ilA 



P VI N I 



D V E R 



V s 



E O N 



C 



/ 



r^tPl!iil*lis in dcmdnfiratidaClematidc cNam (quod in fuperiorJfcuE Cjiicq: dixjmus )lros ille 

 Plinijjdiligendumcj herbariorum cfle uidetur, quo faciliorcm cognofccridis herbis uiam cfiea 

 dantjUtlimilirudines affcrant plurcs aptiorcfq;.Cerituncuh , id eft , primae Clcmatidis foliain- 

 quitPlinius, roftratafuntadfimihtudinccapiiij penulariJ,no capitis,urpraue Nicolaus fcribit» 



NcmtoIUthaecdefcriptioDiofcoridisfignajfedauget.NonideoCeniunculuSjquiabltalisdi- 

 citurClematidisprimumgenus,none(^,quiaeuidentiora iigna Plinius quamDiofcoridesat- 



tuhtcNon uideo pr3cterea,cur de ItaHca cuiufuis herbae appcUairicne , barbaro poiius grxcoue, 



quam Plinio ipfi in Italia nato 8c educato crcdendum fit , Gum praeferum ( fi uerum &r cum uc- 



Ta:!cat Diofc* nfsepracfadoncfatcriuoIumus)abcrrafrepIurimumDiofcoriden in romanisherbarumappel- 



larionibus ncrao fanus negabit;quod muUarum exemplo manifeftum ficri poteft , ut cum Par- 

 thefiium a Romanis Soifequium uocari, Betonicam uero Rofmarinum , Abrotanum quoq^ 



Abfynthiurt ponticum,Hedyofmon autem qux Menta fit Nepctam , Melanthium uero quod 

 Githdicitur,Papauernigrumappellaridixerit:cumapud Romanosdiuerfas effe tam hcrbas 

 quamappellationesiftaSjnonPliniusmodo^fed&Cclfus&^Columeila, Sfnoftrorumtcmpo 

 rum ufus,& nomina in pofteros feruata tcftantur:quare nihil eft quod Diofcoriden ^ externum 

 homincm,!n latinis herbarum nominibus,Plinio fideliorcm putemus . Nam cura Clemaridcn 

 & Gnaphalium diuerfas hcrbas Plinius probe cognouerit : quippc qui utriufquc diucrfa figna 

 cffedufq! prodiderit : & non Gnaphalium , fed Clelmatidis genus primum Ccntunculum co- 

 gnominaffcltalos dixerir, quid aliudarbitrandum eft , nifiautltalicum hominem Italicas ap- 

 pellarionesmulto Diofcoride melius cognouiffetaot duas herbas Centunculi cognomento 



ficTJOcarc potuiffc^ut Parthenij quatuor, Ambrofiae itcm quatuor,HcIxincs trcs , Hcraclij plu- 

 rimaecognominibusclarucrunt. . . 



Diircrfas autcm herbas cffe & Ccntunculum , 8c Gnaphaliuin ^ uc! hinc pcrfpfcuum eft» 

 Ccntunculus in aruis iacet:fic Diofcoridis Clematis,farmcntis , pampinifue fupcr rerram lon- 

 gis(quod6fipfumindicatnomcn)folr}suircntibus,Laurifpccic,fedbrcuioribus. AdijcitPli- 



PcftAila^ 



"nius (quomanifeftiorhcrba fiat)ad fimilitudinem capitij penularum roftracis . Penula cnim 



pluuiale eft tegumentum , ut in Hadriano Sparrianus , &f in Alexandro Lamprfdius tcft.infup, 



cui a tergo Capirium aduerfus hymbrcs futurum tegmcn adncAebatur ♦ Quod non intcllcxit 



£) Nfcofausrqui capiiis fcribit,non capirrj.nam pcnulae nihil acccdit quod caput dici po{Iit,cUius 



^sdcxcmplareffigiarihcrbaqueat: Scdroftratumcapitiumaccedit»GnaphaIium uero foli 



Tomentum» 



Tomcntel- 



lum. 

 Gnaphalije-i 



fymologia. 



wm habctmolle, breuc, album , tomento fimilc.TomcntnmcnimmoUeillud Iinum,ftupamjt 

 lansrauefignifTcac, quod etiamnum uulgoquoc^ tomcntellum dicitur, quo in fuIci€Hdis,re- 

 plcndifquc tum culciti :s,tum mattis ( quas nunc criam mattaraffas uocant ) utimur, Atq; ideo 

 Gnaphalium dida eft herba ipfa , quod graeco uocabulo gnaphalos , minuta illa lana fit, atc^ 

 (ut ita dixerim)tonfura quae in fullonfca artc excarduorum,autforifitum du^flu trahitar atque 

 excidit,quaadtomcnticiaquoqucutebantur:cxco6^ipfadi<^a,quod gnaphos carduus fitt 

 Gnaphalium crgo hcrba ita cogncminata eft t quod breultare , mollicie<5 gnaphalon , hoc eft 



f 



tomcntum repraefcntct. Atcjideo Plinius 8c Tomento fimilem , &f pro tomento in ufu cffe di 

 xit.C^uare haud ncgaucrim,potuiffc Diofcoriden qua rationc Gnaphalium intcrprctati fumus 

 conijcereatc^opinari,Gnaphaliumctiam a Romimts Ccntunculum uocari : quod illo uclur 

 tomentocentonesquoq^inrufticafupelledileutmattae concinnari poffe»t.Scd nonidco cr- 



raffe Plinium dicere aequum eft^cum primam Clematiden homo Italus ab Itatis Ccntunculuo» 

 uocaridixit. 



lEDc 



L 



A 



G 



1 



N 



E» 



PoflTunius in hoc quoc]^ accufatoris ingenium , fudicijcf prauiratcAi damnare 5 quod lifcra- 



ribruni , impreflbrumcj errores , quibus pleni funtPlinfant codices^ Plinio quoqucadfcnbcrc 

 non ueretur. Aut fi id cotnprobari non poiTe uidcat^uel in hoc taxet:quod Phnium fruftra ali- 



Lagfne* quidpofuiirccalumnietur-jUtdcLagincquoqpfabulatuscft^LagincanteoroniaCquaenifig 



caimpediardecHnano,ala<^egignendo nomen traxi(rcuideripotcft)fccunda Clernatidis fpc 

 cies cft:nonlagine,ut Nicolaus titubans legitiFruftra autem a PHnio eadem hcrba rcpcut 



«oneft(utNicoIauscarpit)quinec$Phnijmirum in defcribcndis plantis ordincm confydc- 

 rat ^ neq^ quo pado bis idcm repeti non modo poffit^ fed & debeac • Volumine^u^ PliniuSjin 

 quo dehisagitqujinterarueniiaolera,!nufumqucc^cibarium ueniunt,Lagincm fuo ordinif 

 commcmorat, dcfcribit<^ eius eiiam facultates quafdam^non omncs taracn apcrit, At^^.&^^io* 

 cum clcmatidis enumcraretfpecies,nequis Laginem fecundum effc Clcmatidisgenus dubita- 

 rctjLagincm illam uocari ab alrjs dixit^Tum Lagines quoc^ uires uniuerfas adiecif,utintellig* 



e* 



,de 



rentfccundum Clematidis ajmdgrsecos genus Laginem quoquc cfle , Nccj; enim libro 



Qcraaiidis fpccicbus divfturus crat^fcd de ca tantum Laginc quse arucnfc olus^ cfcukntumque 



