# ^ 



bEFEKSIO tlOttlNVTii 



i 



ll^ 



putarc uidctur,quod Nardum Gallicam appcnaucrit,qusm Diofcor ♦ 'C 



cupaui 



n 



penclira 



Nardu dixit Plinius,cum 



Cclticatn Diofcoridcs dixerittquafi quos graeci Celtas dicunt, noftri Gallos non appellenc: 

 non Otnnes Galli ccltae quondam didi fint,aut Celtaegalli non fint, ad auftralem Cemeiii rr 

 tls plagam , ^ Mafliiijc,ac Narbonis pelagus habitantes , rupeft^ Alpium attingeritcs . Lai 

 denolninauitherbam Plinius,Diofcoridcs graecc ; a prouincia f*Iinius,a proUihciaeparteD 

 fcorides : renominciijjconueniunt, fi^cognominequoqjnondiflTident. Diofcorideh ^racte 

 fcribereNicolausinquit,quodNardumhancgalIicam , iquacin Liguriae alpibusnafciriir. 



c 



&Sali 



ncam appellanttundc crraffe Plinium infinuatjquodpro diuerfis Narduha jgall 



1 accepcrit ♦ kT j i-» > 



rfas cfle Nardum Gallicain , ^ Saliuncam hcrbas , brigb primuhi facit ut crcda- Nardus Ual-: 



Ipibus , uel ad Ligcrim amnem,qui in Gallia tii ( utcx graeds codicibus lica, &Saliuii^ 



unus habet)Nardiis nafcatur Gallica:SaIiunca ucro in Pannonia, dc Norico , 8c urbc 



dia , AlpiumcJ; apricis.Figura proxime,& herbarum ipfarum diuerfa defcriptio, quod uel Uno 



quo'q; Plinij uerbo facile datur agnofci:qui Nardum gallicam ( uc Diofcbridcs ) fafcictiUs alli- 



cariinquit, &'comiterailliadnafciHirculumhcrbam . Saliuncam ucro ihcomitatahJ^humi- 



rem^utVcr^iliusinquit^&^breuem^&quafimanuprelramefletafqfidcoadtorchatncntlinon 



perrincrc(quamquamnobiliffimiodorisfit) quianeainonpoflir: Tantae uero f6liditatis , lik 

 metal!umefleca'perit:etiamfimendofc,nonfoHditatis(utuetushabctleaio)fcdfuauiiatisfcfl 

 ptumfit.Facultastcrtioirchcrbarumdiucrfitatetnarguit,Quamuis etenim odoratafintam- 



b3e,uires tamen differentes utric^ Plinius tribuit . Nomcn poftremo herbarum ipfarum diffcren 

 tiam prorfus 3pcrit:cum Nardus illa fiue celtica , fiuegallica cognominetur : Saliunca ucro , di 

 Ordiumyra(autoreSeruio)uulgOdiAacft,hodiequocj;romanafpicadicitur,Suntquieani 



«iTbputent, quam officinseRofam fanase Mariae nuncupent. Quorum opiniOBcm , quando 

 PlinfjpiiPiursemulta ex parte congruit,ron improbamus,& oronino probare fubfirt.mus; 

 Cumergoa^origine, ^figura, &faculiatc,&appellatioheNardusgallica,6f Saliunca dif- 



fcranr,ti6 errsffe Plinium dicerc , aequum cft:Lconiccnum ucro iurcdamnandum cffc, qui nec 



iftapriufquamaccufaretpcnfauit. «,,»-,, r t> r 



Hoc cx abundantiadijcere uifum efi;quod Saliuhcam a Nardo Gallica diucrlaro, Diofco- 

 HdisautoriiatcPandeaariusfacit: rantum ueroabeffe,utDiofcoridisiinamcffc crcdidtrit,ui 

 illum inducat cos arguentero , qui Saliuncam Nardum Gallicahi cffedixerunt. Hci: tahacn in 

 sirsecis codicibus diccntemDioicoridcn non comperihius : nccSaliuncacin Nardo celtica roen 

 f m fecifie. Sic qui Diofcorideh ( eum dico quem pcr haec teroptora medici legunt ) non fam 



j 



barbarum fecir,fimodo ueritatis aliquid ineptusflle micrpres aficcti 



rdum gallicam (utdiuerfa) feorfum fcribentem Diofcorideh facit: nos Plinium 



diligentiffime cruditionis hominemjraooncmc^ utdiximus,af rcm ipfam coropUaimur 



tDc 



s 



I 



o. 



s 



I 



l^ 



A 



o. 



Vanaquoq;&fineptaprorfusdcSio,5^SiIao dirputatfo.rncrrari8PIinijf.eohicfnus dc^ 



putatiqucdSium,Silaumq5prodiuerfispofuerit.Leoniccr}i ucrorationes fyperionbus qul 

 dem non diffimilcs funt.Quoniam ihquit , finc duhio Silai ^ ^ Sij defcriptio ei herbae quae uuU 

 go Crifion dicituf , compctit . At fi pro Silao Sion legcndum fit , fruftra duobus locis c^adem 

 herbarepetifa.Seduidc,utdiligentcrinfpexit,utdialeaicaeargumentatuseftDuaerunfherbac 



&rSilaus&'Sium:necfrufiraftorfumpofirae,utdicit. Silausnafcitur glarcofis 6^ perenmbui 

 ritiis,cubitalis,Apfifitiiilitudine:coquiturutolusacfdum,fiueacedum.Accdari}sen'rohcrba 



ipfa compctit . Haec Plinij de Silao defcriptio. Srj ucro hacc eft . Sium latius Apio , in aqi>a^na- 

 fc^is,pinpuius,niorius,fOpiofumfeminc,faporcNafturtri : cfudumco«Suroc^iunr 



nigrius 



lacufi 



xtins 



lauscoQui?molus:Si.lcrudu,coauincrfumif,u.LaurrcquojfPl.musdoc«.Sa^^^^^^ 



ac.d„ olus cr.:S.-o uero Nafiurtij fapor. Vnde Nafturri0aquatjcu appenafTe S"< r^« nom qu^^ 



dsrt. inuenio. Sapor ergo , color,n.agni.udo,ufur<? d.fferunt.QL"'^ tam d.uerras herbas unain 

 cffedicet^Ape &ui.cs p0tefta.4compartmus.CaIculi5,renibus,ur.n.s len,bus,menr^^ 



dS e fiMemfg."rcu'[:'=mic.bTs,eqSorufc^ 

 bLrPlin^u;,^dmagnau;.li.atcu.ficfcoqu,tSie5dcherb*cranr,curnon«dcmamlab^^^^ 



resfNe<j..;imid.oparcmpotcftatem Sdao di«s , qued ucfi««..toCt:S«nB ««o calcul» 



ca diucr^ hc? 

 bsci 



SiutH; 



S iku mi 



