^* 



I 



bi3FEN*SIO COLLINVTIl, 



Mt 



( 



uenems* 



«Jjncm uidetur,MetalIica efi:,in duo dfuifacNatiuam fcilicetjCuius Diofcoh'des mcminit: ctFa 

 ^ticiam,q«am Bulcafis docet,approbatc]^piaura.Syluaticus quoc^ , 5^ Arduinus Pifaurcnlis, Arduinus de 

 qui de uenenis egregiura illud uolumen fcripfit quod nuper e tenebris crutatn, cum Haliabatis 

 uoluminibus imprelTum uenditur ♦ duo Cinnabaris metallicaeeiTegenera ( utnos quocbnota- 

 uimus ) prodiderunt. Sed &r rarifTimus pidor Ferrarienfis Hercules , noftri Apelles tcmporis, 

 uirdiligens,natiuae Cinnabaris fruilum , quod in Italiam rarum inuehiafFirmat, nobis dona- 

 iiitjarcj apud nos fidcm eorum quaefcribimus aliquando fadurus fcruatur . Minium uero non 

 Cinnabaris a gr3ccis,fed Milton proprio uocabulo dicitur,cuius Plinius ,Diofcoridefc^ merai- Minium 

 nere.Nam qui Minium,Cinnabarinc^fiue natiuam,fiucfadiciam idcm eflcputauerunt, aper- Milton 

 tifllme&^piAorum fententia,5^nominis diuerfitate,&:reipfafal!untur. Poteiiatis uero differert 

 tia Leonicenus iti primis fallitur:qui fupcruacue(ne inepte dixerim) comnionefacit, nc Cinna 



barin,quamCenabriumpi<ftoresucK:at,inmcdic3mentisqufdeuoranturponantmedici:cunt 

 id non folum medici,fcplafiari]c^ fugiant,ied nufquam a medicinae autoribus fcriptum fit,mc- 



taHicf Cinnabaris genera forbilibus compofitionibus , antidotis , catapotijsue mifceri. Si quis 

 autcm e uetuftiflimis Cinnabarin forte compofitionibus ufquam pofuit, de tndica.f. Cinnaba 

 rijhoc eftjDraconis fanguine,cuius pericuiofus non fit ufus, quam^ medicinse ^'pidurae uti-' 

 lcm Plinius prodidit,inteIlexcrunt . C^atuor igiturhi colores repraefcntare omnes fanguinem 

 uidcntur,pauIo tamen dilutior^m Miniumtundc omnis cum fcriptorum, tum medicorum er^ 

 ror manalTe uidetur, atcjj in primis Leonicenum noftrum inuoluifle . Nam graecorum quidam 

 Minium Cinnabarin uocauerunt,quos refeIIitPlinius:quidam Cinnabarin fanguinem Draco-. . 

 iiisciredixerunt,interquosDiofc. quiCinnabarin Libycummctallumcfl^cdicit.Nccproptcr 

 cafanguinem Draconis non efle in medicamentorum , uel colorum gcnerc Diofcor . ait, quia 

 quofdam a coloris fimilitudine Cinnabarin libycam nominaiFc fanguincm DracOnis fcribant^ 

 Non enim hoc agit Diofcorides ( utparum confyderans Nicolaus arbitratur ) fed cos rcfeflit, 

 qui Cinnabarin quj in Libya nafciiur,fanguincm Draconis appellabant. Apcrte ex hoc infinu- 

 ans,&fanguincm Dracoriis , ^ Minium aliam quidem rcm eflc, quam Cinnabarim libycam. 

