va MU) 
340 " STIRPIVM HISTORIA E 
Rezolitia : Hifpani Regaliza & Regalitía: Germani Cüfbolg / faftottéet : Galli Rielice ,Ri 
elfe : noftri €altifficjout / fuctout : Angli Licores: Bohemi foie. Theophraftus Oxu Sly 
plar, & vt aitjnonnulli ivivjAUwuar appellác.Plinius Scythicam herbam.Et VEIC évTU Aga 
fiue multum dulcis, hzc dici poteft; eft etenim omnino dulciffima , & quàm altera Glvevr. 
rhiza dulcior.Scythice,à Scythix rc gione inqua gignitur, nominatur. Poteft & hxc Z5, 7" 
citra afpirationem, & adroc propriiffimé nuncupari:exiguo fiquidem guíftu famem & fitim 
pracipue fedat. ; : : 
Cateriimautem quandoquidem hzc radix dulciseft,temperaté quoque calida & humi. 
dacít.Cortex eiusamaritudinem quandam tamen habet, & calidicris qualitatis participat: 
fed hunc abradere oportet.humeé&tatautem magisrecens & fucco plena radix ; quàm arida, 
Vtilis cftad raucedines,tuffes,difficilem refpirationem,peripneumoniam,plcuritidé fan. 
guinispurisQ; fputationem,phthifim,& ad omnes thoracis morbos,exafpcrata lenit; inflam- 
mationes fedaz;acrimoniam & falfilaginem humorum mutigat contemperatqQue: crudiores 
humores concoquit; & fputi exitum faciliorem promouet: vlcera expurgat in cclegmate vel 
alio quouis modo fumpta: aut aliquandiu manfa,fuccóve fub lingua detéto. Decoctum eius 
renibusac veficz exulceratis cófert: vrinz ftillicidio medetur,ac in vniuerfum omnibus ma. 
lis occurrit;ab acribus,falfis & mordacibus humoribus excitatis. 
Hzc cadem de Scythica radice T heophraftus quoque habet;qui hac & Hippace, Scythas 
ctiam dici refert;ad dies vndecim aut duodecim poffc viuere; & quidem his verbis : Radix 
Scythica vtilisad anhelitus,& ad tuffim ficcam,atque in totum thoracis morbis: ad hzcvl. 
ceribus mederi poteft cum melle: fitim quoque extinguit fi teneatur in ore. Q ua de caüfaea 
Hip. & Hippace degere aiunt Scythas dies vndecim aut duodecim. 2 M 
Plipjery.  Hippaceautem cafeuseft,vt Hippocrates teftatur;ex equino laGte concretus. Plinius lib. 
XXY.cap.v111.perperam eius nominis herbam effe exiftimauit. 
De Gentiana. CAP. X*XvrlIIH. 
Ceiitiiha. E Ori1 s Gentiana viret latis, longis & ner- 
uofis , veluti Plantaginis , fed maioribus & 
Veratri albi fimilioribus : fcapi inter hac fur- 
gunt alti,(implices, indiuifi, inanes, lzucs;geni- 
culati : foliis é fingulis geniculis binis , fenfim 
imminutis: circrumambientibus corone modo, 
fuperiorem partem cx interuallis floribuscolo- 
re luteis, e fenisanguttis foliolis radiantisflell 
inftar explicati ; qui é calycibus exeunt oblon- 
gis;inquibus inde femen lIxuc , latum , tenue, 
veluti Leucoij, colore fubruffo fordens.radix 
prolixa,craffa, quandoque bifida aut trífida , lu- 
tci ac buxei coloris, guftu amariffima. 
Locis gaudet vmbrofis , frequens in Ializ, 
Illyrici, Germaniz;GallizQue & Heduorum (i 
uc Burgundiz montibus. : 
Flores JEftate , femen Autumno non raró 
perficit. ; 
Gentius Illyriorum rex inuentor nomen 4e- 
marii dedit;quod & Officine feruát,Gentianam 
nuncupantes. Germani Cntiían bitterturtd: 
Belgz cum Italis, Hifpanis & Gallis, Gentiaze 
dicunt: Angli £cltegite.Sunt & eius fpuriz que- 
dam nomenclaturz',quz & apud Apulciumre- 
periuntur, vt seyruupezoc Bá a, vai, n etpoition, d 
Ao/mc, Alo& Gallica;Bafilica,Cyminalis. — 
Habet autem Gentiana radix calfactoriam, 
vt Diofcorides aic , & jvzixis, id cft abftergen- 
tem vim. (nonnulla excrmplaria perperam eui 
E ee xiv.) Admodum efficax , auctore Galeno, eft, 
cum opus extenuatione, pureotione, abfterfione, obftructionis liberatione. Nec mirum fi 
hzc poffit,cim M uer lue : 
Vulis autem effe perhibetur conuulíis, ruptis, ex alto delapfis, hepaticis & xe 
, c 
