STIRPIVM HISTORIAE 
Loca amat herbofa, aratro non profciffa, afr. 
quantulum , fed tamen non omnino, rigua. Eft 
non modo in Italiz prouinciis,verüm & in Ger- 
mania ac Belgio abundé frequens 
Iulio & Augufto vnà cum floribus ac filiquis 
legitur. 
Iítud genus Greci xerzew'e1or pax ev appellant: 
item & 2ujuíioion sz) ^ujuyredor, quód videlicet ci- 
ca paluftria nafcatur. Plinius Libadion ab ea. 
dem occafione ( fi integra ledio eft) ac propter 
fummam amaritudinem,Fel terrz dici affirmat, 
Appellatur etiam, vt inter Ípurias voces reperi- 
tur, 0soef mc, d udegr (Gr, asp TeoAkuc, Febti- 
fugia,& Multiradix. 
T heophraftus & Plinius, vti fuperiorecapite 
oftendimus, inter Panacis genera repofuére, in- 
tcr quz Panaces eft ^sz/59u20or,1d. cft, tenuifo- 
lium. Itali in Hetruria 27ezdela : Hifpani Ciz- 
1207/4: Germani & aufentaufoen fraut: Belge Sar» 
toiíe & clepu fantoríe: Galli Petzze ceztaure appel- 
lant: Bohemi gcnestuc. 
Habent autem huius Centaurij cauliculi fu- 
periores folia floresdue vincentem qualitatem 
amaram, &z temperaturam calidam & ficcam 
ordine fecundo. Hepatis & fellis, nec non lienis 
obftru&iones deco&ain aqua & epota aperiunt: 
regio morbo medentur diuturnis ac prorogatis 
febribus auxiliantur : ventris tincas & lumbricos 
interimunt: in fumma abftergunt ; expurgant , craffitiem humorum attenuant , & quid- 
quid amara poffunt, infigniter przftant. | 
Diofcorides,& poft eum Galenus,bilem & craffa peraluum ducere ;ifchiadicisque infun- 
di Centaurij minoris decoctum referunt. Nosautem tametfi frequenter ac feliciter hoc vfi, 
peraluumtamen expurgationem vllam facere obferuarenon potuimus. Quamobrem nul- 
lam huic Centaurio minori commouendz aut cxpurgandz alui vim ac potentiam adeffe 
exiftimamus. | 
Reperitur vetó hzc facultasin ea herba,quam vulgó Itali 5z47ca Caua//o vocant;alij Gra- 
tiolam.Q ux amaritudine Centaurio minori non cel it;atque eiusfpecies quaedam vidctur, 
acnon modo per inferiorem ventrem, fed & vomitione craffa & biliofa educit. Fieri autem 
poteft , vt vires vtriufque inter fe confufz fint , & defcriptiones permixta.id quod ex ipfis 
 Diofcoridis verbis quodammodo apparet. 
Centaurium fiquidem, fcribit, minus herba cft Origani aut Hyperici fimilis, foliis Rutz 
przlongis & paruis. At Centaurij noftri minoris folia non prxlonga,fed rotundis modO,pau- 
là longiora,veluti Hyperici funt;Gratiolz veró oblongiora fünt;& ad Polygoni accedentia: 
quod foliis Rutz longioribus defcribitur. |- LCUOE2 naiaos tdi 
Facit huc quàód Helleborines vox inter fpurias Centaurij minoris appellationes fuperfit. 
Centaurio fiquidem minori nequaquam , fed Gratiolx lízc optime conuenit : vtpote quz 
Hellebori feré modo, per füperna expurget, yt cap.de Gratiola latiüs,fuo loco. 
- Glutinatautem iftud Centautium etiam vulnera recens virensQue tufum ac impofitum: 
vetera vlcera expurgat & ad cicatricem perducit. Succusad oculorum medicamenta vtilis 
eft :cum melle expurgat,quzclaritati eorum officiunt. In peffo admotus foetus & fecondas 
ucit. Potus autem priuatim neruorum affectionibus conuenit. auctor Diofcorides. 
Optimum, inquit Galenus, fuccusetiam medicamentum ad iecinoris obítru&ionies fol 
uendas, ue lieni indurato remedium foris impofitum ; nec fecius , fi quis bibere 
fuítineat, dx) ui A m 
Succi autem colligendi extrahendique rationem, & liber ad Papiam docet, & Diofcori- 
desbreuiteroflendit. — — donis short | 
54 
Ceéntaurium minus. 
Z 
pe Cr 