 Non ergo a Diofcoride diffen tit Plinius cum diuerfa tradant , fed cum S crapionc potius , Aui- 

 ccnna,Conftantinoc^ negocium cft, fifanguinem draconis opinati funthcrbae cfl"e fuccum . Id 

 quocp cum pigmenti,tum medicamcntigcnus,quod nunc uulgo fanguis Draconis dicitur, qd 



gcnera 



q?fcplafiartj mercantur, S^quo utunturmcdici, duohabctgcncra. Vnumquidcmin maffam Sansuinf* 

 redadumjpanis fcrmcinftar,grauiufculuni,fabrilis rubricaecolcjrcmaemulans : quo uetcrina- draconis duo 

 rrj medici ad malagmata , emplaftrauc umntur,ncc nifiappofititijs mcdicaminibus adhibctur ♦ 

 Altcrum genus Ieue,rubcns , fplendidum \ minutisglcbulis grummifc^ conftat, ad coagulati 

 fanguinis atcj! atri fpecicmjpyxidibus aiferuatur, longecj? prcciofius , ain anttdotarium ufum 

 ucnit.Haecduo gcncra(fidiligentius coIorem,Icuitatem,nitorem , tum harenularura mixtura, 

 faporcmc^ confydercs ) mccum quoq^fatearis oportet, illam eflePiinij , Soiinicj; Cinnabarin: 

 ncc mctalhcum quicquam,ncc hcrbaccum faperc,fed quod terrae haefft magiSjac propterca ha 

 rcnofum,minufq; puru cft.ljlud primum genus artificio purgari, att^ in eiufmodi paftillos di- 

 geri,minorifq? ucnire:Hoc uero quod pyxidibus aifcruari diximus ( ut cft fincerius)foIe deco- 

 dum,acduratum,Sanguincmdices,mmiIIammedicam floridumcf colorcm fufcepifl!c,atc^ 

 ideo originis quoc^ nomcn tenuiflc.Necjicnim,autore Piinio,uencnum habctDraco, imo ipfi 

 us adipem uenenata fugiunt:atc^ ideo mcdicinae non minus utilis quam pidurae pcrhibetur. 

 Huius quoq? Cinnabaris Indicae argUmcntum non leuc cft,quod Cinnabaris indicum (ut dixi- 

 mus)nomcncft,nongr3ecum,autiibycum:tumquodinhaecquoc{;tcmporancgociantcs Vc- 

 neti,fanguinem hunc Draconis didum^non e Tunctc , Libycisue urbibus ad Italiam dcfcrunr, 

 fcd ab Aegyptia Alexandria , in quam urbcm uclutoricntis croporium Indica omnia, ^frubn* 

 maris,atque Aethiopum mcrcimonia comportantur. Huncin modum igitur(quanium e:c 

 librorum,reic^ipfiusdiIigcntiucftigationeacc?pimus)iftafehabent.Auiccnnam ucro,acre- 



liqt^s qui fanguinem hunc Draconis cflc herbae fuccum putauerunt,refellcrc propofitum 

 nonefi: illi de his uidcrint qui arabicam medicinam diligcntiuscoluerunt. Nosiftapro Pli- 

 nio(utpotuimus)refpondimus:quemc|;in illo literarum omnium,linguarumq?gymnafio , '\Vi 

 ilIocomunigcntiumoIimarc^artiumdomiciIiourbe,Roraa,nonfegnitcr,riccj;ociofemoran- 



tem , uiru alioquin diligentiflimij,fed infigni loco ardignitate pofitu,no Cinnabaris modo, u 

 rumetia reru omniu quas fine ulla exceptionefcribif,c€rriffimas in tanto mortaliii conairfu no 

 tiones habuifl^e^uerifimilius multocft , quam quemuisgraeculura gcntis fuaruoluminibus infu 

 dantem.Nam quodadLeonicenumhuncpertinet, qui non minori (utcft uidere) arroganria 

 quaminfuperioribusimperitia,quodaP L I N I O deCinnabaridjarur,purare fe di- 

 atit cflc fabulofum , ut qui rerum ufum nulhim ram facilc mirabundus habcrc uideatur; 



lion uidco , cur Draconum , EiephantOrumque pcrmixtus fanguis,de quorum inimicirijs. 



t 



J 



^ 



\ 



/ 



