nec rationem admittunt. | 
] » x r 
De facultatibus alimentorum. CA. X11 23 
OsTrAQvAM defacultatibusmedicamentorum cgimus,confentaneum eft alimen- 
rorum vires explicari; vt videlicet enumeratiscorpus noftrum alterantibus, ez quoq. de- 
^ : fcriban- 
(e 
