414 - CSTIRPIVM^HISTORIJ 
-: Proprié vetó ac fimpliciter vinum appellatut ; quod ex Vitis vuis expreffum eft; ac nulli 
alterius mifturam admifit. ; 
»/ Eftautem huiufmodi vini non vna natura ;non vna fibi (imilis facultas, aut potentia: ve. 
rüm differentesquarmiplurimz.Ett fiquidem ipforum vna in guftatu differentia; alterain CO. 
lore; tertia ad confiftentiam fiuc vini fubftantiam refertur ; quartain virtute ac potentia fita 
et. Addit Galenus eam,quz in odore reperitur,quz vini virtuté ac potentiam confequitur, 
Accedere potefl & ea ,qux aetatem refpicit; atate fiquidem & calidiora & acrior vina 
redduntur;atque vnà & colorem fxpé,& fubítantiam,& odorem mutant. 
..,Guflatu autem quadam dulcia vina funt : alia auftera ;acetba nonnulla: pleraque etiam 
fatisacria: nec defunt media,vel ad vnam,velad aliam qualitatem inclinantia. 
Colore veró aucalbidum vinum;aut flauum: aut rubrum ;aut faturato rubore nigricans 
quod nigrum appellatur; aut medio aliquo inter hzc colore. | vitiacdi 
Atconfiftentia quoddá omnino tenue:aliud craffum,pingue:intermedia quog; nó pauca, 
Virtute hoc quidem potens; illud infirmum eft: aquofum iftud & óAi69oesr nominatur. 
illud veró vinofum. funt & inter hzc medio fe modo habentia complurima. ; 
Ineftautem omni vino quantuncunque debili, vinofa quadam fubftantia tenuisac cali- 
da: funt & aquofz partes,ac nonnullz quoque terrefttes. Neque enim fimilarium pattium 
vinum eft,fed,vti Galenuslib.iri1. De fimplic, medic. facult. teftatur, ex diucrís facultate 
pattibus confiftit. : 
,Ex varia harum fubftantiarum inter fe mixtura ac proportione,diuerfz ac differentesvi- 
ni proueniunt facultates. ; T. 
Optimum autem cftac generofiffimum,in quocalidz ac vinof plurimum fuperant: te- 
nuiffimum veró, in quoaquez nimium redundant. i M S 
Terreftris fubftantia copiofior permifta vinum reddit aufterum, veluti cruda acerbum: 
fubfidet terreftris fubftantia, temporisQue fpatio fecreta deorfüm fertur; fitque ipfa vinifex. 
Non tamenfemper integre fecernitur,remanente in ipfo vino huius fubftantiz & fapore, & 
aliis qualitatibus. AT | 
*- Caliditatem autem omne vinum partim à ropria Vitis natura,ac ingenito calido hibet: 
partimà Sole accepit. Nam non modó vuas,fed & reliquos fru&tus maturans duplex,vt Gal. 
quoque teftatur;caliditas eft. Vua propria cuique naturalis: altera à Sole acquifita; qua fi ali- 
cübi,in vuis certé maturandis manifefté cognofcitur,percipiturque,& maxime requiritur, . 
|. A Sole fiquidem calor procedens, vuas vuzQue fuccum percoquens;ad maturitatem po- 
tiffimüm perducit,ingenitum;naturalemue vini calorem excitans atque intendens, qui fe- 
cus & crudarum & aquofarum partium copia ita obruitur,vt confopitus & nullus propemo- 
dum appareat. MU 
Nifi enim proprio ac ingenito calore calidum vinum effet,vi Solis ità excoqui vuá non 
poffet, vc calidum redderetur vinum ;non minusquàm multa alia tota natura frigidaquz 
tametfi vi caloreQuc Solis & perficiantur & maturentur , ingenitam tamen naturam non 
amittunt: veluti Mandragorz, Solani, Cicutz, Papaueris, aliorumque fimilium ; & frudus 
& fucciaut femina,quz frigidam fuam qualitatem ctiam perfe&a ac matura retinent. 
. Quandoquidem igitur Solis calore plurima partead proprium (ibi calorem vinum per- 
ducitur;huius autem fcruor ac visomnibus terrx rcgionibus aut locis haudquaquam zqua- 
lis;idcirco pro regioni locorum; diuerfitate,vina haud parü facultate differétia gignuntur. 
 Incalidis regionibus ac Soli expofitis locis generofius nafcitur:in frigidioribus veró pro- 
uinciis,& ad feptentriones patentibus tra&tibus,crudius,ac imbecillius prouenit. 
. &ftasferuidior generofius vinum efficit; remiflioraut humidior minus maturum conce- 
dit,facittamen non modó czli Solisue conditio ad differentes vini qualitates ; fed &ipfe 
natalis foli genius plurimü & có confert : tum & vitis vuarumáj propria & ingenita facultas. 
lerra fiquidé fpeciéac fapor & aliz vini qualitates, vt & Diophances teftatur,cófequárer. 
TO Vuarü veró diuerfitate vini alium non modó coloré,fed & guftum effe, notiffimum. 
autem vinum, Galeno au&ore,ex fecundo ordine excalfacientium , fed quod admo- 
dum vetus ex tertio ; Nouum veró ex primo, quz de medio inter potentiffima,& aquofiffi 
ma veritatem przcipué obtinent. Nam vinofiflima & potentiffima etiamnum horna ,fzpe- 
numero fecundo ordine excalfaciunt. Tenuiffima vero ac aquofiffima , tametfi vetera, pri" 
mum ordinem fübinde non excedunt. 
Caliditati autem NMrióne refpondet (inquit Galenusin lib. De (imp. med.) ficcitas 
In libris autem De fa, itate tuenda,vinum non modo excalfacere, fed & humeétare corpus 
noftrum refert; ac quicquid immodica ficcatum,id humedare acnutrire. TS 
Veritatemautem vtraque fententia habet, ; 
) 
Alix 
